Hindistan’da tespit edilen yeni Nipah virüsü vakaları, Doğu Asya’da yakından izleniyor. Hayvanlardan insanlara bulaşabilen ve yüksek ölüm oranıyla bilinen virüsün belirtilerinin 3 ila 4 gün içinde ortaya çıktığı belirtilirken, Çin Yeni Yılı tatili öncesinde gündeme gelen vakalar yayılma riskine ilişkin endişeleri artırdı. Peki, Nipah virüsü nedir, belirtileri neler? Nipah virüsü nasıl bulaşır ve tedavisi var mı?
Nipah virüsü Doğu Asya’da alarma neden oldu
Hindistan Sağlık Bakanlığı, Batı Bengal eyaletinde Aralık 2025’ten bu yana iki Nipah virüsü vakasının doğrulandığını açıkladı. Yetkililer, tespit edilen vakaların temaslılarının yakından takip edildiğini ve şu ana kadar yüzlerce kişiye yapılan testlerin negatif çıktığını bildirdi. Ancak vakaların, milyonlarca kişinin seyahat ettiği Çin Yeni Yılı tatiliyle aynı döneme denk gelmesi, virüsün bölge genelinde yayılma ihtimaline yönelik endişeleri artırdı.
Nipah virüsü nedir?
Nipah virüsü (NiV), hayvanlardan insanlara bulaşabilen zoonotik bir virüs olarak biliniyor. İlk kez 1998 yılında Malezya’da tespit edilen virüs, insanlarda ağır solunum yolu enfeksiyonları ve nörolojik hastalıklara yol açabiliyor. Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) göre Nipah virüsü, yüksek ölüm oranı nedeniyle küresel ölçekte yakından izlenen patojenler arasında yer alıyor.
Nasıl bulaşıyor?
Nipah virüsünün doğal taşıyıcısı, meyve yarasaları olarak bilinen uçan tilkiler.
Virüs; Enfekte yarasaların tükürük veya idrarıyla kirlenmiş meyve ve gıdalarla,
Enfekte hayvanlarla doğrudan temas yoluyla
Sınırlı da olsa insandan insana temasla bulaşabiliyor.
Daha önceki salgınlarda hastane ortamında sağlık çalışanlarına bulaş vakaları da kayıtlara geçmişti.
İlk belirtiler 3–4 günde ortaya çıkıyor
Uzmanlara göre Nipah virüsünün kuluçka süresi genellikle 5 ila 14 gün arasında değişiyor. Ancak ilk belirtiler çoğu vakada 3 ila 4 gün içinde kendini gösteriyor.
Nipah virüsünün belirtileri neler?
En sık görülen belirtiler arasında:
Ateş
Baş ağrısı
Halsizlik
Bulantı ve kusma
Zihin bulanıklığı ve bilinç değişiklikleri yer alıyor.
Ağır vakalarda 24–48 saat kritik
Bazı vakalarda hastalık hızla ilerleyebiliyor. Uzmanlar, ağır seyreden Nipah virüsü enfeksiyonlarında 24 ila 48 saat içinde ciddi nörolojik tabloların gelişebildiğini, hastaların koma durumuna girebildiğini belirtiyor. Bu durum, virüsü diğer solunum yolu enfeksiyonlarından ayıran en önemli risklerden biri olarak öne çıkıyor.
Ölüm oranı yüksek ama yayılma hızı sınırlı
Londra Hijyen ve Tropikal Tıp Okulu’ndan bulaşıcı hastalık uzmanı Kaja Abbas’a göre Nipah virüsünde ölüm oranı yüzde 40 ile yüzde 75 arasında değişebiliyor. Ancak virüsün temel üreme katsayısının düşük olması nedeniyle, geniş çaplı bir pandemiye dönüşme ihtimali şimdilik sınırlı görülüyor.
Daha önce hangi ülkelerde görüldü?
Nipah virüsü bugüne kadar; Malezya
Singapur
Bangladeş
Hindistan
Filipinler
gibi ülkelerde aralıklı salgınlara yol açtı. Hindistan’da özellikle Kerala ve Batı Bengal eyaletleri, geçmiş vakalar nedeniyle yüksek riskli bölgeler arasında gösteriliyor.
Tedavisi veya aşısı var mı?
DSÖ’ye göre Nipah virüsüne karşı onaylanmış bir aşı veya kesin bir tedavi bulunmuyor. Hastalar genellikle destekleyici tedavi ve antiviral ilaçlarla takip ediliyor. Oxford Üniversitesi’nin Bangladeş’te yürüttüğü aşı denemeleri ise hâlen klinik aşamada.
Yetkililer yakından izliyor
Hindistan’daki sağlık otoriteleri, virüsün tespit edildiği bölgelerde temaslı takibini sürdürürken, olası yeni vakalara karşı hastanelerde önlemler artırıldı. Uzmanlar, erken teşhisin ve hızlı izolasyonun hayati önem taşıdığına dikkat çekiyor.
