Yıllarca süren mahkeme koridorları ve fiilen bitmiş bir evliliğin hukuken devam etmesi zorunluluğu, Adalet Bakanlığı’nın üzerinde çalıştığı 12. Yargı Paketi ile son bulmaya hazırlanıyor. Milyonlarca vatandaşı yakından ilgilendiren ve hukuki mağduriyetlerin önüne geçmeyi hedefleyen yeni düzenlemeyle birlikte, boşanma davalarında "iki aşamalı" sisteme geçiliyor. Bu devrim niteliğindeki modelde; mahkemeler evlilik birliğinin temelden sarsıldığına kanaat getirdiğinde boşanma kararını hızla verecek, davaları yıllarca kilitleyen nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi mali ihtilaflar ise davanın ikinci fazında ele alınacak.
Adalet Bakanlığı tarafından hazırlıkları süren 12. Yargı Paketi, yıllar süren ve tarafların yeni bir hayat kurmasını imkansız hale getiren boşanma davalarına köklü bir çözüm getirmeye hazırlanıyor. Mevcut sistemde davası devam ettiği için hukuken evli kalmaya devam eden vatandaşların yaşadığı mağduriyetleri gidermeyi hedefleyen yeni düzenleme, "iki aşamalı boşanma" dönemini başlatacak. Kamuoyunda merakla beklenen bu yeni dönemin detaylarını ve sürecin işleyişini, Avukat Taha Yasin Kaya Tgrthaber.com'ye değerlendirdi.
İKİ AŞAMALI BOŞANMA DAVASI DÖNEMİ
Avukat Taha Yasin Kaya, gündemde olan modelin boşanma yargılamasının tek dosya içinde tüm sonuçlarıyla birlikte çözülmesi yerine iki ayrı fazda ele alınmasını öngördüğünü belirtti ve “Buna göre mahkeme, öncelikle evlilik birliğinin devam edip edemeyeceğine karar vererek boşanma hükmünü verecek; nafaka, tazminat, mal paylaşımı gibi teknik ve çoğu zaman uzun süren uyuşmazlıklar ise ayrı bir süreçte değerlendirilecek.” İfadelerini kullandı.
Kaya, bu yaklaşımın temel amacının, tarafların yıllarca süren davalar nedeniyle hukuken evli kalmaya devam etmesinin önüne geçmek ve özellikle çekişmeli boşanmalarda süreci daha yönetilebilir hale getirmek olduğunu söyledi.
SÜREÇ NASIL İŞLEYECEK?
Mevcut sistemde boşanma davalarının, çoğu zaman velayet, nafaka, tazminat ve mal rejimi talepleriyle birlikte yürütüldüğü için ciddi şekilde uzayabildiğine işaret eden Avukat Taha Yasin Kaya, “Yeni modelde ise boşanma kararı daha erken verilecek, diğer başlıklar ise ikinci aşamada ya da ayrı bir dosyada ele alınacak.” şeklinde konuştu.
Bu sistem özellikle “boşanma kararının gecikmesini” önleme açısından hızlandırıcı etki oluşturabileceğini belirten Kaya, “Ancak burada önemli bir husus var: süreç tamamen kısalmaktan ziyade yeniden yapılandırılıyor. Yani boşanma daha hızlı sonuçlanırken, mali ve fer’i uyuşmazlıklar ayrı bir süreçte devam edebilir. Dolayısıyla hızlanma, bütün dosyanın değil, esas olarak boşanma kararının verilmesi bakımından söz konusu olacaktır.” dedi.
NAFAKA, VELAYET, TAZMİNAT VE MAL PAYLAŞIMI
Kaya, “Bu başlıklarda temel bir hak değişikliğinden ziyade, çözüm yöntemi ve zamanlamasına ilişkin bir değişiklik öngörülüyor. Velayet gibi çocuğun üstün yararını doğrudan ilgilendiren konuların daha hızlı ele alınması; nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi uyuşmazlıkların ise ikinci aşamada veya alternatif çözüm yolları üzerinden değerlendirilmesi planlanıyor.
Özellikle mal paylaşımı zaten uygulamada çoğu zaman ayrı dava konusu yapılmaktadır. Yeni sistem bu ayrımı daha sistematik hale getirebilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken nokta, ekonomik olarak zayıf tarafın haklarına erişimin gecikmemesidir.” İfadelerini kullandı.
BOŞANMA DAVALARI İLE İŞ MAHKEMELERİNDEKİ ARABULUCUK SİSTEMİ BENZEYECEK Mİ?
İş hukukunda arabuluculuğun dava şartı olarak uygulandığına aktaran Kaya, “Taraflar dava açmadan önce arabulucuya başvurmak zorundadır; anlaşma sağlanırsa uyuşmazlık mahkemeye taşınmadan çözülür, anlaşma sağlanamazsa dava açılabilir.
Boşanma davaları açısından ise daha farklı ve hassas bir yapı söz konusu. Gündemde olan model, arabuluculuğun doğrudan boşanma kararına değil; nafaka, tazminat ve mal paylaşımı gibi fer’i sonuçlara uygulanması yönünde. Ayrıca şiddet içeren vakaların bu kapsam dışında tutulması planlanmaktadır.” yorumunu yaptı.
Avukat Taha Yasin Kaya bu çerçevede arabuluculuk uygulamasının, boşanma sürecinde taraflar arasındaki mali uyuşmazlıkları daraltan ve mahkemeye daha sınırlı bir ihtilaf alanı bırakan bir mekanizma olarak konumlandırıldığını kaydetti.
12. YARGI PAKETİ
Süresiz nafaka meselesinin uzun süredir kamuoyunda tartışılan bir konu olmakla birlikte, mevcut aşamada bu konuda kesinleşmiş bir düzenlemeden söz etmek mümkün olmadığını belirten Kaya “Ancak nafaka uyuşmazlıklarının yeni sistem içinde farklı çözüm yöntemlerine yönlendirilmesi ve daha dengeli bir yapının oluşturulması yönünde beklentiler bulunmaktadır.
Bu noktada önemli olan, taraflar arasında ekonomik dengeyi koruyan ve mağduriyet üretmeyen bir modelin ortaya konulmasıdır.” dedi.
