ABD ve İsrail’in İran’a saldırılarının ardından savaşın en önemli cephesi haline gelen Hürmüz Boğazı’nda dün üç yük gemisi saldırıların hedefi oldu. İlk saldırı Tayland bayraklı Mayuree Naree'ye yapıldı. Gemide yangın çıkarken mürettebat tahliye edildi. ABD, saldırılardan önce İran’a ait 16 mayın döşeme gemisini imha ettiğini açıkladı.
ABD ve İsrail'in İran'a yönelik başlattığı savaşta 12 gün geride kalırken, dünyanın en kritik enerji geçitlerinden biri olan Hürmüz Boğazı çevresinde tansiyon hızla yükseliyor. Sadece dün 24 saat içinde üç ticari geminin “kimliği belirsiz” mühimmatlarla hedef alınması, küresel enerji güvenliği konusunda ciddi endişelere yol açtı. Saldırılar, ABD ile İran arasında giderek sertleşen askeri gerilimin gölgesinde gerçekleşti. ABD donanmasının ise gelen yardım taleplerine "saldırı ihtimali yüksek" gerekçesiyle reddettiği belirtilirken, dünya enerji hatlarının kalbi olan bölgenin mayınlanma tehdidiyle karşı karşıya olması dünyada tedirginliği artırmış durumda.
İLK SALDIRI UMMAN'DA
İlk saldırı, Tayland bayraklı dökme yük gemisi Mayuree Naree’ye düzenlendi. İngiltere Deniz Ticaret Operasyonları (UKMTO) tarafından yapılan açıklamaya göre, olay yerel saatle 04.35 civarında, Umman’ın yaklaşık 11 deniz mili kuzeyinde meydana geldi. Geminin bilinmeyen bir patlayıcı cisim tarafından vurulmasının ardından gemide yangın çıktı. Mürettebatın gemiyi tahliye ettiği bildirildi.
Kısa süre sonra ikinci bir saldırı haberi geldi. Japonya bayraklı konteyner gemisi One Majesty, Birleşik Arap Emirlikleri’nin Ras Al Khaimah emirliğinin yaklaşık 25 deniz mili kuzeybatısında yine kimliği belirsiz bir mühimmatla vuruldu. Saldırıda gemide hafif hasar oluştu. Deniz güvenliği kaynakları, mürettebatın güvende olduğunu ve geminin güvenli bir demirleme noktasına doğru ilerlediğini açıkladı.
DÖKME YÜK GEMİSİ VURULDU
Üçüncü olayda ise Marshall Adaları bayraklı dökme yük gemisi Star Gwyneth, Dubai’nin yaklaşık 50 mil kuzeybatısında hedef alındı. Deniz risk yönetimi şirketi Vanguard’a göre saldırı geminin gövdesinde hasara yol açtı. Ancak mürettebatın sağlık durumunun iyi olduğu bildirildi.
MAYIN GEMİLERİ HEDEF ALINDI
Saldırıların hemen öncesinde ABD güçlerinin Hürmüz Boğazı yakınlarında İran’a ait 16 mayın döşeme gemisini imha ettiği açıklandı. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), sosyal medya üzerinden yayınladığı görüntülerde İran’a ait bazı deniz araçlarının vurulduğunu duyurdu. Operasyonun, İran’ın boğaza mayın yerleştirebileceği yönündeki istihbarat üzerine gerçekleştirildiği belirtildi. CENTCOM'un artan operasyon ve tehditleri sonrası konuşan İran Genelkurmay Başkanlığı Sözcüsü Tuğgeneral Ebulfazl Şikarçi, "Eğer limanlarımıza karşı en küçük bir tehdit dahi olursa, Fars (Basra) Körfezi’nde hiçbir liman ve iskele güvenli olmayacak ve bölgedeki tüm liman ve ekonomik alanlar meşru hedefimiz haline gelecek" dedi.
200 DOLAR TEHDİDİ
İran ordusu da bir açıklama yaparak, Tahran'ın 'karşılıklı saldırılar' politikasının sona erdiğini ve bundan böyle 'sürekli saldırılar' gerçekleştireceğini söyledi. Ordu sözcüsü İbrahim Zülfikari, "ABD petrol fiyatlarını kontrol edemeyecek. ABD'ye, Siyonistlere ve ortaklarına tek bir litre petrol bile ulaşmasına izin vermeyeceğiz. Onlara bağlı herhangi bir gemi veya tanker meşru bir hedef olacak" ifadelerini kullandı. Zülfikari, "Petrol varilinin 200 dolara çıkmasına hazırlıklı olun, çünkü petrol fiyatı sizin istikrarsızlaştırdığınız bölgesel güvenliğe bağlıdır" diye konuştu.
ABD DONANMASINDAN TALEPLERE RET
Öte yandan İngiliz haber ajansı Reuters, ABD Donanması'nın İran’a karşı başlatılan savaşın başlangıcından bu yana Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapmak isteyen gemilere askeri eskort sağlanması yönündeki denizcilik sektöründen gelen neredeyse günlük talepleri reddettiğini ortaya koydu. Reuters'a konuşan konuya yakın kaynaklara göre donanma, şu aşamada saldırı riskinin çok yüksek olduğunu belirterek gelen talepleri reddediyor. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt, ise “Başkan Donald Trump'ın talimatı üzerine ABD ordusu Hürmüz Boğazı'nı açık tutmak için ilave seçenekler hazırlıyor” dedi.
ENFLASYON ENDİŞESİ
İran’a yönelik saldırıların sürmesi halinde enerji piyasalarında yeni bir fiyat dalgası bekleniyor. Washington Post gazetesinin haberine göre ülkede şu anda galon başına 4,78 dolar seviyesinde bulunan dizel fiyatlarının, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından görülen 5,82 dolarlık tarihi zirveyi yeniden test edebileceği belirtiliyor. Gazeteye konuşan uzmanlara göre savaşın ekonomik etkileri yalnızca enerjiyle sınırlı kalmayacak. Çatışmaların devam etmesi durumunda ABD’de enflasyonun ilkbaharın sonlarına doğru yüzde 3,5 seviyesine kadar yükselmesi öngörülüyor.
SIRADA GIDA GÜVENLİĞİ KRİZİ VAR
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in uluslararası ekonomik iş birliğinden sorumlu özel temsilcisi Kiril Dmitriyev, Orta Doğu'daki gelişmeler nedeniyle gübre krizinin ortaya çıktığını belirterek, "Sırada gıda güvenliği krizi var" dedi. Hürmüz Boğazı'nın küresel gübre ticaretinde önemli rol oynadığına dair bir paylaşımı alıntılayan Dmitriyev, "Bir hafta önce tahmin edildiği gibi şimdi gübre krizi ortaya çıkıyor. Gıda güvenliği krizi de bunu takip edecek" ifadelerini kullandı. Dmitriyev, Avrupa'nın, tarihinin en büyük enerji kriziyle yüzleşeceğini öne sürerek, "Bu, Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen'in enerjideki stratejik hataları ve inatçılığı nedeniyle yaşanacak" dedi.
SAVAŞIN SONUNA BEN KARAR VERİRİM
ABD Başkanı Trump, Amerikan basınından Axios'a yaptığı açıklamada İran'da pratik olarak vurulabilecek hiçbir hedefin kalmadığını söyledi. Trump, "İran savaşı yakında bitecek. Ben ne zaman istersem o zaman bitecek" dedi. Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt de, İran'ın ABD'ye hiçbir şekilde tehdit oluşturmadığından emin olmak istediklerini bildirdi. Leavitt, “Başkan, askeri hedeflerin tam olarak gerçekleştirildiğine ve İran’ın koşulsuz teslimiyet noktasına geldiğine karar verdiğinde operasyonlar sona erecektir” ifadelerini kullandı. Trump, daha sonraki açıklamasında ise "İran’ı daha önce tarihte hiçbir ülkeyi olmadığı kadar sert şekilde vurduk ancak henüz bitirmedik" ifadelerini kullandı. Trump'ın dünkü "İran'da vuracak pek bir yer kalmadı, istediğim zaman savaşı bitiririm" şeklindeki açıklamasının ardından henüz İran'a saldırıları tamamlamadıklarını ifade etmesi dikkati çekti.
