İngiltere’de Eski İşçi Partisi lideri ve Your Party lideri Milletvekili Jeremy Corbyn’in kurduğu “Barış ve Adalet Projesi”, aylar süren araştırmalar ve toplanan belgeleri kamuoyuna açıklayarak, İngiltere’nin, İsrail’in Gazze soykırımında ciddi rol oynadığını gösteren belgeleri ve raporları Uluslararası Ceza Mahkemesi’ne sunduklarını duyurdu. Raporun tanıtımında konuşan Corbyn, “Delilleri topladık ve ‘Gazze Halk Mahkemesi’ kurarak yaşananları tartıştık. İngiltere’nin soykırıma ortak olduğunu tespit ettik” dedi. 4 bölüm 112 sayfadan oluşan rapor 29 akademisyen ve gazeteci tarafından hazırlandı. Raporda “Gazze’de ne oldu?”, “Soykırımda Britanya’nın rolü neydi?”, “Britanya yasal sorumlulukları nelerdi ve yerine getirdi mi?” bölümleri yer alıyor.
41 BİN KİŞİNİN ÖLMESİNİ BEKLEDİLER
Raporun önsözünde, “13 Temmuz 2024’te İsrail, “Güvenli bölge” olarak ilan edilen Gazze’nin güneyindeki al-Mawasi kampını bombaladı ve 90 kişi öldü. Bu olaydan ancak 6 hafta sonra İşçi Partisi ilk silah kısıtlamasını getirdi. Bu kısıtlamaya kadar 11 bini çocuk 41 bin Filistinli öldü” ifadeleri kullanıldı. Hükümetin ilk kısıtlama açıklamasından sekiz ay önce, Uluslararası Adalet Divanı’nın, soykırım yapıldığını tespit ettiği, ancak İngiltere’nin bu uyarıyı dikkate almadığı belirtildi.
350 LİSANSTAN 30’UNA GÖSTERMELİK YASAK
Hükümetin İsrail’e verilen 30 silah ihracat lisansını askıya almasını “yalan ve aldatma” olarak değerlendiren raportörler, bu lisansların İsrail’e verilen 350 lisansın küçük bir kısmını oluşturduğunu ve F-35 parçalarının tedarikinin devam ettiğini ifade etti. Her F-35’in yaklaşık yüzde 15’inin İngiltere’de üretildiği, El Mevasi’ye yapılan saldırıda F-35’ten fırlatılan bir tonluk bombaların kullanıldığının raporlandığı, bu durumun soykırımın açıktan ortaklığına ispat olduğu belirtildi.
ULUSLARARASI SÖZLEŞMELERİ ÇİĞNEDİ
İngiltere’nin uluslararası sözleşmelerle soykırıma karşı yasal yükümlülükleri bulunduğu ancak eylemleri ile bu sözleşmelerin çiğnendiği ifade edilen raporda, “Soykırım veya insanlığa karşı suçlarda kullanılma riski yüksek silah ve askeri ihracatın hemen askıya alınması, İsrail’in yasadışı eylemlerine yardım edebilecek istihbarat paylaşımı, eğitim ve güvenlik iş birliğinin askıya alınması, İnsani yardım desteği sağlama ve kıtlık yaratan politikalara karşı durma, UCM, UAD ve ilgili BM özel raportörleri ile tam iş birliği gibi yükümlülükler yerine getirilmedi” denildi. Başbakan Keir Starmer yönetiminin soykırıma kol kanat gerdiği ifade edilen raporda, “İngiltere, İsrail’in kendini savunma hakkını “kesin desteklediğini” açıkladı. Starmer, İsrail’in Gazze’ye su ve elektrik kesme hakkını savundu.
8 BİN 630 SİLAH YOLLANDI
İngiltere Eylül 2024’te, İşçi Partili Dışişleri Bakanı, İsrail’e yapılan silah ihracatını kısmen durdurduğunu, ancak F-35 parçalarını kapsamadığını açıkladı. Raporda F-35’in kullanımı dolayısıyla yapılan katliamlar da listelendi. En az 75 İngiliz şirketinin F-35’e parça sağladığı, F-35’lerin Gazze’de normalin üzerinde bir yoğunlukta uçtuğu, bu nedenle İngiltere’den yedek parça ihtiyacının had safhada olduğu kaydedildi. Eylül 2024’ten sonra 8 bin 630 silah ve mühimmat İsrail’e gönderildi.
RAPORLARDAN SİVİL ÖLÜMLERİ ÇIKARIN
Raporda tanık ifadelerine de yer verildi. İngiltere Dışişleri Bakanlığı eski yetkilisi Mark Smith ifadesinde, “İsrail’in uluslararası sözleşmeleri ihlal ettiği ve silah ihracatlarının hukuka aykırı olduğu defalarca raporladı, ancak dikkate alınmadı. Görev aldığım dönemde hazırlanan raporlara sivil ölümlerini küçültmesi ve iyi görünen ifadeler eklemesi istendi” dedi.
ÜSLERDEN İSTİHBARAT SAĞLANDI
Çalışmada, İngiliz üslerinin kullanımının soykırıma sebebiyet verdiği raporlandı. Buna göre, GKRY’deki RAF Akrotiri ve RAF Brize Norton üsleri İsrail’e askeri malzeme sevkiyatı ve uçakların yakıt ikmali için kullanıldı. Bu üsler kullanılarak düzenli istihbarat ve gözetleme uçuşları Gazze üzerinde yapıldı ve veriler İsrail’e aktarıldı. John McEvoy, İsrail ordusu subaylarının 2023’ten beri İngiltere’deki prestijli Royal College of Defence Studies’de eğitim aldığı bilgisini aktardı. 2023 Ekim’den bu yana yüksek rütbeli İsrailli subaylar İngiltere’ye davet edildi ve diplomatik dokunulmazlık sağlandı.
Tüm iş birlikleri sonlandırılmalı
Raporda İngiltere’nin bu saatten sonra atması gereken adımlar da sıralandı. İsrail ile tüm askeri iş birliğini sonlandırmak, tüm silah ihracatını kısıtlamak, keşif uçuşları ve istihbarat paylaşımını sonlandırmak ve eğitim, ortak operasyonlar ve güvenlik iş birliği anlaşmalarından çekilmenin İngiltere’nin yükümlülüğü olduğu belirtildi. İsrail ile ticaret anlaşmasını askıya almanın gerekli olduğu kaydedilirken, “Kamu kurumları ve fonların İsrail’in yasa dışı işgaline destek vermesini önlemek ve savaş suçlarıdan aranan yetkililerin tutuklanmasını sağlamak yükümlülüktür ” denildi.