Ortadoğu'da tansiyon tarihi bir zirveye tırmanıyor. ABD ordusunun, geniş çaplı bir İran operasyonu için bölgedeki tüm hazırlıklarını tamamladığı ve önümüzdeki hafta sonu itibarıyla düğmeye basılabileceği iddia edildi. Pentagon cephesinde diplomatik çabaların artık tıkandığı görüşü hakimken, ABD Başkanı Donald Trump'ın savaş ve barış arasındaki o nihai kararı vermek üzere olduğu belirtiliyor. Öte yandan bölgedeki askeri yığınak benzeri görülmemiş bir boyuta ulaşmış durumda. İsrail ile ortaklaşa yürütülecek muhtemel bir hava harekatının koordinasyon çalışmaları da tüm hızıyla sürüyor.
DURUM ODASINDA KRİTİK ZİRVE
Askeri seçeneklerin ağırlık kazandığı bu süreçte, Beyaz Saray oldukça hareketli günlere sahne oluyor. Çarşamba günü Durum Odası'nda (Situation Room) üst düzey ulusal güvenlik kurmaylarının katılımıyla gerçekleştirilen toplantıda İran krizi tüm boyutlarıyla masaya yatırıldı. Toplantıya yakın kaynaklara göre Başkan Trump, Özel Temsilci Steve Witkoff ve damadı Jared Kushner'ın bir gün önce İran tarafıyla gerçekleştirdiği dolaylı temasların sonuçları hakkında detaylı olarak bilgilendirildi. Karar arifesindeki Trump'ın, danışmanları ve müttefikleriyle sürekli istişare halinde olduğu; askeri operasyon ile diğer alternatifler arasında en doğru stratejiyi belirlemeye çalıştığı ifade ediliyor.
2003’TEN BU YANA EN BÜYÜK YIĞINAK
ABD medyasında yer alan analizler, operasyon ihtimalinin ciddiyetini gözler önüne seriyor. New York Times'ın aktardığına göre, ABD ordusu Orta Doğu'da İran'a yönelik muhtemel bir savaş için yeterli deniz ve hava vurucu gücünü bölgeye yerleştirdi. ABD Hava Kuvvetleri'nin bölgedeki bu devasa konuşlanmasının 2003 yılından bu yana ulaşılan en yüksek kapasite olduğu belirtildi. Beyaz Saray'a, ordunun operasyonel anlamda hafta sonuna kadar tam hazırlığa ulaşabileceği rapor edildi.
Öte yandan CBS News, takvimin esneyebileceğine dikkat çekerek askeri hazırlıkların kusursuzlaştırılması amacıyla operasyonun hafta sonunun ötesine sarkabileceğini kaydetti. Çarşamba günkü güvenlik toplantısında Pentagon'a, bölgeye sevk edilen tüm Amerikan kuvvetlerinin mart ayı ortasına kadar nihai taarruz pozisyonlarını almış olmaları gerektiği talimatı verildi.
DİPLOMATİK SÜREÇ DARALIYOR
Axios'un haberinde, üst düzey Pentagon kaynaklarının Cenevre’de İran ile yapılan görüşmelerin "boşuna" olduğunu söylediği ifade edildi. Kaynaklar, Pentagon’un haftalar sürebilecek ortak bir İsrail-ABD saldırısına hazırlandığını aktardı. İran’ın nükleer programıyla ilgili tavizler vermesi için yalnızca şubat ayı sonuna kadar süresi bulunduğu öne sürüldü.
Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt çarşamba günü düzenlediği basın toplantısında, Trump’ın askeri harekata başlamadan önce İran’a tanıyacağı süreye ilişkin soruya yanıt vermekten kaçınırken, "İran'ın Başkan Trump ile bir anlaşma yapması çok akıllıca olurdu," dedi.
Leavitt, Trump yönetiminin "İran'ın nükleer tesislerini tamamen yok ettiğini" ancak "diplomasinin" her zaman başkanın "ilk tercihi" olduğunu da sözlerine ekledi. Sözcü ayrıca, salı günü Cenevre’de İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi ile yapılan görüşmelerde "biraz ilerleme kaydedildiğini" belirterek, "bazı konularda ise anlaşmadan hala çok uzak olduklarını sözlerine ekledi.
KÖRFEZ’DE HAREKETLİLİK
Bölgede taktiksel hareketlilik her iki cephede de en üst noktada. ABD, Orta Doğu'ya 50'yi aşkın ilave savaş uçağı ve onlarca yakıt ikmal uçağı gönderdi. Pentagon'un, olası bir İran misillemesini hesaba katarak risk altındaki bazı Amerikan personellerini bölgeden çektiği bildirildi. İki savunma yetkilisinin ifadelerine göre, İsrail tarafında da ABD ile entegre yürütülecek hava saldırıları için hazırlıklar ivme kazanmış durumda.
Askeri yığınak kapsamında, USS Abraham Lincoln uçak gemisi taarruz grubu Orta Doğu sularında yerini alırken, ikinci büyük güç olan USS Gerald R. Ford uçak gemisi grubunun da bölgeye doğru ilerlediği teyit edildi. ABD'nin bu baskısına karşı Tahran da önlemlerini artırıyor. Uluslararası Güvenlik ve Bilim Enstitüsü'nün paylaştığı güncel uydu görüntüleri, İran'ın muhtemel bombardımanlara karşı nükleer tesislerinin kritik bölümlerini toprak ve beton bloklarla kapattığını ve savunma hattını güçlendirdiğini ortaya koyuyor.
OPERASYON TAKVİMİNDE 3 KRİTİK EŞİK
Saldırı emrinin ne zaman verileceği konusunda masada Washington kurmaylarının yakından izlediği üç ana faktör bulunuyor:
Kış Olimpiyatları: Organizasyonun pazar günü sona erecek olması, özellikle Avrupalı müttefiklerin hassasiyetle yaklaştığı bir konu. Birçok yetkili, olimpiyatlar bitmeden uluslararası bir kriz yaratacak askeri bir adımın atılmayacağına inanıyor.
Birliğin Durumu Konuşması: Trump'ın salı günü yapacağı (State of the Union) ulusa sesleniş konuşmasının karar sürecini nasıl etkileyeceği merak konusu.
Ramazan Ayı: Kutsal ayın çarşamba günü başlayacak olması, bölgesel dengeler açısından hassas bir eşik. Ortadoğu'daki ABD müttefikleri, böylesi bir dönemde başlatılacak bir operasyonun İslam dünyasında olumsuz bir algıya ve infiale yol açabileceği yönünde uyarılarda bulunuyor.
Son haftalarda İran'ın nükleer silaha sahip olmasını kesinlikle engelleyeceğini sık sık vurgulayan Trump, diplomasi masasında sonuç alınamaması halinde güç kullanımından geri durmayacağının net sinyallerini vermişti. Askeri yığınağın tamamlandığı bu kırılma noktasında, diplomatik bir mucize gerçekleşmezse Trump'ın saldırı takvimini işletmeye başlayacağı öngörülüyor.