Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ile ortak basın toplantısında açıklamalarda bulundu. Erdoğan, Afrika Boynuzu’na ilişkin mesajlarında bölgedeki gerilimlere dikkat çekerek “Afrika’da çatışma istemiyoruz” vurgusu yaptı. İsrail’in Somaliland’ı tanımasının bölgeye hiçbir fayda sağlamayacağını belirten Erdoğan, bu adımın istikrarsızlığı artırabileceğini ifade etti. Türkiye’nin, Afrika Boynuzu’nun yabancı güçlerin rekabet alanına dönüşmesine karşı olduğunu dile getiren Erdoğan, sorunların bölge ülkeleri tarafından çözülmesi gerektiğini söyledi. Ankara’nın arabuluculuk rolüne de değinen Erdoğan, Somali-Etiyopya hattındaki diplomatik sürecin barış için kritik olduğunun altını çizdi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ile gerçekleştirdikleri ortak basın toplantısında yaptığı açıklamada, “Birçok alandaki potansiyel iş birliklerini nasıl değerlendirmemiz gerekiyor, 1 milyar dolar ticaret hacmi hedefimize nasıl ulaşırız, bunları ele aldık. Etiyopya'daki en büyük ikinci yatırımcı ülke olmaktan memnuniyet duyuyoruz” dedi.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, resmi temaslarda bulunmak üzere gittiği Etiyopya’da, Başbakan Abiy Ahmed Ali ile Ulusal Saray'da bir araya geldi. Baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından anlaşmaların imza törenine katılan iki lider, daha sonra ortak basın toplantısı düzenledi. Konuşmasına Başbakan Ali ve Etiyopya makamlarına, şahsına ve heyetine gösterdikleri sıcak misafirperverlikten dolayı teşekkür ederek başlayan Erdoğan, Etiyopya'nın Türkiye için kardeş ülke olmasının yanı sıra; stratejik konumu, siyasi, ekonomik ve kültürel ağırlığıyla Afrika kıtasında oynadığı öncü rol bakımından son derece önemli bir ülke olduğunu vurguladı.
Sahra Altı Afrika'daki en eski Türk büyükelçiliğinin 1926 yılında Addis Ababa'da açılmasının, bu şehri kıtayla ilişkilerin kalbine yerleştirdiğine dikkat çeken Erdoğan, “Bu ziyaretimin, büyükelçiliğimizin açılışının 100’üncü yılına denk gelmesi de bizler için ayrı bir gurur kaynağıdır” değerlendirmesinde bulundu.
"Etiyopya'daki en büyük ikinci yatırımcı Türkiye"
Görüşmelerde, Başbakan Ali ve heyetiyle ticari yatırımlar, enerji, madencilik, tarım, iletişim ve eğitim alanlarındaki ilişkileri etraflıca ele aldıklarını aktaran Erdoğan, diğer birçok alandaki potansiyel iş birliklerinin değerlendirildiğini ve 1 milyar dolar ticaret hacmi hedefine nasıl ulaşılacağının konuşulduğunu belirtti.
“200'ü aşkın firmamızın, 2,5 milyar doları bulan yatırımlarıyla yaklaşık 20 bin Etiyopyalının istihdamına destek olması, bizler için kıvanç vesilesidir. Türk müteahhitlik firmaları, Etiyopya'da demir yolu, ulaşım, özellikle fabrika, turistik tesis ve enerji nakil hatları gibi faaliyet alanlarında 2,6 milyar dolar değerinde 15 projeyi üstlendiler. İnşallah, bunun daha da artmasını temenni ediyoruz.”
Necaşi Türbesi ve kültürel bağlar
Dost Etiyopya halkıyla yüzyıllara sari münasebetlerin geliştirilmesine büyük önem verdiklerinin altını çizen Erdoğan, Etiyopya'nın İslam kültürü bakımından paha biçilemez bir değer taşıdığına işaret etti. Afrika'daki ilk Müslüman yerleşim yeri olarak bilinen Necaş köyündeki Necaşi Türbesi ve Camisi'nin kültürel bağlar bakımından çok önemli olduğunu kaydeden Erdoğan, TİKA'nın destekleriyle tadilatı ve tamiratı yapılan bu projeyle hem Afrika tarihinin önemli bir kültürel mirasını yaşattıklarını hem de Etiyopya ile kadim dostluk bağlarını güçlendirdiklerini söyledi. Erdoğan, Maarif Vakfı'nın eğitim alanındaki faaliyetlerinin yanı sıra TİKA ofisi aracılığıyla kültür köprüleri kurmaya devam edeceklerini belirterek, “Eşit ortaklık ve karşılıklı anlayış temelinde bu samimi coğrafyanın güzel insanlarının her daim yanındayız” dedi.
"Afrika Boynuzu yabancı güçlerin mücadele alanı olmamalı"
Etiyopya'nın siyasi, sosyal ve ekonomik dönüşümü dolayısıyla Başbakan Ali'yi tebrik eden Cumhurbaşkanı Erdoğan, tüm dünyanın gözlerinin Afrika Boynuzu ve Etiyopya'ya çevrilmişken, ülkenin köklü devlet yapısının ve örnek gösterilecek yönetiminin öneminin daha çok hissedildiğini vurguladı. Etiyopya'nın içinde bulunduğu coğrafyada devletlerin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne kıymet veren tutumlarının altını bilhassa çizen Erdoğan, şunları kaydetti:
“Türkiye olarak, bölgenin yeterince çektiği çatışma ve acılara yenilerinin eklenmesini asla istemiyoruz. Biz, bölgenin sorunlarına yine bölge ülkelerinin çözüm geliştirmesi ve Afrika Boynuzu'nun yabancı güçlerin mücadele alanına çevrilmemesi gerektiğine inanıyoruz. Bu minvalde İsrail'in Somaliland'ı tanımasının ne Somaliland'a ne de Afrika Boynuzu'na faydası olmadığını tekrar vurgulamak istiyorum. Bu vesileyle yakın geçmişte Etiyopya ve Somali arasında ara buluculuğunu yürüttüğümüz Ankara Süreci'ndeki tutumları için her iki tarafa da tekrar teşekkür ediyorum.”
Bölgenin istikrara kavuşmasıyla birlikte, Afrika Boynuzu'nun ekonomik fırsatlarıyla dikkatleri üzerine çeken bir konuma erişmemesi için hiçbir engel görmediklerini dile getiren Erdoğan, ziyaretin bölge barışına katkı sunmasını temenni etti.
Türkiye olarak Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi Taraflar Konferansı'na bu sene Kasım ayında ev sahipliği yapacaklarını hatırlatan Erdoğan, Etiyopya'nın da gelecek yıl düzenleyeceği bu toplantı bağlamında yakın iş birliği sergileyeceklerini bildirdi.
İki ülke arasında anlaşmalar imzalandı
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali huzurunda iki ülke arasında anlaşmalar imzalandı. Ulusal Saray'daki baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından iki ülke arasında çeşitli anlaşmaların imza törenine geçildi.
Törende, ‘9’uncu Türkiye-Etiyopya Ekonomi, Ticaret ve Teknik İş Birliği Karma Ekonomik Komisyonu Tutanağı’na Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Etiyopya Dışişleri Bakanı Gedion Timothewos imza attı. ‘Türkiye Cumhuriyeti Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanlığı Arasında Enerji Alanında İşbirliğine İlişkin Mutabakat Zaptı’ da Bakan Bayraktar ile Etiyopya Su ve Enerji Bakanı Habtamu Itefa tarafından imza altına alındı.
Ahmed, ülkesinin denize erişimi konusunda Türkiye'den yardım istedi
Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed, ülkesinin denize erişim arayışı noktasında Türkiye'den yardım talep ettiğini söyledi.
Etiyopya Başbakanı Ahmed, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile baş başa ve heyetler arası görüşmelerin ardından düzenlenen ortak basın toplantısında konuştu.
Etiyopya'nın Sahra Altı Afrika'da en yoğun Türk yatırımlarından birine ev sahipliği yaptığını anımsatan Ahmed, Türk şirketlere ülkesinde daha fazla yatırım yapmaları çağrısında bulundu.
Ahmed, heyetler arası ve baş başa görüşmelerin verimli geçtiğini belirterek, Etiyopya'nın bölgedeki stratejik öneminin Ankara tarafından kabul edildiğini dile getirdi.
Ülkesinin denize erişim arayışının Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın Etiyopya ziyaretindeki en önemli gündem maddelerinden biri olduğunu vurgulayan Ahmed, bu konuda Türkiye'den destek talebinde bulunduğunu ifade etti.
Eritre'nin bağımsızlığını 1993'te kazanmasının ardından kıyı şeridini kaydeden Etiyopya, kesintisiz ve güvenli bir deniz koridoruna erişimi temel önceliklerinden biri olarak değerlendiriyor.
