2026 Ramazan ayının başlangıcı, Diyanet takvimiyle netleşti. Kameri hesaplara göre Ramazan hilalinin görülme zamanı ve buna bağlı olarak ilk sahur, ilk oruç ve ilk teravih tarihleri belirlendi. Türkiye’de oruca başlama günü 19 Şubat Perşembe olarak ilan edilirken, hilalin görülmesi meselesine ilişkin dini ölçütler de yeniden hatırlatıldı.
Türkiye’de Ramazan ayına ilişkin takvim, Diyanet İşleri Başkanlığı tarafından yayımlanan 2026 dini günler çizelgesiyle kesinlik kazandı. Buna göre Ramazan ayı, hicri takvime göre Şaban ayının sona ermesiyle birlikte 19 Şubat 2026 Perşembe günü başlıyor. İlk oruç aynı gün tutulacak, ilk sahur ise 18 Şubat Çarşamba gecesi yapılacak.
Şaban ayı ne zaman bitiyor, Ramazan ayı hangi gün başlayacak?
Hicri takvime göre 20 Ocak 2026 Salı günü başlayan Şaban ayı, 18 Şubat’ta sona eriyor. Bu tarihin ardından 19 Şubat Perşembe günü Ramazan ayı başlıyor ve Türkiye genelinde milyonlarca Müslüman için oruç ibadeti resmen başlıyor. Diyanet takvimine göre ilk teravih namazı da 18 Şubat Çarşamba akşamı kılınacak.
Ramazan hilali görüldü mü, ne zaman görülecek?
Ramazan ayının başlangıcını müjdeleyen Ramazan hilali, kameri ay hesaplamalarına göre Ay’ın Dünya etrafındaki hareketi esas alınarak tespit ediliyor. Hz. Muhammed (s.a.s), Ramazan orucunun hilalin görülmesiyle başladığını bildirmiştir.
Astronomik hesaplamalara göre:
İçtima (yeni ay): 18 Şubat 2026, saat 00.45 (Greenwich)
Rüyet (hilalin görülmesi): 18 Şubat 2026, saat 14.43
Bu hesaplamalar doğrultusunda Ramazan hilalinin, ilk olarak Asya’nın güneybatısı ve Afrika kıtasında, aynı gün içerisinde ise Avrupa ve Amerika kıtalarında görülmesi bekleniyor.
2026 Ramazan ayı ne zaman başlıyor?
Diyanet takvimine göre Ramazan ayı, 19 Şubat 2026 Perşembe günü başlayacak.
İlk sahur: 18 Şubat Çarşamba’yı 19 Şubat Perşembe’ye bağlayan gece
İlk oruç: 19 Şubat 2026 Perşembe günü
İlk teravih namazı: 18 Şubat Çarşamba akşamı
Oruca başlamak için hilalin gözle görülmesi şart mıdır?
Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulunun resmi internet adresinde (https://kurul.diyanet.gov.tr) yer alan bilgiler şu şekilde;
Kamerî aylar, adından anlaşıldığı gibi başlangıcı ve bitişi ayın hareketlerine göre belirlenen aylardır. Ramazan orucu, Ramazan ayında tutulduğundan ve Ramazan ayı da ay takvimine göre her sene değiştiğinden, oruca başlayabilmek için öncelikle, Ramazan ayının başladığını tespit etmek gerekir. Hz. Peygamber (s.a.s.) “Hilali (Ramazan hilalini) görünce oruca başlayın ve hilali (Şevval hilalini) görünce bayram edin. Hava bulutlu olursa içinde bulunduğunuz ayı otuza tamamlayın.” (Müslim, Sıyâm, 19-20 [1081]; bk. Buhârî, Savm, 5, 11 [1900, 1909]) buyurmuştur.
Bu hadis ilk bakışta hilali çıplak gözle görmedikçe oruca başlanmayacağı ve bayram edilmeyeceği fikrini uyandırmaktadır. Konu ile ilgili diğer rivâyetler değerlendirildiğinde, bu hadislerin amacının günün şartları içinde en uygun uygulamanın öğretilmesi olduğu anlaşılmaktadır. Nitekim bir rivâyette Hz. Peygamber (s.a.s.), “Biz ümmî bir toplumuz; hesap ve okuma yazma bilmeyiz. Şunu biliriz ki ay ya 29 ya 30 gündür.” (Buhârî, Savm, 13 [1913]; Müslim, Sıyâm, 15 [1080]) buyurarak, kamerî aybaşlarının belirlenmesinde hesap yöntemine de başvurulabileceğine işaret etmiştir.
Çıplak gözle görülsün ya da görülemesin, ay mutat hareketlerine devam etmektedir. Kur’ân-ı Kerîm’de güneş ve ayın bir hesaba göre hareket ettiği (er-Rahmân, 55/5), bunların, diğer fonksiyonlarının yanında aynı zamanda birer hesap ölçüsü kılındığı (el-En'âm, 6/96), yılların sayısını ve hesabı bilmemiz için aya menziller tayin edildiği (Yûnus, 10/5), gökler ve yer yaratıldığı zaman on iki ay meydana gelecek şekilde bir nizam konduğu (et-Tevbe, 9/36), ayın yeryüzünden hilal şeklinde başlayıp kademe kademe farklı şekillerde görülmesinin insanlar ve hac için vakit ölçüleri olduğu (el-Bakara, 2/189) ifade edilmektedir.
Buna göre Hz. Peygamber (s.a.s.), kamerî aybaşlarının belirlenmesi konusunda çıplak gözle görmeyi, başvurulacak yegâne yöntem olduğu için değil, belki o günkü şartlar içinde en sağlıklı sonuç veren yöntem olduğu için öngörmüştür. Hilali gözlemlemenin amacı Ramazan ayının girip girmediğini belirlemektir. Bu sebeple, hilali çıplak gözle görme dışında, bizi bu amaca ulaştıracak başka yöntemlerden yararlanmak da mümkündür.
Bugün, insanoğlunun ulaştığı teknolojik gelişmişlik, ayın hareketleri konusunda en ince ayrıntıyı bile izleme imkânı sunmaktadır. Artık ince astronomik hesaplar yoluyla, gelecek birkaç yıllık namaz vakitlerini gösteren takvimleri hazırlama imkânı bile doğmuştur. Dolayısıyla kamerî ayların başlangıçlarını hesap yöntemiyle belirlemek meşrudur.
Oruca ne zaman ve nasıl niyet edilir?
Niyet etmek orucun şartlarındandır. Niyetsiz oruç sahih değildir. Kalben niyet etmek yeterli ise de niyeti dil ile ifade etmek menduptur. Oruç için sahura kalkılması da niyet sayılır.
Ramazan orucu, belli günlerde tutulmak üzere adanan oruçlar ile nâfile oruçlar için niyet etme vakti, güneşin batması ile ertesi gün tepe noktasına gelmesi öncesine (10 dk.) kadarki süredir ancak imsaktan sonra yapılacak niyetin geçerli olması için bu vakitten itibaren bir şey yenilip içilmemiş, oruca aykırı bir iş yapılmamış olması gerekir. Aksi takdirde gündüz niyet caiz olmaz. (Kâsânî, Bedâ’i, 2/85) Bu oruçlar için “yarınki orucu tutmaya” şeklinde mutlak niyet yeterlidir. Bununla birlikte geceden niyet edilmesi ve “yarınki Ramazan orucuna” şeklinde orucun belirlenmesi daha faziletlidir. Ramazan’ın her günü için ayrı niyet edilmesi gerekir. (Mevsılî, el-İhtiyâr, 1/126-127)
Kaza, keffâret ve bir zamana bağlı olmaksızın adanan oruçlar için gün batımından itibaren en geç imsak vaktine kadar niyet edilmiş olmalıdır. Bu tür oruçlara niyet edilirken, “falanca kaza, keffâret veya adak orucuna” şeklinde belirtilmesi gerekir.
Şâfiî mezhebine göre ise nâfile dışındaki tüm oruçlara geceden niyet edilmelidir. İmsak vaktine kadar niyet edilmemişse o günün orucu geçerli olmaz. Nâfile oruçlara ise güneş tepe noktasına gelmeden öncesine kadar niyet edilebilir. (Şîrâzî, el-Mühezzeb, 1/331-332)
