Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Milli Savunma Komisyonu'nda kabul edildi. Teklif ile Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin özlük hakları düzenlenecek, sözleşmeli erbaş ve erlere kamuda istihdam imkanı sağlanacak. Düzenleme ile uzman erbaşlar hakkında sicil yılı ilgili yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp, bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi kapsayacak. Uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesinde sicil notu şartı aranmayacak. İşte TSK personel kanunu değişiklik teklifi, maddeleri, içeriği ve kapsamı.
Türk Silahlı Kuvvetleri (TSK) ile ilgili düzenlemeleri de içeren Uzman Erbaş Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi, TBMM Milli Savunma Komisyonunda kabul edildi. Kanun teklifine göre, askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subaylar, Kanun’da yer alan istisnalar dışında muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamayacak. Ek ders ücreti, 2029-2030 eğitim ve öğretim dönemi sonuna kadar uzatıldı. Sicil tam notunun yüzde 60 ve daha yukarısı olması gerekecek.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin kamuda çalışacak mı, çalışma şartları neler?
Türk Silahlı Kuvvetleri Personel Kanunu'nda Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan astsubayların muvazzaf olarak tekrar Türk Silahlı Kuvvetleri hizmetine alınamayacaklarına ilişkin açık hüküm bulunurken subaylara ilişkin hüküm bulunmaması nedeniyle değişiklik yapılıyor. Buna göre, Askeralma Kanunu kapsamında askerlik hizmetini yapanlar hariç olmak üzere, Silahlı Kuvvetlerden her ne sebeple olursa olsun ayrılan subaylar Kanun'da yer alan istisnalar dışında muvazzaf olarak tekrar Silahlı Kuvvetler hizmetine alınamayacaklar.
Milli Savunma Bakanlığı ve bağlılarının bünyesinde yer alan eğitim ve öğretim kurumlarında idarece belirlenen ihtiyaçlar doğrultusunda ve nitelikleri idare tarafından belirlenen konu ve alanlarda gerekli şartları sahip kişilerin ilgili mevzuatında yer alan şartlar dahilinde 2024-2025 eğitim ve öğretim dönemi sonuna kadar geçerli olmak kaydıyla ders vermeleri karşılığında ödenen ek ders ücreti 2029-2030 eğitim ve öğretim dönemi sonuna kadar uzatıldı.
Teklifle, İdari Yargılama Usulü Kanunu'nda yapılan değişiklikle, Milli Savunma Bakanlığı merkez, taşra, yurt dışı teşkilatı ile bağlı, ilgili, ilişkili ve bünyesindeki kuruluşlarda görevli personel ve bunların adayları ile Milli Savunma Üniversitesinde eğitim gören askeri öğrenci ve bunların adayları hakkında, Jandarma, Sahil Güvenlik ve Emniyet teşkilatlarında görevli personel ve bunların adayları ile Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi, Polis Akademisi ve bunlara bağlı eğitim ve öğretim kurumlarındaki öğrenciler ile bunların adayları hakkında, Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı personeli hakkında, terör örgütleriyle eylem birliği içerisinde olmak, bu örgütlere yardım etmek, kamu imkan ve kaynaklarını bu örgütleri desteklemeye yönelik kullanmak ya da kullandırmak, bu örgütlerin propagandasını yapmak, bu örgütlerle iltisaklı olmak gerekçeleriyle kamu görevine alınmayan veya kamu görevinden veya meslekten ayrılan veya çıkarılan yahut sözleşmesi feshedilenlerle ilgili idari davalar ve 375 Sayılı KHK'nin terör örgütlerine veya devletin milli güvenliğine karşı faaliyette bulunduğuna karar verilen yapı, oluşum veya gruplara iltisakı yahut bunlarla irtibatı olduğu değerlendirilenlere yönelik hükmü uyarınca tesis edilen idari işlemlere yönelik açılan idari davalar ile ilgili mevzuat uyarınca gerçekleştirilen güvenlik soruşturması ve arşiv araştırması işlemlerinin idarece olumsuz değerlendirilmesi sonucu söz konusu idari işleme yönelik açılan davalarda verilen ve göreve iade sonucunu doğuran mahkeme kararları uyarınca tesis edilecek işlemler, nihai kararların kesinleşmesinden sonra yerine getirilecek.
Uzman erbaşların sicil tam notu kaç olacak?
Teklifle, Uzman Erbaş Kanunu'nda değişikliğe gidiliyor. 26 Haziran 2019'da askerlik süresinin kısalması nedeniyle muvazzaflık hizmetini yapmış olan çavuş, onbaşı ve erlerin, uzman erbaş olabilmesi için "müracaat yapılan yılın ocak ayının ilk günü itibarıyla 27 yaşını bitirmemiş olmak" şartı yeterli olurken bu hususa yönelik düzenleme yapılması ile başta şehit yakınları olmak üzere askerlik hizmetinden muaf tutulanların uzman erbaş olmak için müracaat edebilmeleri için düzenleme yapılıyor. Askerlik hizmetinden muaf tutulanlara yönelik yapılan pozitif düzenlemenin uzman erbaş olmak için gerçekleştirilen müracaatlarda hak kaybının önüne geçmesi hedefleniyor.
Uzman Erbaş Kanunu'na "Sicil" başlığı ekleniyor. Düzenlemeyle uzman erbaşlar hakkında sicil yılı ilgili yılın 2 Mayıs tarihinden başlayıp bir sonraki yılın 2 Mayıs tarihine kadar olan süreyi kapsayacak.
Uzman erbaşların sözleşme imzalanıp göreve alınmalarını takip eden ilk 2 Mayıs tarihi itibarıyla sicil belgesi tanzim edilecek. Ancak göreve alınma tarihi ile takip eden 2 Mayıs tarihi arasında geçen süre 3 aydan kısa ise ilk sicil belgeleri üç ayın doldurulduğu tarihte düzenlenecek. Müteakip sicil ise zamanında düzenlenecek. Sicil tam notu 100 olacak. Sicil üstlerinin verdikleri notların ortalaması, o yılın sicil notunu teşkil edecek. Sicilin olumlu olabilmesi için sicil notunun, sicil tam notunun yüzde 60 ve daha yukarısı olması gerekecek. Uzman erbaşlar için sicil yazmaya yetkili sicil üstleri ile ilgili hususlar ve sicil dönemi içinde sicil üstünün veya sicil alan personelin görevinden ayrılması halinde ayrılış sicili düzenlenmesine ilişkin hususlar ile verilecek sicilin şekil ve usulleri yönetmelikte düzenlenecek.
Uzman erbaşların astsubaylığa geçiş şartı nedir?
Teklifle, Uzman Erbaş Kanunu'ndaki uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesiyle ilgili usul, esas ve şartlar düzenleniyor. Buna göre, uzman erbaşların astsubaylığa geçirilmesinde sicil notu şartı aranmayacak. Astsubaylık için sınava müracaat tarihinde uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren en az 4 yıl sicil almış ve almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olma şartını taşıyan uzman erbaşlardan, kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı kadarı astsubay çavuşluğa nasbedilecek.
Astsubay meslek yüksekokulu giriş sınavına müracaat tarihinde, uzman erbaşlığa alındığı tarihten itibaren almış olduğu mevcut sicil notlarının ortalaması sicil tam notunun yüzde 90 ve daha yukarısında olma şartını taşıyan uzman erbaşlardan kuvvet komutanlıkları, Jandarma Genel Komutanlığı veya Sahil Güvenlik Komutanlığının ihtiyaç duyacağı kadarı, astsubay meslek yüksekokullarında verilecek öğrenim ve eğitimi müteakip astsubay çavuşluğa atanacak.
Personelde aranacak nitelikler, müracaat şekli ve zamanı, müracaatın kabul edilmesi, sözleşmenin yapılması ve feshedilmesi sebepleri, verilecek sicilin şekil ve usulleri, görevde başarısız olma, intibak edememe ve kendilerinden istifade edilememe hallerinde yapılacak işlemler, sözleşmenin uzatılmasında uygulanan esaslar, uzman onbaşıların uzman çavuş olabilmeleri için gerekli şartlar, astsubay sınıfına geçirilecekler için uygulanan esaslar, astlık üstlük münasebetleri ile bu hususlardaki işlem şekli ve ilgili diğer hususlar, Milli Savunma ve İçişleri bakanlıklarınca müştereken hazırlanan yönetmelikle düzenlenecek.
Sözleşmeli erbaş ve erler kamuda çalışacak mı, çalışma şartları neler?
Sözleşmeli Erbaş ve Er Kanunu'nun "Kamuda İstihdam" hükmünde değişikliğe gidiliyor. Buna göre, seferberlik, savaş veya terörle mücadeleden kaynaklanan zorunlu haller saklı kalmak üzere, sözleşmeli erbaş ve er olarak en az 7 hizmet yılını doldurarak ayrılanlardan nitelik belgesi olumlu olanlar, ilgili mevzuatlarındaki sınav şartları hariç diğer şartları taşımaları ve başvuru tarihi itibarıyla 41 yaşını doldurmamış olmaları kaydıyla kamu kurum ve kuruluşlarının infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli pozisyonlarına kontenjan ve atama izinleri dahilinde bu maddedeki usul ve esaslar çerçevesinde atanabilecek.
Bu hükümden yararlanmak isteyenlerin başvuruları her yıl alınarak alım şartlarına ilişkin kişisel bilgileri, İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığı tarafından ekim ayının son gününe kadar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bildirilecek. Başvurunun her yıl yenilenmesi esas olacak. İlgili personelin bilgilerinin bildirilmesi atanma için tek başına hak teşkil etmeyecek.
Kamu kurum ve kuruluşları, infaz ve koruma memuru, çarşı ve mahalle bekçisi, orman muhafaza memuru, idari gözetim personeli, koruma ve güvenlik görevlisi, zabıta memuru, itfaiye eri, şoför ve destek personeli kadro ve sözleşmeli ünvanlarda o yıl yapacağı personel alımlarında alım yapılacak toplam kontenjanın ve atama izinlerinin yüzde 10'unu bu hüküm kapsamında ayırarak alım yapılmak üzere alım şartlarıyla birlikte Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına aralık ayının sonuna kadar bildirmek zorunda olacak. Bakanlığa bildirilen bir önceki yıla ait kontenjanlar veya atama izinlerinin yüzde 10'u yeni yılda kullanılmak şartıyla yeni yılın açıktan ve nakil suretiyle atama sayılarına tabi olmayacak.
İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca gönderilen listede yer alanlar için, kamu kurum veya kuruluşları tarafından bildirilen kontenjanlara, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca her yıl 1 Mart'a kadar sözlü sınava tabi tutulacak adayları belirlemek üzere tek seferde yerleştirme yapılacak veya yaptırılacak. Yayımlanacak kılavuzda yer alan şartları taşıyanlar arasından kontenjanın 4 katı kadar aday, tercihleri dikkate alınarak kura yöntemiyle belirlenecek. İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonlarca 3 ay içinde yapılacak sözlü sınavda başarılı bulunanlardan atananlara ilişkin bilgiler, atanmalarından itibaren bir ay içinde ilgili kamu kurum ve kuruluşu tarafından Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına, kamu personel bilgi sisteminin bulunduğu kuruma ve ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığına bildirilecek.
İlgili kurum tarafından oluşturulan komisyonca yapılacak sözlü sınavda adaylar, "genel kültürü ve genel yeteneği", "bir konuyu kavrayıp özetleme, ifade yeteneği ve muhakeme gücü", "liyakati, temsil kabiliyeti, tutum ve davranışlarının göreve uygunluğu", "öz güveni, ikna kabiliyeti ve inandırıcılığı", "bilimsel ve teknolojik gelişmelere açıklığı" esas alınarak değerlendirilecek. Sınav kurulunun her bir üyesi adayları bentlerde yazılı özelliklerin her biri için 20'şer puan üzerinden değerlendirecek ve verilen puanlar ayrı ayrı tutanağa geçirilecek. Her bir üyenin adaya 100 tam puan üzerinden toplamda kaç puan verdiği hesaplanacak. En son bütün üyelerin 100 tam puan üzerinden vermiş oldukları bu puanların aritmetik ortalaması alınarak personelin sözlü sınav puanı tespit edilecek.
Sözleşmeli erbaş ve erlerden 7 hizmet yılını tamamlayarak ayrılanlardan Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun'da yer alan 120 ders saatinden az olmamak üzere teorik, pratik ve silah eğitiminden oluşan özel güvenlik temel eğitimi şartı, silahsız görev yapacaklar için en az 8 yıllık ilköğretim veya ortaokul, silahlı görev yapacaklar için en az lise veya dengi okul mezunu olma şartları aranmayacak.
Ataması yapılan personel göreve başladığı tarihten itibaren atandığı kadro veya pozisyonun mali ve diğer haklarından faydalandırılacak. Bunların sözleşmeli erbaş ve erlikte geçen hizmet süreleri, Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen öğrenim durumlarına göre yükselebilecekleri dereceleri aşmamak kaydıyla, başlangıç derece ve kademelerine her yıl için 1 kademe ilerlemesi ve her 3 yıl için 1 derece yükselmesi sayılmak suretiyle kazanılmış hak aylık, derece ve kademelerinin tespitinde değerlendirilecek. Bu hüküm kapsamında memur kadrolarına atananlar en az 4 yıl süreyle başka bir ünvana atanamayacak. Atama onayı alınmasına rağmen görevine başlamayanlar ile başladıktan sonra herhangi bir sebeple görevden ayrılanlar bu madde kapsamında yeniden istihdam edilemeyecek. Kamu kurum ve kuruluşlarının bildirdikleri bu ünvanlara her ne surette olursa olsun atananlar bu düzenlemede verilen hakkı kullanmış sayılacak.
Başvuru, bildirim, kura, atama ve diğer işlemlere ilişkin usul ve esaslar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik, İçişleri ve Milli Savunma bakanlıklarınca müştereken çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek. Bu hüküm kapsamında ortaya çıkabilecek tereddütleri gidermeye, gerekli bilgi ve belgeleri istemeye, araştırma ve inceleme yapmaya ve uygulamayı yönlendirmeye Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı yetkili olacak.
Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçiş şartları neler?
Sözleşmeli erbaş ve erlerin uzman erbaşlığa geçirilmelerine ilişkin usul, esas ve şartlara yönelik değişikliğe göre, fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarında başarılı olma şartı aranacak.
Düzenlemeyle fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve mülakat sınavlarının değerlendirme esasları da belirleniyor. Buna göre, yazılı sınav yapılması halinde yazılı sınav, genel kültür konularını ve meslek bilgisi konularını içerecek. Yazılı sınavda 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alınması gerekecek. Yazılı sınav, ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca yapılabileceği gibi diğer kamu kurum ve kuruluşlarına veya üniversitelere de yaptırılabilecek.
Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testinde başarılı sayılmak için adayın, uygulanacak testlerin her birinden 100 tam puan üzerinden en az 50 puan alması ve bu testlerden alınan puanların aritmetik ortalamasının en az 60 puan olması gerekecek.
Mülakat sınavı yapılması halinde mülakat heyetinde yer alacak başkan ve üyeler, ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek. Aday sayısına bağlı olarak birden fazla heyet teşkil edilebilecek. Mülakatta adaylar, genel görünüş, kendisinden istenileni kavrama yeteneği, öz güveni, öz geçmişi, kişiliği, psikolojik yapısı, kendini ifade edebilme yeteneği, beden dilini kullanma becerisi, duygusal denge durumu, dışa dönüklük, uyumluluk, sorumluluk, açıklık, mesleğe uygunluğu ve istekli olması yönlerinden 100 tam puan üzerinden değerlendirilecek. Her üyenin birbirinden bağımsız olarak takdir ettikleri notların ortalaması alınarak adayın mülakat sınav notu belirlenecek. Mülakat sınavına katılan adaydan asgari 70 puan alması şartı aranacak.
Fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi ile yazılı ve/veya mülakat sınavlarının başarı sıralamasına esas değerlendirme notu içindeki oranları, ilgisine göre İçişleri veya Milli Savunma Bakanlığınca belirlenecek.
Başarı sıralamasına esas değerlendirme notlarının eşitliği halinde, önce fiziki yeterlilik ve değerlendirme testi notu yüksek olana, eşitliğin devam etmesi halinde fiili hizmet süresi daha fazla olana ve bunun da eşit olması halinde sırasıyla öğrenim düzeyi, rütbe durumu ve ödül veya ceza puan durumları dikkate alınarak öncelik tanınacak.
