Girişimci kimliği ile tanınan iş adamları, finansal yatırımcısı, sporcusu, şarkıcısı türkücüsü, sinema/ dizi oyuncusu, eğitimcisi, gazetecisi, televizyoncusu ile hayatın bütün alanlarına bulaştırılmış sosyal yaşamı tehdit eden tehlikeli bir virüs var. Bugün medyada ünlü birtakım şahısların tutuklanması ile gündeme gelen yasa dışı bahis yani kumar, tıpkı alkol gibi bütün kötülüklerin anası. Bu denli büyük bir pazar, aynı zamanda ulusal finansal güvenlik açısından kritik bir risk teşkil eden organize
Girişimci kimliği ile tanınan iş adamları, finansal yatırımcısı, sporcusu, şarkıcısı türkücüsü, sinema/ dizi oyuncusu, eğitimcisi, gazetecisi, televizyoncusu ile hayatın bütün alanlarına bulaştırılmış sosyal yaşamı tehdit eden tehlikeli bir virüs var.
Bugün medyada ünlü birtakım şahısların tutuklanması ile gündeme gelen yasa dışı bahis yani kumar, tıpkı alkol gibi bütün kötülüklerin anası.
Bu denli büyük bir pazar, aynı zamanda ulusal finansal güvenlik açısından kritik bir risk teşkil eden organize finansal suç ağlarını besliyor.
Yasal ya da yasa dışı bahislerle yani kumarla elde edilen sıcak para miktarı ülkelerin bile bütçelerini geçiyor.
Bu kadar büyük para ile elde edilen ekonomik güçle neler yapılmaz?
Ya da neler yapılır?
Tahmin edin.
**
Yeşilay Danışmanlık Merkezlerine (YEDAM) gelen her 7 kişiden 2’si kumar bağımlılığı şikayetiyle başvuruyor.
Kumar bağımlılarının yüzde 34,3’ü 18 yaşından önce, yüzde 71’i ise 15-24 yaş aralığında kumara başlıyor.
Dijital teknolojilerin getirdiği ulaşım kolaylığı ile kumar, cep telefonlarla bir parmak uzaklığında.
Bağımlılık sorunu, özellikle genç nüfusta kritik boyutlara ulaşmış ve lise öğrencilerine kadar inmiş.
Genç dijital kuşakta sanal kumar katılım oranı yüzde 33 olarak tahmin ediliyor.
**
Dünyada ekonomik sektöre dönüşen yasa dışı sanal bahis ve kumar pazarının büyüklüğü Türkiye’de yıllık 100 milyar TL ile 50 milyar dolar (yaklaşık 1.6 trilyon TL) arasında olduğu söyleniyor.
ABD Adalet Bakanlığı’na göre, dünya genelinde yasa dışı bahis sektörü yıllık 511 milyar dolar seviyesinde.
Suç gelirleri genellikle kripto paralar, ön ödemeli dijital kartlar veya “kiralık banka hesapları” üzerinden aklanıyor.
Bahis (kumar) siteleri, yasal erişim engellerini aşmak için sürekli alan adı (domain) değiştiriyor; sosyal medya fenomenleri ve yasa dışı reklamlar üzerinden geniş kitleleri hedef alıyor.
Kumar, milyarlarca dolarlık hacmiyle organize suç örgütleri tarafından yönetilen ve genellikle yurt dışı sunucuları üzerinden sanal ortamda faaliyet gösteren kaçak bir ekonomi modeli haline geldi.
Türkiye’de devletin finansal denetim kurumları, emniyet birimleri ve Adalet Bakanlığı bu sektöre karşı operasyonlarını aralıksız sürdürüyor ama sorun küçülmek yerine büyümeye devam ediyor.
**
Yasa dışı bahis (kaçak veya illegal bahis), yani kumar devlet tarafından yetkilendirilmemiş, yasal lisansı veya izni bulunmayan platformlar üzerinden spor müsabakaları ya da şans oyunları üzerine oynatılan veya oynanan hukuka aykırı bahis yani kumar türü.
Yani devletin yasakladığı ve üzerine gittiği kumar türü yasa dışı olanı.
Ama gözardı ettiğimiz gerçek şu; Yasadışı kumarı özendiren, ruhen besleyen teşvik eden yasaya uygun kumar türleri.
Bunlar neler?
Türkiye’de yasal olarak bahis (kumar) oynatma yetkisi yalnızca Spor Toto Teşkilat Başkanlığı ve Milli Piyango İdaresi’ne verilmiş. Bunların dışındaki tüm siteler ve organizasyonlar yasa dışı kabul ediliyor.
Kanun kapsamında (7258 sayılı) yasa dışı bahis oynamak, oynatmak, aracılık etmek ve para transferini sağlamak suç veya idari para cezası gerektiren kabahat.
Spor Toto da kumar ama serbest çünkü vergiye tabi.
Milli Piyango da kumar ama serbest o da vergiye tabi.
Kumara sadece parasal gelir açısından bakıldığı sürece yasa dışı bahis yani kumarın önlenemeyeceği açık bir gerçek.
**
Zaten birçok Avrupa ülkesinde bahis yani kumarın her türü vergiye tabi tutulup serbest bırakılmış.
Kimse kalıcı çözümle uğraşmıyor.
Para gelsin nasıl gelirse gelsin mantığı dünyanın genelinde hem devlet hem de bireysel mantık olarak hâkim durumda.
**
Yasa dışı bahis oynatan sitelere yapılan para yatırma ve çekme işlemleri banka hesap hareketleri veya elektronik ödeme sistemleri üzerinden kolayca tespit ediliyor.
Yasa dışı bahisten elde edilen kazançlara “suç geliri” olarak el konuluyor.
Bu şekilde mücadele ile kumar azalıyor mu?
Hayır.
Caddelerde vicdanları istismar eden dilencilerin yakalanıp cüzdanlarına el konulduğunda dilencilik azalıyor mu?
Hayır.
Bu sorunları bitirecek kalıcı çözümler var mı?
Var.
Neden uğraşılmıyor?
Mevcut sistem hantal olduğu için kalıcı çözüm ekstra emek istiyor, ekstra gayret istiyor.
Bu işlerin getirisi yok ama riski çok olduğu için kimse elini taşın altına sokmak istemiyor.
**
İnsanları kumara alıştırmak ve korkutmamak için ismini bahis olarak değiştirmişler.
Ganyan yani at yarışı, iddia, toto, loto yasal bahis türleridir.
Bunların hepsinin gizlenmiş genel ismi kumardır.
Bunlarla mücadele etmek için önce ismini düzeltmek gerekiyor.
Gömleğin ilk düğmesi bu.
#Bahis
#toplum
#Yaşar Süngü
