Çanakkale'nin Biga ilçesine bağlı Eskibalıklı köyünde doğup büyüyen veteriner hekim Fikret Savaş, ailesinden miras kalan hayvancılığı devlet destekleri ve dijital teknolojilerle hastalıktan ari modern bir süt işletmesine dönüştürdü.
Hayvancılıkla iç içe bir çocukluk geçiren Savaş, veteriner hekim olarak 2004 yılında mesleğe başladı. Savaş, ailesinden gelen hayvancılık kültürünü daha ileri taşımak amacıyla 2011 yılında kardeşi Hüseyin Savaş ile yaklaşık 50 büyükbaş hayvanla aile işletmesini kurdu.
İşletmeyi yıllar içinde kardeşinin de desteği geliştiren Fikret Savaş, 2022 yılında Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı kapsamında makine ve ekipman desteğinden yararlandı.
Savaş, devlet desteğiyle yem karma makinesi, gübre yönetim sistemleri, kilitleme mekanizmaları, fanlar ve yatak sistemleri kurularak işletmede modernizasyon sağladı. Fikret Savaş, süt verimliliğini ve hayvan refahını yükseltmek amacıyla işletmeye 2 yapay zeka destekli sağım robotu kurdu.
Modernize edilen işletmedeki inekler, insan müdahalesi olmadan istedikleri zaman sağım makinesine giriyor ve üzerlerindeki çipler sayesinde ineklerin hastalık riski taşıyıp taşımadığı, günlük süt miktarı ve kaç kere geviş getirdiği gibi bilgiler sisteme veri olarak kaydoluyor.
Fikret Savaş ve kardeşi Hüseyin Savaş, cep telefonu uygulaması ve bilgisayar üzerinden bu verileri takip ederken, işletmeye kurulan kameralarla hayvanları 7 gün 24 saat izleyebiliyor.
"Şu anda 80 büyükbaş ve 70 genç düveyle faaliyet gösteriyoruz"
Veteriner hekim Fikret Savaş, 2024 yılında genetik yapısı güçlü ve yüksek süt verimine sahip hayvanları işletmeye dahil ettiklerini söyledi.
Hastalıktan ari işletme statüsünü korumak için il ve ilçe tarım müdürlükleriyle koordineli çalıştıklarını belirten Savaş, "Şu anda 80 büyükbaş ve 70 genç düveyle faaliyet gösteriyoruz. Kurduğumuz iki sağım robotunun toplam kapasitesi ise 120 baş hayvana ulaşabilecek düzeyde" dedi.
Savaş, sağım robotlarının hayvan refahını artırdığına dikkati çekerek, "Hayvanlar stres yaşamadan, kendi istekleriyle sağıma giriyor. Gün içinde sistemin uygun gördüğü sıklıkta sağılıyorlar. Bu durum hem süt verimini hem de hijyen ve kaliteyi artırıyor" ifadelerini kullandı.
Fikret Savaş, robotların yalnızca sağım yapmadığını, hayvanların tüm sağlık ve verim verilerini anlık olarak ilettiğini aktardı.
Yapay zeka destekli sistem sayesinde hayvanların günlük süt miktarı, sağlık durumu ve olası hastalık risklerinin anında bildirildiğine değinen Savaş, şöyle devam etti:
"Böylece zaman kazanıyor, gerekli müdahaleleri erkenden yapabiliyoruz. İki robotla günlük 120 baş hayvan sağımı mümkün hale geldi ve iş gücü ihtiyacımız azaldı. Sağım robotlarıyla hayvanlar günde en az 3 kez sağılıyor. Bu sayede hayvan başına günlük süt verimi 35 litreye ulaştı. Bu miktarı 40'ın üzerine çıkarmayı hedefliyoruz."
Savaş, işletmenin bir aile çiftliği olduğunu dile getirerek, yem ve silaj gibi temel girdilerin büyük bölümünü kendi arazilerinde ürettiklerini belirterek bunun maliyetleri düşürdüğünü ifade etti.
İki sağım robotunun kapasitesini tam kullanarak 120 baş hayvana ulaşmayı hedeflediklerini anlatan Savaş, süt verimini artırmayı ve Biga ile çevresindeki üreticilere örnek bir işletme olmayı amaçladıklarını ifade etti.
Fikret Savaş, devlet desteklerinin önemine değinerek, hastalıktan ari işletmeler için sağlanan yüzde 70 faiz indirimli sübvansiyonlu kredilerin yatırım sürecinde belirleyici olduğunu söyledi.
Çanakkale genelinde 25, Biga ilçesinde ise 8 hastalıktan ari işletme bulunduğunu aktaran Savaş, "Bu işletmeler, hem üretici hem de tüketici açısından gıda güvenliği ve sürdürülebilir hayvancılık için büyük önem taşıyor" değerlendirmesinde bulundu.
