Kavurucu yaz sıcaklıkları beraberinde ciddi meteorolojik afet risklerini getirirken, uzmanlardan ardı ardına kritik uyarılar gelmeye devam ediyor. Artan sıcaklık ile nem oranlarının tetiklediği, devasa dolu yağışları ve ani fırtınalarla yıkıcı etkilere yol açabilen "süper hücre" tehlikesi bu yaz üç bölgemizde pusuya yatmış durumda. Ancak bu boğucu havanın hemen öncesinde, hafta sonu planları yapanlar için sürpriz bir gelişme var. Cuma gününden itibaren Balkanlar üzerinden yurda giriş yapacak serin hava dalgasıyla birlikte İstanbul başta olmak üzere birçok ilde termometreler 6 derece birden düşecek ve yerini kuvvetli sağanak yağışlara bırakacak.
Türkiye, mevsim normallerinin üzerinde seyretmesi beklenen sıcaklıkların etkisi altına girerken, meteoroloji uzmanlarından peş peşe kritik uyarılar geliyor. CNN TÜRK Meteoroloji Danışmanı Prof. Dr. Orhan Şen, artan sıcaklık ve nemin birleşmesiyle yıkıcı etkilere sahip olan "süper hücre" fırtınalarının bu yaz çok daha sık görülebileceğini belirtti. Ani sağanak, şiddetli rüzgâr, yıldırım ve devasa boyutlarda dolu yağışına neden olabilen bu sarsıcı hava olayına karşı Prof. Dr. Şen, bilhassa üç bölge için dikkat çekici açıklamalarda bulundu.
Meteorolojik afet riskinde artış beklentisi
Prof. Dr. Orhan Şen, bu yıl genel hava koşullarına bağlı olarak doğal afetlerin artış gösterebileceğinin altını çizerek, "Bu sene hava şartları, daha doğrusu meteorolojik parametrelerin meydana getirdiği doğal afetler biraz daha fazla yaşanacakmış gibi görünüyor." uyarısında bulundu. Gök gürültüsü, yıldırım ve ani şiddetli yağışlarla karakterize olan bu güçlü fırtına bulutlarının dinamiklerini anlatan Şen, durumu "Süper hücre dediğimiz, halk arasında süper hücre diye bilinen oluşum, kümülonimbus bulutudur. Gök gürültüsü, yıldırım ve ani yağış yapan kalın bulutlar vardır. Eğer bu bulut çok kuvvetli olursa buna süper hücre deniyor. Yani süper bulut gibi düşünebiliriz." sözleriyle özetledi.
Ceviz ve elma büyüklüğünde dolu tehlikesi
Süper hücrelerin içindeki güçlü düşey hava hareketlerinin tehlikeli boyutlarda dolu yağışına zemin hazırladığını vurgulayan uzman isim, bu sarsıcı süreci detaylandırdı. Şen, "Bu bulutların içerisinde düşey hareket çok fazla olduğu için yağmur damlaları bulut içindeki kuvvetten kurtulup yere gelemiyor. Yere inemeyince tekrar yukarı taşınıyor. Bulutun tepesine kadar çıkıyor. Bu sırada sıfır derece seviyesinin üzerine çıktığı için donuyor. Daha sonra tekrar aşağıya iniyor ve bu döngü birkaç kez tekrarlanıyor." ifadelerini kullandı. Bu amansız döngünün her seferinde dolu tanesini daha da büyüttüğünü belirten Şen, "Her dönüşünde dolu tanesi bir katman daha büyüyor. Sonuçta ceviz büyüklüğünde, hatta elma büyüklüğünde dolu olarak yere düşebiliyor. Süper hücrenin yaptığı en tehlikeli şeylerden biri budur." diyerek tehlikenin ciddiyetini gözler önüne serdi.
Aniden gelişiyor ve bölgesel vuruyor
Geniş çaplı hava sistemlerinden farklı olarak süper hücrelerin tamamen yerel ve ani geliştiğini aktaran Prof. Dr. Şen, "Bu bir sistem yağışı değil. Orta Anadolu'yu, Marmara'yı ya da Ege'yi kapsayan büyük bir meteorolojik sistem değil. Bireysel bir sistem. O bölgedeki topografik şartlardan ve yer seviyesindeki sıcaklıktan meydana geliyor." tespitinde bulundu. İlkbahar ve yaz başlangıcında bu tür olayların çok daha sık yaşandığına dikkat çeken Şen, yakın zamanda Niğde'de yaşanan, bir vatandaşın hayatını kaybettiği ve dört kişinin yaralandığı felaketi hatırlatarak, "Niğde'de meydana geldi. Etrafta hiçbir şey yokken tek bir bulut geliyor ve birdenbire bütün yağışını, doluyla birlikte bırakıyor." dedi.
Üç bölge için kırmızı alarm
Süper hücrelerin oluşumunda nem ve sıcaklık faktörlerinin başrolü oynadığını kaydeden Şen, "Bu tür bulutların oluşmasında birinci faktör nem, ikinci faktör sıcaklıktır. Yer seviyesindeki sıcaklık ne kadar fazla olursa bu bulutlar o kadar fazla meydana gelir." şeklinde konuştu. Yaklaşık 10 kilometre kalınlığa ulaşabilen bu devasa bulutların denizden gelen nemli hava ile daha da yıkıcı bir güce ulaştığını belirten Şen, "Sıcaklık yüksekse, nem fazlaysa ve bölgede denizden gelen nemli hava bulunuyorsa bu bulutlar çok daha güçlü hale gelir ve yerel olarak çok kuvvetli yağış bırakırlar." ifadelerini kullandı. Yüksek sıcaklıkların beklendiği bu yaz mevsiminde bilhassa üç bölgenin daha büyük bir risk altında olduğunu vurgulayan Şen, "Bu sene sıcaklar biraz daha fazla olacağı için bu tür olayları daha sık göreceğiz. Özellikle İç Ege'de, İç Anadolu'da ve Karadeniz Bölgesi'nde, özellikle Orta ve Batı Karadeniz'de bu tek hücreli bulutların etkisini göreceğiz." diyerek bölge halkını uyardı.
Anlık uyarılar hayati önem taşıyor
Bu ani gelişen yıkıcı hava olaylarının nokta atışı tahmininin oldukça zor olduğunu belirten Şen, vatandaşların resmi meteorolojik uyarıları yakından takip etmesi gerektiğine dikkat çekti. "Meteoroloji Genel Müdürlüğü bu tür riskleri yayınlıyor ancak süper hücre dediğimiz tek bir bulutun tam olarak hangi noktada oluşacağını günler öncesinden tahmin etmek kolay değil. Çünkü bunlar aniden gelişen bulutlardır." diyen uzman isim, sağanak ve konvektif yağış uyarılarına karşı tedbirli olunmasını isteyerek, "Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nün duyurularını ve meteoroloji uzmanlarının açıklamalarını takip ederek bu tür risklere karşı dikkatli olmak gerekiyor." çağrısıyla sözlerini tamamladı.
Balkanlardan soğuk hava geliyor
Yaz aylarına dair yapılan süper hücre ve kavurucu sıcaklık uyarılarının yanı sıra, Türkiye bu hafta sonu yepyeni bir hava sisteminin etkisi altına girmeye hazırlanıyor. Uzmanların son değerlendirmelerine göre, önümüzdeki günlerde hava sıcaklıklarında belirgin bir düşüş yaşanacak ve yağışlı bir periyot başlayacak. Konuya ilişkin yapılan resmi bilgilendirmelerde,yağışların balkanlar üzerinden yurda giriş yapacağı, özellikle de cuma gününden itibaren başlayacak olan yağışların Marmara'yı ve yurdun orta ve doğu kesimlerini etkisi altına alacağı kaydedildi.
İstanbul'da da etkili olacak
Bu yeni serin ve yağışlı sistemin merkez üssü konumundaki mega kent İstanbul için de kritik uyarılar peş peşe geldi. Hafta sonuyla birlikte şehirde çok belirgin bir serinleme yaşanacağını ve sıcaklıkların ciddi oranda gerileyeceğini belirten uzmanlar, "Hafta sonu 4-5, hatta yer yer 5-6 derecelik bir düşüş göreceğiz." sözleriyle beklenen çarpıcı değişime dikkat çekti. Cumartesi günü İstanbul'da kendini gösterecek olan yağışların yer yer kuvvetini artırabileceği, bu sağanak geçişlerinin cumartesi gecesinden pazar sabah saatlerine kadar megakentte kalıcı olma ihtimalinin bulunduğu ifade edildi.
