Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlemizle iş yerlerimizi geleceğin daha zorlu rekabet koşullarına hazırlarken, kadının potansiyelini etkin biçimde değerlendirerek toplumsal refahın tüm kesimlere yayılmasını esas alıyoruz.
Bugün insan hakları temelinde kadınların sosyal, ekonomik, siyasi yönlerden güçlenmesinin öneminin hatırlanmasına ve kadınların toplumsal yaşamdaki başarılarının kutlanmasına atfedilen; dünya genelinde ve ülkemizde her yıl çeşitli etkinliklerle anılan önemli bir gün; 8 Mart Dünya Kadınlar Günü. Emeğiyle, dirayetiyle ve umuduyla hayatın her alanına değer katan tüm kadınların Dünya Kadınlar Günü'nü kutluyorum.
KALKINMANIN ÖZNESİ
Güçlü Türkiye’nin kalbinde kadın yatıyor. Kadınlar; ailenin kalbi, toplumsal hayatın vazgeçilmez unsuru ve kalkınmanın da temel öznesidir. Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde 24 yıllık dönemde kadının ekonomik ve sosyal güçlenmesi alanında tarihi nitelikte kazanımlar sağladık. Kadınların hayatın her alanında ve her düzeyde temsillerini artırmak, hak fırsat ve imkânlardan eşit şekilde yararlanmaları için iş, eğitim ve siyaset alanında reform niteliğinde düzenlemeleri hayata geçirdik. Anayasamız ve Medeni Kanunumuz başta olmak üzere, yaptığımız mevzuat düzenlemeleriyle attığımız adımlarla, kadını hayatın her alanında görünür kıldık, Cumhurbaşkanımızın güçlü iradesiyle kılık kıyafet yasaklarını kaldırdık. Bu sayede kadınların eğitim, iş hayatı ve siyasete tam ve eşit katılımını sağladık. Tüm çalışmalarımızı kadının güçlenmesi ve kadına karşı şiddetle etkin mücadele doğrultusunda yürütmeye devam ediyoruz.
EĞİTİMDE VE İSTİHDAMDA YÜKSELEN İVME
Bu yaklaşımımızın söylemde kalmadığını, somut sonuçlara dönüştüğünü görmek de bizi çok mutlu ediyor. Göreve geldiğimizde yüzde 27,9 olan kadınların iş gücüne katılım oranını yüzde 34,7’ye, kadın istihdam oranını ise yüzde 25,3’ten yüzde 30,9’a yükselttik; 10 kadından 2’si okuryazar değildi, bugün ise her 100 kadından 96’sı okuyup yazabiliyor. Kızlarımızın çok daha fazlası artık yükseköğretim mezunu. 2002’de kızlarımızın yükseköğretim okullaşma oranı yüzde 13’tü, bugün bu oran yüzde 53’e ulaştı. Milletvekillerimizin yüzde 20’si, kamu çalışanlarımızın ve akademi camiamızın da neredeyse yarısı kadın.
12. KALKINMA PLANIYLA KADINLARIMIZI HER ALANDA GÜÇLENDİRİYORUZ
Başarılarımızı sürekli kılmak ve daha da ileri götürmek için kadınların kooperatifler yoluyla desteklenmesinden, kadın erkek eşitliğine duyarlı bütçelemeye; bilim, teknoloji, mühendislik ve matematik (STEM) alanları ile yapay zekâ ve veri bilimi geliştirme programlarından finansal okuryazarlığa kadar çok çeşitli alanlarda kadının güçlenmesine yönelik program ve projeler yürütüyoruz. 12. Kalkınma Planımızda, ailede merkezi role sahip kadınların hak ettiği üstün kıymeti görmesi ve kalkınmamıza ivme kazandırılması için kadınların başta eğitim ve istihdam olmak üzere hayatın tüm alanlarındaki fırsat ve imkânlardan eşit biçimde yararlanmalarını ve her tür şiddet ve ayrımcılıktan uzak şekilde yaşamalarını sağlamayı, her alanda ve düzeyde temsil ve katılımlarının artırılmasını temel amaç olarak belirledik.
SİSTEMATİK, BÜTÜNCÜL VE SONUÇ ODAKLI YAKLAŞIM
Kadının güçlenmesi çalışmalarımızı sistemli, ölçülebilir ve sürdürülebilir bir zeminde yürütüyoruz. Kurumlar arasında güçlü bir eşgüdüm sağlayan, sorumlulukları netleştiren ve uygulamayı sahada etkili kılan yol haritası niteliğindeki “Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planları”mızı kararlılıkla uyguluyoruz. Sistematik, bütüncül ve sonuç odaklı yaklaşımımıza ara vermeden devam ederek, 2024-2028 dönemini kapsayan bu eylem planı ile kadınların toplumsal ekonomik ve siyasi hayatta daha güçlü, daha etkin kılınmasını hedefledik. Çok katmanlı, çok taraflı ve kapsamlı şekilde bugünün ihtiyaçlarına cevap veren ve yarının vizyonunu ortaya koyan bu plan; eğitim, sağlık, ekonomi, liderlik ve karar alma mekanizmalarına katılım, çevre ve iklim değişikliği politika eksenleri olmak üzere “5 Temel Amaç”, “20 Strateji” ve “83 yenilikçi faaliyet”le kadının güçlenmesi konusundaki kararlı irademizin somut bir ifadesidir.
POLİTİKALARIMIZI İCRAATA NASIL GEÇİRDİK?
Kadının güçlenmesine yönelik politikaların merkezi ve yerel düzeyde, bütüncül bir bakış açısıyla, etkin ve koordineli bir şekilde yürütülmesini sağlamak amacıyla 2025/4 Sayılı “Kadının Güçlenmesi” konulu Cumhurbaşkanlığı Genelgesini 8 Mart 2025’te yürürlüğe koyduk. Bu genelge, kadının güçlenmesinde, sözde değil özde ve icraatta ortaya koyduğumuz güçlü iradenin bir nişanesidir. Söz konusu Genelge kapsamında, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'nın öncülüğünde ilgili diğer bakanlıklar ve kurumların da katılımıyla kadınlara sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesine yönelik tüm çalışmaların izlenmesi, değerlendirilmesi, koordinasyon ve iş birliğinin sağlanması amacıyla “Kadının Güçlenmesi Koordinasyon Kurulu”nu ve “Kadının Güçlenmesi İl Koordinasyon Kurulları”nı oluşturduk.
Kurul bünyesinde kadının güçlenmesine yönelik çalışmaların daha ayrıntılı ve etkili yürütülmesi amacıyla; “Bakım Sorumlulukları ve İş-Aile Yaşamının Uyumlaştırılması Alt Komitesi”, “İklim Değişikliği, Çevre ve Kadınların Rolü Alt Komitesi”, “Karar Alma Mekanizmalarında Kadın Temsiliyetinin Güçlendirilmesi Alt Komitesi”, “Yerel Kalkınma Alt Komitesi” ile “STEM Alanlarında Kız Çocukları ve Kadınların Güçlenmesi Alt Komitesini” oluşturduk. Kadının güçlenmesine ilişkin çalışmaların yerel düzeyde etkin şekilde yürütülmesi ve takibi amacıyla, tüm illerde Vali başkanlığında oluşturulan “Kadının Güçlenmesi İl Koordinasyon Kurulları” ile yerel dinamikleri dikkate alan “Kadının Güçlenmesi İl Eylem Planları” hazırladık.
YENİ VİZYON: ÖZEL SEKTÖRLE BİRLİKTE ÖZEL SEKTÖRE YÖNELİK
Devlet olarak, kadınlarımızın hep yanında olduk, olmaya devam edeceğiz. Bugüne kadar sahada ve masada yürütülen tüm bu çalışmaların somut bir çıktısı olarak, kalkınmayı eşitlikten, sürdürülebilirliği kadının gücünden ayırmayan bir anlayışla, “Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlesi” vizyonumuzu ortaya koyuyoruz. Bu vizyonumuzu özel sektörümüzle birlikte, özel sektöre yönelik olarak belirledik. Kadın haklarının güçlendirilmesi, yalnızca kadınların değil; devletin ve toplumun tüm kesimlerinin ortak sorumluluğudur. Özel sektör tarafından kadın erkek fırsat eşitliği alanında yapılan çalışmaları bu vizyonla taçlandırıyoruz.
Vizyonumuzun amacı, kadın alanındaki kazanımlarımızı ileriye taşıyarak kadının üretim gücünü kalkınmanın itici unsuru hâline getirmektir. Kadın emeğinin ve yetkinliğinin üretim süreçlerine etkin biçimde dâhil edilmesi, refah artışını hızlandıracak ve kalkınmanın niteliğini yükseltecektir. Yenilikçiliği, rekabetçiliği ve verimliliği esas alan bir kalkınma anlayışıyla geleceği birlikte inşa etmeyi hedefliyoruz. İş yerlerimizin kadın-erkek fırsat eşitliği alanında örnek uygulamalar geliştirmesi, yalnızca sosyal adaletin değil, aynı zamanda sürdürülebilir ekonomik büyümenin de temel koşuludur.
GELECEĞE DÖNÜK STRATEJİK YATIRIM
Dijital dönüşümün hızlandığı, küresel rekabetin arttığı mevcut ortamda, kadınların geleceğin becerileriyle donatılması ve iş yerlerimizin dönüşüm kapasitesinin güçlendirilmesini stratejik bir öncelik olarak değerlendiriyoruz. Üretimde imkân ve teknolojilerin baş döndürücü bir hızla geliştiği dünyada rekabet, sadece maliyet unsuruyla değil, aynı zamanda çevreye saygılı üretim ve eşitlik gibi değerler üzerinden yeniden şekillenmektedir. Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlemizle iş yerlerimizi geleceğin daha zorlu rekabet koşullarına hazırlarken, kadının potansiyelini etkin biçimde değerlendirerek toplumsal refahın tüm kesimlere yayılmasını esas alıyoruz. Bu dönüşümle birlikte, kadın istihdamını stratejik ve geleceğe dönük bir yatırım olarak görüyoruz. Bir kararın niteliği, arkasındaki ortak akıl ve birikimle ölçülür. İş yerlerimizi sadece kadın emeğinin potansiyelini değil, kadın zekâsının, birikiminin ve liderliğinin potansiyelini kullanmaya davet ediyoruz. Kadının üretimde ve karar alma süreçlerinde yer almadığı bir kalkınma anlayışının eksik kalacağı gibi kalıcı da olmayacağını biliyoruz. Bu çerçevede; iş yerlerinde kurumsal kültürü dönüştürmek, kadının ekonomik hayata katılımını artırmak, çağın gerektirdiği bilgi ve yetkinliklerle kadınları güçlendirmek ve bu hedefler doğrultusunda somut önlemler almak ortak sorumluluğumuzdur.
NİYET BEYANIMIZ
“Sürdürülebilir Kalkınmada Kadın Hamlesi Niyet Beyanı”, güçlü iş birliği, kurumsal kararlılık ve ölçülebilir dönüşüm iradesinin ifadesidir. Niyet beyanını 10 ilke çerçevesinde somutlaştırdık. Tüm iş yerlerimizin, faaliyet alanları ve imkânları çerçevesinde bu ilkeleri hayata geçirmelerini bekliyoruz. İş yerlerimizde “Kadın-erkek fırsat eşitliği yaklaşımını”nın tam anlamıyla benimsenmesi; iş-aile yaşamı uyumu odaklı uygulamalar ile kadının iş gücüne katılımının ve istihdamının artırılmasına yönelik projelerin hayata geçirilmesi; kadınların kariyer gelişiminin desteklenerek, çağın gerektirdiği yetkinliğe erişmesi; kadın girişimcilerin ve kooperatiflerin tedarik zincirine entegrasyonu; kadınların liderlik kapasitesinin değerlendirilmesi ve karar alma mekanizmalarında temsillerinin artırılması; özel sektörün ulusal eylem planlarıyla uyumlu politikalar benimsemesi; sosyal sorumluluk projelerinde kadınlara yönelik de projelerin hayata geçirilmesi; kamu-özel sektör-sivil toplum olarak uyum içinde, kadınların güçlenmesi için çalışmalar yapılması ve tüm bu faaliyetlerin sürdürülebilir şekilde ortaya konulmasını hedefliyoruz. Sürdürülebilir kalkınmanın, kadınların hayatın her alanında daha güçlü ve görünür olmasıyla mümkün olduğu anlayışıyla yolumuza devam ediyoruz.
Tüm paydaşlarımızı bu vizyona katılmaya davet ediyoruz! Bu, ortak sorumluluğa, ortak cesarete ve ortak geleceğe yapılan bir davettir. Türkiye’nin yarınları kadınların emeği, liderliği ve başarılarıyla şekillenecek; Türkiye Yüzyılı, kadınların kalkınmaya yön verdiği bir yüzyıl olacaktır.
