Fransa'nın başkenti Paris'in simge yapısı Eyfel Kulesi'ne ait 135 yıllık orijinal merdiven parçası, tarihi bir müzayedeyle satışa çıkıyor. 1983 yılındaki restorasyon çalışmalarında asansör yapımı için sökülerek özel bir koleksiyonda koruma altına alınan 14 basamaklı eserin, milyonlarca liralık bedelle yeni sahibini bulması öngörülüyor. Anıtın ikinci ve üçüncü katlarını birbirine bağlayan bu nadide mirasa talip olanları ise yalnızca yüksek maliyetler değil, aynı zamanda zorlu fiziki muhafaza şartları bekliyor.
Her yıl yedi milyon civarında turisti ağırlayan ve Fransa'nın dünya çapındaki en tanınmış simgesi olan Eyfel Kulesi, tarihi bir satışla gündemde. Görkemli yapının orijinal merdivenlerine ait nadide bir parça, önümüzdeki ay müzayedeye çıkarak yeni sahibini arayacak. Ancak bu eşsiz tarihi esere sahip olmak, sadece yüksek bir bütçe değil, aynı zamanda 2,75 metrelik bu çelik devini sergileyebilecek yüksek tavanlı bir mekan gerektiriyor.
Asansörlerin gelişiyle sökülen tarihi basamaklar
Satışa sunulacak olan 1 numaralı döner merdiven bölümü, kulenin kapılarını açtığı 1889 yılında ikinci ve üçüncü katlar arasındaki bağlantıyı sağlıyordu. Fransız Devrimi'nin 100. yıl dönümüne atfedilen Dünya Fuarı'nda (Universal Exposition) açılışı yapılan ve bugüne dek 300 milyona yakın ziyaretçi ağırlayan kulede, bu basamaklar neredeyse bir asır boyunca zirveye giden zorlu ama büyüleyici bir yoldu.
Çelik ve perçinli sac metalden üretilen, artı şeklinde bir tabana oturtulan 14 basamaklı bu yapının çapı ise 1,75 metre. Ancak 1983 yılında gerçekleştirilen büyük çaplı restorasyon çalışmaları sırasında modern asansörlere yer açmak amacıyla bu tarihi merdivenler yerinden sökülmüştü.
Kırk yıllık gizem ve devam eden restorasyon
Artcurial’ın web sitesindeki ilana göre, parçanın 120 bin ile 150 bin Euro (yaklaşık altı ile sekiz milyon) arasında bir fiyata alıcı bulması bekleniyor. Satıcının kimliği kamuoyuna açıklanmasa da müzayede evi, bu parçanın 1983'te sökülmesinden bu yana 40 yılı aşkın süredir aynı özel koleksiyonda kaldığını belirtti.
Artcurial Direktör Yardımcısı Sabrina Dolla, CNN'e yaptığı açıklamada, "Parça daha önce hiç dışarıda kalmadı ve satış için eksiksiz bir restorasyondan geçti" dedi.
Artcurial yetkililerine göre bu müzayede, sadece bir metal parçasını değil, anıtsal bir mirasın ruhunu satın alma şansı sunuyor. Eserin sıradan bir tarihi objenin ötesinde olduğunu vurgulayan Dolla, hislerini şu sözlerle aktarıyor:
"Bu sürükleyici bir deneyim; zaman ve mekânda sabit bir yolculuk. Kendinizi 1889 yılında bu merdivenlerde, hiçbir güvenlik bariyeri olmadan, 113 ile 276 metre yükseklikte, 360 derecelik bir Paris manzarasıyla hayal edin."
Dünyanın dört bir yanına dağılan miras ve rekor satışlar
1983'teki söküm işleminin ardından merdivenler 20 ayrı bölüme ayrılarak satılmıştı ve bu parçaların büyük bir kısmı günümüzde hala ilk sahiplerinin koleksiyonlarında yer alıyor. Eserlerden bazıları Fransa sınırları içerisinde, Paris'teki Musée d’Orsay ve Cité des Sciences ile doğu bölgesindeki Musée de l’Histoire du Fer gibi kurumlarda sergileniyor. Diğer parçalar ise Japonya'nın Yamanashi kentindeki Yoishii Vakfı bahçelerinden New York'taki Özgürlük Heykeli'nin yakınlarına kadar dünyanın çok farklı noktalarına ulaştı.
Artcurial, geçmişte de bu merdivenlerin satışında rekorlara imza atmıştı. 2016 yılında müzayedeye çıkan 13 numaralı bölüm, 523 bin 800 Euro (yaklaşık 27,5 milyon lira) gibi astronomik bir bedelle satılarak en değerli parça unvanını almıştı. Dolla, bu unutulmaz satışı şu cümlelerle açıklıyor:
"Tıpkı şu an sunduğumuz parça gibi iyi durumdaydı ve her şeyden önemlisi, yeni bir Çinli koleksiyoner ne pahasına olursa olsun onu istiyordu. Sonuçta bu bir şartlar ve fırsatlar meselesidir."
