“İsmail’in gülüşü” ve Gazze

04:0029/05/2026, Cuma
G: 29/05/2026, Cuma
Aydın Ünal

Gazetemiz Yeni Şafak’ın da yazarlarından olan Prof. Dr. Yasin Aktay hocamızın yakın zamanda yayınlanan “İsmail’in Gülüşü” adlı kitabını okuyorum. Kitapta “kurban ibadeti” felsefe, sosyoloji, teoloji, ontoloji ve tarih başta olmak üzere bütün boyutlarıyla ele alınmış. Kitap, Kur’an-ı Kerim ve Tevrat’ta kimi farklarına rağmen benzer şekilde anlatılan kurban kıssası üzerinden Hz. İsmail ve Hz. İshak merkezli bir ayrışmanın güncel yansımalarını ele alması boyutuyla ayrıca heyecanlandırıcı ve ufuk açıcı.

Gazetemiz Yeni Şafak’ın da yazarlarından olan Prof. Dr. Yasin Aktay hocamızın yakın zamanda yayınlanan “İsmail’in Gülüşü” adlı kitabını okuyorum. Kitapta “kurban ibadeti” felsefe, sosyoloji, teoloji, ontoloji ve tarih başta olmak üzere bütün boyutlarıyla ele alınmış. Kitap, Kur’an-ı Kerim ve Tevrat’ta kimi farklarına rağmen benzer şekilde anlatılan kurban kıssası üzerinden Hz. İsmail ve Hz. İshak merkezli bir ayrışmanın güncel yansımalarını ele alması boyutuyla ayrıca heyecanlandırıcı ve ufuk açıcı. Gazze’de ve Filistin’de yaşananları kurban meselesinden, Hz. İsmail ve Hz. İshak’a Müslüman ve Yahudilerin bakışından ayrı ele almak mümkün değil.

Ben meseleyi biraz daha güncele taşımak niyetindeyim.

Trump, ilk başkanlık döneminde, İsrail ile Arap devletleri arasında bir anlaşmayı hayata geçirmek istemiş, “İbrahim Anlaşmaları” adı verilen süreç böylece başlamış, 15 Eylül 2020’de Birleşik Arap Emirlikleri ile Bahreyn İsrail’le diplomatik ilişkileri başlatan anlaşmayı imzalamış, sonradan Sudan’ın ayrılıkçı ve katliamcı lideri, Somaliland’in korsan yönetimi ve Kazakistan da anlaşmayı imzalayacaklarını duyurmuşlardı.

ABD Başkanı Trump, geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, “İran’la bir anlaşma halinde Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır, Pakistan, Katar ve Ürdün’ün İbrahim Anlaşması’na katılmasının zorunlu olması gerekir” dedi; “bunu yapmamanın kötü niyet göstergesi olacağını” da ekledi.

Trump iki döneminde de çok önemsediği anlaşmaya neden “İbrahim” ismini koyuyor?

Yahudiler köklerini Hz. İbrahim’in oğlu İshak’a bağlıyorlar. Araplar ise Hz. İsmail’in torunları olarak kabul ediliyor. Hz. İsmail ve Hz. İshak, Hz. İbrahim’in oğulları, yani kardeşler.

Keşke mesele bu kadar kolay olsaydı. Birincisi coğrafyamızdaki sorun bir Yahudi-Arap sorunu değil, İsrail-Müslüman sorunu. Yahudilik kendisini sadece bir din olarak değil, bir ırk olarak da görüyor. Tarihi süreçte kimi ırklar Yahudileşmiş olsa bile “saf” Yahudiler onları kendilerinden görmüyorlar. Peygamberimiz Hz. Muhammed (sav) Hz. İsmail’in soyundan gelmekle birlikte İslam bir ırka değil insanlığa hitap ediyor ve tüm insanlığı eşit derecede kucaklıyor.

İkincisi, Yahudiler kendilerinin İbrahim’in “asıl” oğlu İshak’tan geldiklerini, İshak’ın annesinin asil ve hür Sare (as) olduğunu, İsmail’in ise köle Hacer (as)’ın oğlu olduğunu, dolayısıyla kendilerinin seçilmiş, asil, Arapların ise ikinci sınıf olduğunu iddia ediyorlar. Yahudi teolojisi neredeyse tamamen bu ayrımcılık üzerine kurulmuş. Amcaoğulları olan Arapları dahi ikinci sınıf gören Yahudiler, tüm insanlığa da aynı ayrımcılık nazarıyla ve aynı kibirle bakıyorlar.

Biz Müslümanlar için Kur’an-ı Kerim’deki Hz. İbrahim, Hz. İsmail, Hz. İshak kıssaları evrensel, bilgilendirici, ibret verici kıssalar iken, Yahudiler, tarih boyunca olduğu gibi bugün de bütün varlıklarını ve kimliklerini Hz. İshak’ın Hz. İbrahim’in “seçkin” oğlu olması yanlışı üzerine kuruyorlar.

“İbrahim” isimlendirmesinin farklı ırklardan milyarlarca Müslüman nezdinde kıymeti ve karşılığı yok. İsmail’in oğullarını İshak’ın oğullarıyla “eşitleyecek” bir isimlendirmeye Yahudiler herhalde “dinden çıkmak” nazarıyla bakıyor, olsa olsa “seçkinliklerinin” tescili olarak görüyorlardır.

“Abraham Anlaşmaları” ölü doğmuştur; buna imza atan da sadece kendi ruhunu öldürür.

Yasin Aktay hocamızın kitabında, Tevrat’taki tahrif edilmiş İshak kıssası üzerinden Müslümanların ve Yahudilerin kurbana bakışı da ele alınmış. Muharref Tevrat, Hz. İbrahim’in Hz. İshak’ı kurban etmek istediğini, Hz. İshak’ın teslim olmadığını, kurtulmak için çabaladığını anlatıyor. Kur’an ise, kurbanlık olanın İsmail mi yoksa İshak mı olduğu haberini vermiyor ama kurbanlık oğulun babasına ve Allah’a tam teslim olduğunu belirtiyor.

Yasin Aktay, Gazze’nin tam da bu iki anlayışın çarpıştığı yer olduğunu belirtiyor kitabında: Bir tarafta yeniden kurguladıkları İshak figürü üzerinden ölümden korkan, dünyada ebedi kalmaya çalışan Siyonistler; diğer tarafta İsmail (ya da İshak)’ın teslimiyeti gibi Allah’a teslim olmuş, gözünü kırpmadan, İsmail’in (ya da İshak’ın) gülüşüyle canını Allah’a kurban etmeye hazır Müslüman kahramanlar…

Bir tarafta kazansa bile kaybedenler; diğer tarafta kaybettiğinde bile kazananlar… Zira kurban kazanmaktır, her türlü kazanmaktır.

Kurban Bayramınız mübarek olsun, nice bayramlar göresiniz…

#İsmail’in gülüşü
#Yasin Aktay
#Gazze