Avrupa Birliği’nin hayata geçireceği Dijital Ürün Pasaportu, ihracatta yeni bir dönemi başlatıyor. Tekstilden elektroniğe birçok sektörü etkileyecek uygulama, Avrupa pazarına girişte ürünlerin dijital kimlik taşımasını ve üretim süreçlerinin şeffaf biçimde izlenmesini şart koşacak.
Avrupa Birliği’nin (AB) devreye almaya hazırlandığı Dijital Ürün Pasaportu uygulaması, birliğe ihracat yapan şirketler için yeni yükümlülükler getiriyor. Üretimden geri dönüşüme kadar tüm sürecin dijital olarak izlenmesini zorunlu kılacak sistem, rekabette fiyatın yanı sıra şeffaflık ve sürdürülebilirliği de belirleyici hale getirecek. Türkiye’nin ihracatının yaklaşık yüzde 40’ı Avrupa Birliği ülkelerine yapılıyor. Bu nedenle Brüksel’de yeni ticaret kararı, Türk sanayiini ve ihracatçısını doğrudan etkileyecek.
QR KODU İLE ERİŞİLECEK
Yeni uygulamayla Avrupa’ya gönderilecek ürünlerin yalnızca kalite standartlarını karşılaması yeterli olmayacak. Ürünün hangi hammaddeden üretildiği, çevreye etkisi, karbon ayak izi, ne kadar dayanıklı olduğu, tamir edilip edilemeyeceği, yedek parçasının bulunup bulunmadığı ve geri dönüştürülebilirliği gibi birçok bilgi dijital ortamda kayıt altına alınacak. Bu bilgilere ürün üzerindeki QR kodu veya benzeri dijital araçlarla erişilebilecek.
REKABET SADECE FİYATLA OLMAYACAK
Yeni sistem, Avrupa pazarında rekabetin kurallarını değiştirecek. Bugüne kadar kalite, fiyat ve teslim süresi ön plandayken artık ürünün çevresel performansı ve üretim sürecinin şeffaflığı da önemli kriterlerden biri olacak. Bu nedenle özellikle tekstil, hazır giyim, beyaz eşya, elektronik, otomotiv yan sanayi, mobilya ve batarya sektörlerinde faaliyet gösteren Türk şirketlerinin üretim süreçlerini dijital olarak kayıt altına alması gerekecek.
AVRUPA KAPISINDA TAKILMA RİSKİ
Dijital Ürün Pasaportu yalnızca tüketicilere bilgi vermek için kullanılmayacak. Avrupa Birliği gümrükleri ve piyasa denetim otoriteleri de bu sistem üzerinden ürünleri elektronik olarak kontrol edebilecek. Eksik bilgi içeren veya kurallara uygun olmayan ürünlerin tespit edilmesi kolaylaşırken, ihracatçı firmalar için yeni belge ve veri yükümlülükleri de gündeme gelecek. Yeni sistem, Avrupa’daki tüketicilerin alışveriş alışkanlıklarını da değiştirecek. Bir tüketici, satın almayı düşündüğü ürünün üzerindeki QR kodunu telefonuyla okutarak ürünün nerede üretildiğini, hangi malzemelerden yapıldığını, ne kadar dayanıklı olduğunu, tamir edilip edilemeyeceğini ve geri dönüştürülebilir olup olmadığını görebilecek.
Sanayi için dönüşüm süreci
Dijital Ürün Pasaportu, Avrupa Birliği’nin Yeşil Mutabakat sürecinin en önemli adımlarından biri olarak değerlendiriliyor. Bu kapsamda Türk üreticilerin yalnızca ürün üretmesi değil, üretimin her aşamasını belgeleyebilmesi de gerekecek. Ham madde tedarikinden üretim sürecine, bakım ve onarım bilgilerinden geri dönüşüm özelliklerine kadar pek çok verinin dijital olarak izlenebilir hâle getirilmesi istenecek.
