Trump, geçtiğimiz aylarda eline aldığı dövizlerle hangi ülkeye ne kadar ek gümrük tarifesi uygulayacağını duyurmuştu.
ABD Yüksek Mahkemesi, Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'nın Başkana tarife uygulama yetkisi vermediğine hükmetti. ABD Başkanı Trump, Çin başta olmak üzere birçok ülkeye, 'ithalata ulusal güvenlik katmak ve ticaret açığını kapatmak' gerekçesiyle yüksek oranlı ek gümrük tarifleri getirmişti. Trump, mahkemeyi hedef aldığı açıklamasında, "Yabancı ülkeler karardan çok mutlu. Mahkeme yabancı çıkarların etkisi altında kaldı. Onlardan utanıyorum. Bir ülkeyi yok etme yetkim var ama gümrük vergisi koyamıyorum. Öyle mi?" tepkisini gösterdi.
Karar metninde, ABD Anayasası'nın ilgili maddesine atıfta bulunularak vergi ve gümrük vergisi koyma yetkisinin Kongre'ye ait olduğu vurgulandı.
"Hiçbir Başkan bu büyüklükte bir yasa kullanmadı"
Hükümetin Uluslararası Acil Ekonomik Güçler Yasası'na (IEEPA), "Başkana tek taraflı olarak sınırsız gümrük vergileri uygulama ve bunları istediği gibi değiştirme" yetkisi veren bir yasa olarak yorumladığı belirtilen kararda,
yasanın yarım asırlık geçmişinde hiçbir Başkanın bu büyüklük ve kapsamdaki tarifeler bir yana, herhangi bir gümrük vergisi uygulamak için dahi bu yasayı kullanmadığına vurgu yapıldı.
Kararda, yasada yer alan "ithalatı düzenleme" ifadesinin Kongre'nin "vergi koyma" yetkisini kapsamadığı, büyük ekonomik ve siyasi etkisi olan "son derece önemli" bir yetki devrinin Kongre tarafından muğlak bir dil kullanılarak yapılamayacağı belirtildi.
IEEPA'nın Başkana soruşturma yapmak, engellemek, yasaklamak gibi çeşitli konularda ithalatı düzenleme yetkisi verdiği aktarılan kararda, bu uzun özel yetkiler listesinde gümrük vergileri veya harçlardan hiç bahsedilmediği kaydedildi.
Trump, karar sonrası mahkemeyi hedef aldığı açıklamasında, "
Yabancı ülkeler karardan çok mutlu. Mahkeme yabancı çıkarların etkisi altında kaldı. Onlardan utanıyorum"
dedi.
Ambargo uygulama hakkı olduğunu iddia eden Trump,
"Yeni alternatiflerle daha fazla gelir elde edeceğiz."
diye konuştu.
"Gümrük vergilerini savaşları bitirmek için kullanmıştım."
diyen
"ABD Başkanı Bitirdiğim 8 savaştan 5’ini gümrük vergileriyle bitirmiştim."
ifadelerini kullandı.
"Yüzde 10 ek küresel tarifeyi uygulayacağım"
Yüzde 10'luk ek küresel tarifenin uygulanacağını söyleyen ABD Başkanı,
"Herhangi bir ülkeyle ticareti kesme yetkim var. Mahkeme bana bir ülkeyi yok etme yetkisi veriyor ama gümrük vergisi koyamıyorum öyle mi?
dedi.
Tarifeler mahkemelik olmuştu
Ticaret politikasında tarifeleri önemli bir araç olarak kullanan
Trump, geçen sene ikinci kez başkanlık koltuğuna oturmasının ardından IEEPA kapsamında çeşitli gümrük vergilerini yürürlüğe koymuştu.
Trump, IEEPA kapsamında ABD'nin neredeyse tüm ticaret ortaklarına "karşılıklı" gümrük vergileri uygulamış, Çin, Kanada ve Meksika'ya da fentanil akışını gerekçe göstererek tarifeler getirmişti.
Söz konusu tarifeler,
bazı özel şirketler ve eyaletler tarafından ABD Uluslararası Ticaret Mahkemesi'ne taşınmıştı.
Mahkeme, 28 Mayıs 2025’te açıkladığı kararda, karşılıklılık esasına dayalı tarifelerin IEEPA kapsamındaki başkanlık yetkisini aştığına hükmetmişti.
ABD yönetimi, kararın "hükümetin diplomasisine zarar verdiği ve başkanlık yetkisine müdahale ettiği" gerekçesiyle temyize giderken, Temyiz Mahkemesi, alt mahkeme kararının uygulanmasını geçici olarak durdurmuştu.
Temyiz Mahkemesi, 29 Ağustos 2025’te alt mahkemenin kararını büyük ölçüde onaylarken, tarifelerin derhal iptalini ise reddederek Trump yönetimine Yüksek Mahkeme'ye itiraz başvurusunda bulunması için zaman tanımıştı.
Trump yönetimi, tarifelerin çoğunun yasa dışı bulunduğu karara karşı Yüksek Mahkeme'ye başvurarak hızlı inceleme talep etmişti.
ABD Yüksek Mahkemesi, 5 Kasım 2025’te Başkan Donald Trump'ın uyguladığı tarifelerin başkanın acil durum yetkilerini aşıp aşmadığının değerlendirildiği davada tarafların savunmalarını dinlemişti.
Kıymetli okurlarımız, bu bir son dakika gelişmesi haberidir. Sıcak bilgiler geldikçe kısa sürede güncellenecektir. Gelişmelerden anında haberdar olmak için Yeni Şafak uygulamasını akıllı cihazlarınıza (iOS, Android marketlerden indirerek) kurabilirsiniz.
#ABD
#Donald Trump
#gümrük tarifeleri
