ABD İsrail ortaklığında başlayan saldırıların ardından İran tarihinin en derin krizlerinden biriyle karşı karşıya. Başkent Tahran başta olmak üzere pek çok şehri vurulan İran saldırılarda üst düzey yönetim kademesi kaybederek büyük şok yaşadı. Ülke bir yandan savaşla mücadele ederken, diğer yandan ise 37 yıl sonra yeni rehber seçimi için hazırlık yapılıyor.
HAMANEY SONRASI REHBER ARAYIŞI
İran devrim lideri Hamaney’in öldürülmesi sebebiyle yeni liderin seçilmesi bekleniyor. İran anayasasına göre yeni devrim lideri seçilene kadar ülke maslahatını koruyacak 3 kişilik heyet görev alıyor. Bu heyetin Cumhurbaşkanı, Yargı Erki Başkanı ve Anayasa Koruyucular Konseyi üyelerinden seçiliyor. Şu an bu 3 kişilik heyetin çalışmaya başladığını belirten İstanbul Medeniyet Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Turgay Şafak, “Anayasaya göre kısa sürede devrim liderinin seçilmesi gerekiyor. İran’da halk tarafından seçilen Uzmanlar Meclisi var. 88 kişilik Ayetullahlardan oluşan bu meclisi halk sandığa giderek seçiyor” dedi.
DENETLİYOR, AZLEDEBİLİYOR
Bu meclisin iki önemli görevine dikkat çeken Şafak, “İlk görev devrim rehberini seçmek, ikincisi ise rehberi denetlemek, gerektiğinde azletmek. Bu meclis 37 yıl sonra ilk kez devrim lideri seçmek için bir araya gelecek. Iran’da seçimler için çalışmalara başlandığı en kısa sürede yeni rehberin seçileceği ifade ediliyor. Savaşın etkisinin geçmesi de beklenebilir veya yeni liderle savaşa devam etmek de isteyebilirler. Henüz bu konuda çalışmalar sürüyor” diye konuştu.
Şafak, “Savaşın gölgesinde yapılacak bu seçimin, İran’ın gelecekteki stratejisini ve direniş hattının sertliğini belirlemesi bekleniyor” vurgusu yaptı.
Bazı kaynakların ilk etapta Hameney'in oğlu Mücteba Hamaney'in seçildiğine dair haberler paylaştığını ifade eden Şafak, “Uzmanlar meclisi üyelerinden Ahmed Hatemi seçim sürecinin devam ettiğine dair açıklama yaptı. Muhtemel adaylar arasında Mücteba Hamaney, Hasan Humeyni, Ali Rıza Arafi ve Müderrisi Yezdi'nin isimleri ön plana çıkıyor. Devrim muhafızları büyük oranda Mücteba Hamaney'in seçilmesini istiyor. Reformcu kanatta Hasan Humeyni'nin ismi ön planda” şeklinde konuştu.
TERÖR ÖRGÜTLERİ SAHAYA SÜRÜLECEK
Amerika'nın şu an askeri tesisler, devrim muhafızlarına ait karargahların yanı sıra polis karakolları, milis güçlerin karargahlarına saldırdığını hatırlatan Şafak, “ABD bu saldırılarla ülke içinde güvenlik zaafiyeti oluşturarak terör örgütlerini sahaya sürmeyi amaçlıyor” ifadelerini kullanarak, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Bizim 15 Temmuz gecesinden sonra meydanlarda yaptığımız çağrıya benzer bir çağrı da yapıldı. İranlılar her gece saat 8'de meydanlarda toplanacaklar. Anma ve yas gösterisinin yanı sıra protesto eylemi olarak da düşünebiliriz. İran’ın aslında tüm bu olayların önünü almak için halkı meydanlara davet ettiğini düşünebiliriz."
KORKU VE PANİK VAR
Saldırıların ardından İran’da korkunun hakim olduğunu ifade eden Şafak şöyle konuştu:
“İran'ın daha önceki saldırılara karşı yaptıkları hep göstermelikti. Ama artık gerçek anlamda misilleme yapması gerekiyor çünkü artık ortada bir beka sorunu var. Rejim tehlikede, bölünme riski ortaya çıkabilir. Ayrıca müzakerelerin devam ettiği dönemde bazı şeyler daha rahat konuşuluyordu, şu an ise korku ve panik havası var. İnsanlar ne yapacağını bilemiyor. Ülkenin her yanına saldırı düzenleniyor. İnsanlar bu yüzden de korku içinde. Ve bu sadece Tahran’da değil; kuzeyinde, güneyinde… Tebriz'de, Kirmanşah'ta, Senendeç'te muhtelif şehirlerde aynı korku hakim şu an.”