ABD-İsrail ittifakının İran’a yönelik başlattığı savaşta son günlerde diplomatik çözüm çabaları belirmişken ve ABD yönetimi, savaşı bitirme sinyalleri verirken İsrail’den bu çabaları baltalayan bir suikast geldi. İsrail ordusu, dün İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani’yi öldürdü. Suikastın ardından İran tarafı, gerilimi azaltma önerisini reddetti.
İsrail ordusu, dün yayınladığı açıklamada, İran Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Ali Laricani ve Besic Güçleri Komutanı Gulam Rıza Süleymani’yi öldürdüğünü ilan etti. Suikastlar dün gece saatlerinde İran tarafından da doğrulandı. Suikastın zamanlaması 28 Şubat’tan beri süren ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşın kritik bir dönemine denk geldi. Suikast, aralarında Çin ve Rusya’nın olduğu uluslararası aktörlerin karşılıklı saldırıların durması yönünde başlattığı çabalara ve ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşı sonlandırmanın yollarına dair yaptığı açıklamalara eş zamanlı olarak gerçekleştirdi. Saldırıların başında İran Dini Lideri Ali Hamaney ve İran’daki en üst düzey beş askeri ve siyasi yetkilinin ardından ülkeyi fiili olarak yöneten Laricani’nin hedef alınması İsrail’in savaşı bitirmeyi değil durumu daha kaotik bir sürece çevirmeyi hedeflediği yorumlarına sebep oldu.
TAHRAN’DAKİ GİZLİ EVİNDE VURULDU İDDİASI
İsrail’den Kanal 12; işgal ordusuna ait savaş uçaklarının, Laricani’yi Tahran’da bulunan gizli bir evinde hedef aldığını duyurdu. Suikastın pazar ya da pazartesi günü için planlandığı öne sürülen haberde, Laricani’nin salı sabahı evde olacağına dair kesin istihbarat alındığı ve bunun üzerine saldırının yapıldığı belirtildi. Haberde ayrıca, Laricani’nin vurulduğu evde oğlunun da öldüğü iddia edildi. Suikast iddialarının hemen ardından X hesabından Laricani’nin, “Allah’tan şehitlere en yüksek mertebeleri nasip etmesini niyaz ediyorum” ifadeleri bulunan bir mesajı yayınlandı.
NETANYAHU’DAN AYAKLANMA ÇAĞRISI
Suikastın ardından İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Laricani’nin öldürüldüğünü ve bu suikastla İran’daki rejimi sarstıklarını söyledi. Netanyahu, İran halkına rejime karşı ayaklanma çağrısı yaparak, “Hepimiz İran halkına bu rejimi düşürme fırsatı vermeyi umuyoruz. Laricani ve Besic komutanını öldürdük. İran halkına destek olmak için çalışıyoruz” diye konuştu. İsrail Başbakanı, İran’a karşı savaşta zafere ulaşmakta kararlı olduklarını vurgulayarak, “ABD’nin yanında ikinci bir süper güç olmak üzereyiz” dedi. ABD Başkanı Donald Trump da Laricani'nin öldürüldüğünü belirterek "İran'ın önemli liderlerinden biri dün öldürüldü, kendisi binlerce göstericinin öldürülmesinden sorumluydu" yorumunu yaptı.
BM: ÇÖZÜM BU DEĞİL
Birleşmiş Milletler (BM), Laricani'nin öldürülmesi iddiası hakkında, öldürmeye yönelik bir programın, diplomatik çözüm gerektiren soruna yardımcı olmayacağını belirtti. BM Genel Sekreter Sözcü Yardımcısı Farhan Haq, "(İranlı) farklı yetkilileri öldürmeyi içeren bu programın, diplomatik bir çözüm bulunması gereken bu soruna yardımcı olacağına inanmıyoruz” dedi.
İran’ı fiilen yöneten kişiydi
- Doktora tezini Alman Filozof Emmanuel Kant üzerine yazan bir felsefeci olan Ali Laricani, Time dergisinin 2009 yılındaki kapağında Kennedy ailesine benzettiği çok sayıda aristokrat çıkaran bir aileden geliyor. İran Şura Meclisi Başkanlığı (2008-2020), Hamaney’in Baş Danışmanı (2005-2007) gibi etkili mevkilerde yer alan Laricani’nin kardeşlerinden Sadık Laricani, Uzmanlar Meclisi Başkanlığı, Muhammed Cevad Laricani İnsan Hakları Meclisi Başkanlığı ve Fazıl Laricani de diplomat olarak görev aldı. Laricani’nin, 1978’de devrimin liderlerinden olacak Ayetullah Murtaza Mutahhari’nin kızı Feride Mutahhari ile evlenmesi de devrim kadrolarıyla ilişkilerini geliştirdi. Laricani, son dönemde İran’ı fiilen yöneten kişi olarak öne çıkıyordu.
Hamaney’den arabuluculara ret
- İran’ın dini lideri Mücteba Hameney’in, iki arabulucu ülke tarafından iletilen ABD ile gerilimin azaltılmasına veya ateşkese ilişkin önerileri reddettiği bildirildi. Reuters’a konuşan üst düzey yetkili, Hamaney’in, "ABD ve İsrail diz çökene, yenilgiyi kabul edene ve tazminat ödeyene kadar barış için doğru zaman değil" dediğini aktardı.
