ABD ve İran, 40 gün süren savaşın ardından ateşkes anlaşması için müzakerelere dün Pakistan’ın başkenti İslamabad’da başladı. İki devlet, İran İslam Devrimi’nin olduğu 1979 yılından sonra en üst düzey doğrudan müzakereleri yaparken tarafların ilk görüşmelerinde Hürmüz Boğazı konusunda anlaşmazlıklar yaşandı.
Pakistan’ın başkenti İslamabad, dün ABD-İsrail ittifakı ile İran arasında 40 gün süren savaşın bitirilmesi için başlayan müzakerelere ev sahipliği yaptı. İran İslam Devrimi’nin ardından ABD ile İran arasındaki en üst düzey doğrudan görüşmeler olarak nitelendirilen müzakerelerde, ABD tarafını Başkan Donald Trump’ın damadı Jared Kushner, Başkan Yardımcısı JD Vance ve Ortadoğu Özel Temsilcisi Steve Witkoff liderliğindeki 300 kişilik bir heyet temsil etti. İran tarafı ise müzakerelere Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Savunma Konseyi Genel Sekreteri Ali Ekber Ahmediyan ve Merkez Bankası Başkanı Abdunnasır Himmeti ile birlikte kalabalık bir heyetle temsil edildi.
'MİNAB'LA ABD'YE MESAJ
Cuma gece yarısından sonra İslamabad’a ulaşan heyetler, sabah saatlerinde önce Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile ayrı ayrı görüştükten sonra yüz yüze görüşmelere geçti. İran heyeti, İslamabad’a “Minab” adını verdiği uçakla gitti. Uçakta, ABD savaş uçaklarının 28 Şubat’ta İran’ın güneyindeki Minab kentinde bir okula düzenlediği saldırıda yaşamını yitiren ilkokul öğrencilerinin fotoğrafları ve onlardan geriye kalan çanta ve eşyalar yer aldı. Kalibaf da görüşmelere ABD tarafından öldürülen eski İran Dini Lideri Ayetullah Hamaney’in resminin bulunduğu bir rozetle katıldı.
CİDDİYET VE GÜVEN TESTİ
Müzakereler öncesi iki taraf da birbirine karşı güvensizliğini ortaya koyan açıklamalarda bulundu. ABD Başkanı Donald Trump, “İran’la ya da İransız, Hürmüz Boğazı’nı açacağız” derken, İran’ın anlaşmaya yanaşmaması halinde eskisinden daha güçlü bir şekilde saldırılara başlayacağı tehdidini savurdu. Kalibaf ise "Ne yazık ki ABD'yle müzakere deneyimimiz her zaman başarısızlık ve sözlerinde durmamalarıyla sonuçlandı. Bir yıldan kısa sürede iki kez müzakereler devam ederken, bize saldırdılar ve çok sayıda savaş suçu işlediler. İyi niyetimiz var ama güvenimiz yok" diye konuştu.
10 MADDE MASADA
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, Pakistan’da devam eden müzakere görüşmelerine ilişkin, ülkesinin 10 maddelik önerisinin Pakistan’a iletildiğini söyledi. İran devlet televizyonu ise Tahran'ın Pakistan aracılığıyla yapılan görüşmelerde "kırmızı çizgilerini" belirlediğini ve bu çizgilerin, "Hürmüz Boğazı'nın kontrolü, savaş tazminatları, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılmasıyla ilgili bölgelerde gerçek ve istikrarlı bir ateşkes olduğunu" aktardı.
CENTCOM: MAYIN GEMİLERİ HÜRMÜZ'E GİRDİ
İslamabad’da ilk temasların başlamasının ardından bir açıklama yapan ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın “çok uzak olmayan bir gelecekte Hürmüz Boğazı’nı açacağını” öne sürdü. Trump’ın ardından açıklama yapan ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), Hürmüz Boğazı'nda mayın temizleme görevine başladığını duyurdu. Çalışmalara 2 destroyerin katıldığı iddia edildi. İran ise açıklamaları yalanlayarak, boğazdan geçmeye çalışan ABD gemisinin “30 dakika içinde” hedef alınacağının ilgili taraflara iletildiğini ve gemilerin geri döndüğünü iddia etti.
CNN: MÜZAKERELERDE HÜRMÜZ ANLAŞMAZLIĞI YAŞANIYOR
Dün geç saatlere kadar süren müzakereler Hürmüz Boğazı konusunda düğümlendi. İran basınında yer alan haberlerde görüşmelerde, Hürmüz Boğazı konusunda ciddi anlaşmazlıkların yaşandığı ve ABD tarafının "aşırı talepleri" nedeniyle sürecin ilerlemesinin engellendiği iddia edildi. Amerikan CNN kanalı ise haberinde, görüşmelerin genel olarak olumlu seyrettiği ancak Hürmüz Boğazı’nın kontrolü konusunda bir çıkmaza girildiği kaydedildi.
Tahran’da gergin bekleyiş
- İslamabad’da görüşmeler sürerken İran’ın başkenti Tahran’da halk, müzakereleri televizyon, bilgisayar ve tabletlerden takip etti. Kentteki cafe ve işyerlerinde televizyonlardan gelişmeleri takip eden İran halkı, parklarda ve toplu taşımalarda da tablet ve akıllı telefonların ekranlarından haber izledi.
Netanyahu: Saldırıya devam edeceğiz
- Pakistan’da görüşmeler devam ederden video mesaj yayınlayan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, "İran'a yönelik saldırılarımız henüz sona ermedi. Yapacak daha çok işimiz var." ifadelerini kullanarak saldırı tehdidini sürdürdü. Haziran 2025'te 12 gün boyunca düzenledikleri saldırılar öncesi İran'ın nükleer silah üretmeye çok yakın olduğu iddiasını yineleyen Netanyahu, geçen yıl ve 28 Şubat’ta düzenledikleri iki saldırı olmasaydı İran’ın “nükleer silaha sahip olacağını” iddia etti. Netanyahu, ateşkes için talebin Tahran'dan geldiğini ileri sürdü.
