Kurban Bayramı yaklaşırken online kurbanlık satışı ve dijital vekalet sistemleri Türkiye’de milyarlarca liralık yeni bir ekonomik alan oluşturuyor. Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) E-ticaret Meclisi verilerine göre, bayram döneminde toplam e-ticaret hacminin 350 milyar TL’yi aşması beklenirken, online sistemler üzerinden toplanan vekalet bağışları 6 milyar TL’nin üzerine çıktı. Sektör verileri, dijital vekalet modelinin toplam kurban ekonomisindeki payının yüzde 8’i aştığını gösteriyor.
180 MİLYAR TL’LİK BÜYÜKLÜK
Bu sene online vekalet sisteminin oluşturduğu ekonomik hacmin 180 milyar TL seviyesine ulaşması bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu ve Tarım Bakanlığı verilerine göre her bayramda yaklaşık 1 milyon büyükbaş ve 3 milyon küçükbaş hayvan kesiliyor. Büyükbaş fiyatlarının 400 bin TL’ye, küçükbaşların ise 45 bin TL’ye kadar çıkması toplam nakit akışını zirveye taşıyor. Bu devasa rakam, Türkiye'nin yıllık iç pazar hareketliliğinin en güçlü finansal kalemlerinden biri olarak kayıtlara geçiyor. Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yurt içi vekalet bedeli 18.000 TL, yurt dışı ise 7.000 TL olarak açıklanırken; Türkiye Diyanet Vakfı, Türk Kızılayı ve Mehmetçik Vakfı gibi kurumlar üzerinden dijital kanallarla bağış toplama süreci hız kazandı. Kesim sayısı ve ortalama fiyatlar çarpıldığında, sadece hayvan satışı net 145-150 milyar TL’lik bir değer oluşuyor. Bu sene de önceki dönemlere benzer şekilde 3,5 milyondan fazla hayvanın kesileceği ve yaklaşık 1 milyon vekaletin online olarak verileceği tahmin ediliyor.
FİNANSAL TEKNOLOJİLER SÜRECE UYUM SAĞLADI
Özellikle büyükşehirlerde yaşayan vatandaşların online bağış ve vekalet sistemlerine yönelmesi, finansal teknoloji şirketleri ile ödeme kuruluşlarında işlem yoğunluğunu artırdı. Bankalar ve finansal teknoloji şirketleri, online kurban bağışları için taksitli ödeme, dijital cüzdan ve hızlı transfer çözümlerini öne çıkarırken, arife gününe kadar sürecek yoğun işlem trafiğine karşı sistem altyapılarını güçlendiriyor.
SOSYAL TİCARETİN KAPSAMI GENİŞLEDİ
Sektör temsilcileri, mobil uygulamalar üzerinden birkaç dakika içinde gerçekleştirilebilen vekalet işlemlerinin dijital bağış kültürünü büyüttüğünü belirtiyor. Dijital vekalet sistemi artık yalnızca bağış toplama modeli değil; ödeme altyapısı, lojistik, soğuk zincir taşımacılığı, veri yönetimi ve sosyal yardım organizasyonlarını kapsayan yeni nesil bir “sosyal ticaret” ekosistemine dönüşüyor. Dünyada dijital bağış ve sosyal ticaret pazarının her yıl çift haneli büyüdüğüne dikkat çeken sektör temsilcileri, özellikle Orta Doğu ve Güneydoğu Asya’da online dini bağış sistemlerinin milyarlarca dolarlık ekonomik hacim oluşturduğunu ifade ediyor. Türkiye’de de online kurban satışları ve dijital vekalet modeliyle birlikte finansal teknolojiler, lojistik ve yardım teknolojilerini kapsayan yeni bir ekonomik ekosistemin hızla geliştiği değerlendiriliyor.
KÜRESELDEKİ DİJİTAL BAĞIŞ EKONOMİSİ BÜYÜYOR
- Dünyada sosyal ticaret ve dijital bağış ekonomisinin hızla büyüdüğüne dikkat çeken araştırmalar, online topluluk temelli ticaret modellerinin artık trilyon dolarlık bir hacme ulaştığını gösteriyor. Grand View Research verilerine göre küresel sosyal ticaret pazarının büyüklüğü 2025 itibarıyla 1,4 trilyon dolar seviyesine ulaşırken, sektörün 2033’e kadar 17,8 trilyon dolara çıkması bekleniyor. Araştırmalarda özellikle mobil ödeme sistemleri, dijital cüzdanlar, canlı yayın üzerinden satış ve topluluk bazlı bağış modellerinin büyümeyi hızlandırdığı belirtiliyor. IMARC Group verilerine göre sosyal ticaret ekonomisinin 2034’e kadar 8,7 trilyon dolarlık hacme ulaşacağı öngörülüyor.