Küresel ekonomide değişimin yönü nereye?

04:001/06/2026, Pazartesi
G: 1/06/2026, Pazartesi
Erdal Tanas Karagöl

Dünyada ekonomi güç dengesi değişiyor. Dünya ekonomisinin artık yalnızca IMF ve Dünya Bankası gibi finansal kurumlar tarafından değil, enerji arz güvenliği, lojistik rotalar ve kritik madenler tarafından belirlendiği bir ekonomik düzene geçiyoruz. DÜNYA EKONOMİSİNİ BELİRLEYEN ÜLKELER DEĞİŞİYOR 2. Dünya Savaşı’ndan sonra dünya ekonomisi ABD ve Avrupa ülkeler tarafında kurulan ekonomi kurum ve kuruluşları tarafından belirlenirken son yıllarda bu ülkelerin etkisi azalırken başta da Çin ve gelişmekte

Dünyada ekonomi güç dengesi değişiyor.

Dünya ekonomisinin artık yalnızca IMF ve Dünya Bankası gibi finansal kurumlar tarafından değil, enerji arz güvenliği, lojistik rotalar ve kritik madenler tarafından belirlendiği bir ekonomik düzene geçiyoruz.


DÜNYA EKONOMİSİNİ BELİRLEYEN ÜLKELER DEĞİŞİYOR

2. Dünya Savaşı’ndan sonra dünya ekonomisi ABD ve Avrupa ülkeler tarafında kurulan ekonomi kurum ve kuruluşları tarafından belirlenirken son yıllarda bu ülkelerin etkisi azalırken başta da Çin ve gelişmekte olan ülkeler öne çıkmaktadır.

Ekonomik ağırlık merkezi ABD ve Avrupa’dan Çin ve Hindistan gibi ülkelere kayıyor.


ULUSLARARASI EKONOMİ KURUMLARI DEĞİŞİYOR

Dünya ekonomisini artık yalnızca IMF ve Dünya Bankası gibi finansal kurumlar belirlemiyor.

ABD ve Avrupa ülkelerinin güdümündeki IMF ve Dünya Bankasından beklentiler azaldığı gibi bu kurumların uyguladığı reçetelerden de büyük rahatsızlık duyulmaktadır.

Diğer yandan, IMF ve Dünya Bankasına alternatif kurumların hızla geliştiği bir ekonomik düzen arayışı olduğu da bir gerçektir.


ENERJİ ARZ GÜVENLİĞİ ARTIK TEMEL BELİRLEYİCİ

Ekonomilerin güvenliğinin enerji arz güvenliğine bağlılığı daha güçlü bir dönemdeyiz.

Enerji arz güvenliğini sağlayan ülkeler ekonominin güvenliğini sağlayacakları gibi enerji arz güvenliği rotalarında meydana gelen krizlerde başta da Hürmüz, Süveyş ve Kızıldeniz gibi noktalarda tırmanan jeopolitik risklerden en az etkilenecekleri ortadadır.

Dolayısıyla, enerji arz güvenliğini çeşitlendiren ve alternatif koridorları kontrol altında tutan ülkeler siyasi ve ekonomik güç olma konusunda önemli avantajlara sahip olacaklardır.

Türkiye’nin son dönemde enerji boru hatlarında hayata geçirdiği projeler başta da TürkAkım ve TANAP üzerinde enerji merkezi olma hedefi siyasi ve ekonomik güç olma konusunda önemli bir aktör olmasına önemli katkılar sağladığı açıktır.

KRİTİK MADENLER GERÇEĞİ

Ekonomiyi artık yalnızca petrol, doğalgaz ya da kömür gibi enerji kaynakları belirlemiyor.

Enerji kaynaklarının yanında nadir toprak elementleri var artık.

Çünkü yeşil dönüşüm ve dijitalleşme için nadir toprak elementleri olmazsa olmaz girdilerdir.

Dolayısıyla, nadir toprak elementlerini elinde tutan ülkeler, yeni dönemde ekonomide gücün kimde olacağını belirleyecektir.

Bu nedenle, dünya ekonomisinde tek kutuplu ve uluslararası finansal kurumların belirlediği bir ekonomik yapı gidiyor; çok kutuplu ve enerjinin, kritik elementlerin ve lojistik rotların etkin olduğu parçalı bir küresel ekonomik düzen geliyor.

#ekonomi
#Erdal Tanas Karagöl
#dünya
#toplum
#politika