
Dünya tarihini ve toplumların gelişimini çeşitli evrelerle ele almak mümkündür. Ancak, dört temel dönem, sanki diğerlerinin tamamını belirler: İlkel Komünal Toplum, Tarım Toplumu, Sanayi Toplumu ve Bilgi Toplumu…
Bu dönemlerdeki yönetim, üretim ve tüketim biçimleri birbirlerinden büyük farklılıklar gösterirler ki; kendini bu farklılıklara göre konumlamayan, onlarla uyumlu hâle getirmeyen toplumlar tarihte yok olmaya mahkûm edilmişlerdir.
İlkel Komünal Toplum avcı-toplayıcılığa dayalıdır. İlkel silahlar dışında bir üretim olmadığı gibi mülkiyet duygusu da yoktur…
Tarım Toplumunda, tüketilenden fazlası üretilir. İleride üzerinde mülkiyet, güç iddiaları ve kavgaların tetikleneceği, Karl Marx’ın ‘artı değer’ (surplus value) olarak adlandıracağı bu dönemin yönetim biçimi ve kültürel üstyapısı feodalitedir… Bu aşamada İlkel Komünal Toplumun tüm yaşam biçimleri disruption’a -yıkıma- uğramış vaziyettedir…
Sanayi Toplumuna geçişte, bu kez de toprak ya da insan gücü üzerinde değil, üretim araçları üzerinde oluşan mülkiyet, yaşam biçimlerini de aşarak ‘her şeyi’ belirlemektedir… Sistem kapitalizm, Yönetim ise demokrasi – liberalizmdir… Sivil toplum giderek güç kazanır; sistemi ayakta tutacak yapı taşları Tarım Toplumu’ndan çok büyük farklılıklar göstermektedir… İlk iki dönemde zor ve zorbalık ön plandayken, Sanayi Toplumunda ‘ikna’nın öne çıktığını görüyoruz…
Bilgisayarın, hemen ardından da internetin ortaya çıkmasıyla, tüm mülkiyet ilişkilerinin değişimi kökten tetiklenmiştir. Artık üretim araçlarından çok, bilginin mülkiyeti güç odağıdır… Her ne kadar insanlığın tamamı
için söylenemese de dünyanın
bir kesiminde Bilgi Toplumunun nüveleri ortaya çıkmaya, pek çok şey bu 4. dalga diye tanımlanabilecek dönemde ‘disruption’a uğramaya (yıkılmaya) başlamıştır. Bilgi Toplumunun kültürel üstyapı kavramı ise ileride ‘paylaşım’ olarak anılacaktır.
Ülkemizde bazı çevreler bu dört dönemin aynı anda yaşandığını iddia etmekte, hatta espriler -aşağılayıcı bir tonda- tarım toplumunun bütün feodal özelliklerini taşıdığımız üzerine inşa edilmektedir. Demokrasi ve liberalizmin hâkim olması gereken Sanayi Toplumunda bile başarılı bir yön tutturamadığımızı iddia eden muhalefet, Türkiye’nin ‘yumuşak güç endeksi’nde sıra kaybetmesi ve tüm uluslararası itibar araştırmalarında puanlarının düşmesi için adeta disiplinli bir şekilde çalışmaktadır.
Buna rağmen Türkiye, son 20 yılda pek çok sınavdan başarıyla geçmiş, Özellikle bölgenin başat oyuncusu olarak temayüz etmiştir. Öyle ki; uzun yıllar ülkemizden “Bölgeler arası lider güç” olarak söz eden Alman Der Spiegel dergisi, Avrupa’nın, ABD’nin ve Asya’nın katılım ve kararlılığımız olmadan bölgemizde, uluslararası dengelerin kurulamayacağı düşüncesine binaen Türkiye’yi “Bölgeler üstü
güç” olarak tanımlanmıştır.
Öte yandan Türkiye Cumhuriyeti, hiçbir döneminde muhalefeti tarafından bu kadar aşağılanmamış, ayağına bu kadar sert çelmeler takılmamış, bu kadar iftira ve karalamaya maruz kalmamıştır. Bir yandan el freni çekilen, öte yandan gaza basılan bir ülke konumuna sürüklenmek istememize rağmen, 2026’ya girerken başta ABD olmak üzere gerek Avrupa gerekse Asya’nın üzerine titrediği, ‘göz bebeği’ gibi ele alınan güçlü bir devlet olma pozisyonumuzu sürdürüyoruz.
Akdeniz bölgesinde sözü dinlenen, tuttuğunu koparan bir ülke yolculuğu hiçbir zaman kolay değildi… Bunun için Türkiye’ye içeriden ve dışarıdan bedel ödetmek isteyenler olmuştur… Bu bedellerden biri de ‘algı’ alanında gündeme gelmiştir. Hakikat ile algılanan (gerçeklik) arasındaki uçurumu kapatmak zordur… Siyasi istikrar, ekonomik düzen, savunma sanayinde sıçrama, millî enerji ve maden politikasında dünya standartlarını aşan politikalar sayesinde ‘algı operasyonları’ bertaraf edilmiş, Türkiye bu dört alanda hak ettiği reel algı konumuna yerleşmeyi başarmıştır… Bu nedenle 2026 ve sonrasına umutla bakmak her Türkiye Cumhuriyeti vatandaşının hakkıdır.
BIST isim ve logosu "Koruma Marka Belgesi" altında korunmakta olup izinsiz kullanılamaz, iktibas edilemez, değiştirilemez. BIST ismi altında açıklanan tüm bilgilerin telif hakları tamamen BIST'e ait olup, tekrar yayınlanamaz. Piyasa verileri iDealdata Finansal Teknolojiler A.Ş. tarafından sağlanmaktadır. BİST hisse verileri 15 dakika gecikmelidir.