EYT kapsamı dışında kalan milyonlarca çalışan erken emeklilik için yeni düzenlemeleri yakından takip ederken, SGK’dan dikkat çeken bir hamle geldi. 2026 itibarıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı, yani kamuoyunda bilinen adıyla yıpranma payı uygulamasının kapsamı genişletildi. Ağır ve riskli iş kollarında çalışan bazı meslek grupları için emeklilik yaşı 5 yıla kadar öne çekildi. Düzenlemenin kimleri kapsadığı ve şartların neler olduğu merak konusu oldu. İşte detaylar…
Erken emeklilik beklentisi sürerken SGK’dan yeni bir düzenleme duyuruldu. 2026 yılıyla birlikte yıpranma payı uygulamasında kapsam genişletilirken, belirli meslek grupları için emeklilikte avantajlı bir dönem başladı. Fiili Hizmet Süresi Zammı sayesinde ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlar için yaş şartı 5 yıla kadar düşebilecek. Peki hangi meslekler bu haktan yararlanacak? İşte yeni düzenlemenin ayrıntıları…
YIPRANMA PAYI NEDİR, KİMLERİ KAPSIYOR?
Yıpranma payı, çalışma koşulları insan sağlığı açısından risk taşıyan meslek gruplarına tanınan sosyal güvenlik hakları arasında yer alıyor. Resmi adıyla Fiili Hizmet Süresi Zammı, SGK mevzuatında belirlenen iş kollarında çalışanlara ek prim günü ve erken emeklilik avantajı sağlıyor. Bu kapsamda çalışanların her 12 aylık fiili çalışması karşılığında prim günlerine 60, 90 ya da 180 gün ilave ediliyor. Böylece hem prim gün sayısı daha hızlı tamamlanıyor hem de emeklilik yaşı erkene çekiliyor.
YER ALTI MADEN İŞÇİLERİNE 6 AYLIK EK SÜRE
Yıpranma payının en belirgin uygulandığı meslek gruplarının başında yer altı maden işçileri geliyor. Bu çalışanlar için yer altında geçirilen her 360 gün karşılığında sigortalılık süresine 180 gün, yani 6 ay ekleniyor.
Normal şartlarda yıllık prim günü 360 gün olarak hesaplanırken, yer altı maden işçilerinde bu süre çok daha yüksek yazılıyor. Bu avantaj sayesinde maden işçileri diğer çalışanlara kıyasla çok daha erken emeklilik hakkı elde ediyor.
EMEKLİLİK YAŞI 8 YILA KADAR ERKENE ÇEKİLEBİLİYOR
Birikimli şekilde uygulanan fiili hizmet süresi zammı, emeklilik yaşını 5 yıla kadar erkene çekebiliyor. Çok ağır ve tehlikeli işlerde çalışanlarda bu süre 8 yıla kadar çıkabiliyor.
YIPRANMA PAYINDAN KİMLER YARARLANIYOR?
Fiili hizmet süresi zammı kapsamındaki meslek grupları oldukça geniş bir alanı kapsıyor. Sağlık sektöründe görev yapan çalışanlar yılda 60 gün yıpranma payı kazanıyor. Asit, cıva ve benzeri zararlı maddelere maruz kalan ağır sanayi çalışanları da bu haklardan faydalanıyor.
Ayrıca;
Turkuaz basın kartına sahip gazeteciler
Yer altı maden işçileri
Askerler ve polisler
MİT personeli
Cezaevi infaz ve koruma memurları
İtfaiye personeli yıpranma payı uygulamasından yararlanan gruplar arasında yer alıyor.
2026’DA KAPSAM GENİŞLİYOR
SGK’nın 2026 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenlemesiyle fiili hizmet süresi zammı kapsamına alınan yeni meslekler de netleşti. Buna göre;
Çimento fabrikalarında çalışan işçiler
Alüminyum üretim tesislerinde görev yapanlar
Dökümhane çalışanları
Cam sanayi sektöründe çalışan işçiler yıpranma payı hakkından yararlanabilecek.
