ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth, Avrupa'nın savunma yükünü daha fazla üstlenmesi gerektiğini belirterek NATO kapsamında altı aylık "NATO 3.0 Değerlendirmesi" başlattıklarını açıkladı. Washington, müttefiklerin savunma harcamalarını artırmaması halinde ABD'nin katkılarının da azalacağı mesajını verdi.
ABD’li yetkililerin NATO’daki Avrupa ortakların daha çok sorumluluk alması gerektiği ısrarlı açıklamaları Avrupa Birliği (AB) ülkeleri ile Amerika Birleşik Devletleri arasında anlaşmazlıkların devam ettiğini gösteriyor. ABD Savaş Bakanı Hegseth, Brüksel'deki NATO karargahında düzenlenen Savunma Bakanları Toplantısı'nın başlangıcında yaptığı konuşmada, NATO müttefiklerinin artık daha fazla sorumluluk üstlenmek zorunda olduğunu ifade etti. Bu kapsamda Avrupa'daki ABD kuvvetlerinin konuşlanmasını ve üslenmesini inceleyecek altı aylık bir "Savunma Bakanlığı Değerlendirmesi" başlattıklarını duyuran Hegseth, "Altı aya kadar sürebilir, daha kısa da olabilir. Buna 'NATO 3.0 Değerlendirmesi' diyelim" diye konuştu.
AVRUPA KENDİ SAVUNMASINI ÜSTLENMELİ
Hegseth, çalışmanın ABD ordusu, Kongre ve müttefiklerle istişarelere yer vereceğini aktararak kimsenin şüphesi olmaması gerektiğini ve söz konusu uygulamanın gerçek bir inceleme olacağını söyledi. Temel amacın, NATO'nun Avrupa'nın savunmasında liderliği üstlenmesi yönünde hızlı ve geri döndürülemez biçimde ilerlediğinden emin olmak olduğunu kaydeden Hegseth, Avrupa'nın kendi savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesi, ABD kuvvetlerinin küresel ihtiyaçlara uygun şekilde konuşlandırılması ve üs ile hava sahası erişimlerinin açık ve güvence altında olmasını sağlamayı hedeflediklerini vurguladı.
ARTIK ZAMANI GELDİ
ABD Savaş Bakanı, aynı zamanda bundan sonra ABD'nin NATO'ya yaptığı yıllık mali katkıların diğer ülkelerin savunma harcaması hedeflerini karşılamasına bağlı olacağına dikkat çekerek "Diğer müttefikler gerekli harcamaları yapmazsa bizim katkımız da azalacak" dedi. ABD'nin Avrupa'nın savunmasına Avrupalı müttefiklerinden daha fazla önem veremeyeceğini ve onlar adına daha fazla ödeme yapamayacağını vurgulayan Hegseth, gerekeni yapmayan müttefikleri de yakından izleyeceklerini belirterek "Bu bazı ülkelerin başarısız olacağı, bazılarının ise başarıyla geçeceği bir değerlendirme olacaktır. Nihai amaç hem ABD'nin kuvvet konuşlanmasını iyileştirmek hem de NATO 3.0'ı güçlendirmek" değerlendirmesini yaptı. Yaklaşımın yapıcı olmayı hedeflediğini belirten Hegseth, Avrupa'nın Lahey Zirvesi'nde verdiği söz doğrultusunda kendi konvansiyonel savunmasının birincil sorumluluğunu üstlenmesi gerektiğinin altını çizerek "Müttefiklerimizin bunu başarabileceğini biliyoruz. Artık zamanı gelmiştir" mesajını verdi.
HEMEN UYGULANACAK
Öte yandan, düzenlenen karargâhta konuşma yapan NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, ABD'nin Avrupa'daki katkılarını azaltma kararını "hemen" uygulayacağını ancak Avrupalı müttefiklerin oluşacak boşluğu kapatmaya başladığını kaydederek "Bunun bir kısmı zaten yapıldı, bir kısmı da devam ediyor. Bunun üzerinde çalışıyoruz" sözlerini sarf etti. ABD'nin NATO Kuvvet Modeli'ne yaptığı katkıların yeniden düzenlemesi konusunda Rutte, şunları kaydetti: "Dün bunun hemen olup olmayacağıyla ilgili soru gündeme geldi. Bu hemen (olacak) ama bunu söylemekte biraz tereddüt etmemin sebebi, bunun bir planlama aracı olması. Peki gerçekte savaş çıkarsa ne olurdu? Beşinci madde durumunun ortaya çıkacağını varsayalım, o zaman ABD de dahil tüm müttefikler, savaşı sürdürebilmemiz için ellerinden gelenin en iyisini yapacaklardır." NATO Genel Sekreteri Rutte, ABD ile İran arasındaki mutabakatla ilgili, "Başkan Trump iyi bir anlaşma yaptı" diyerek NATO'nun Hürmüz Boğazı'nda rol oynamaya hazır olduğunu yineledi.
NATO'da beş ülke Trump'ın radarında
- NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin hazırladığı gizli değerlendirme raporu, temmuz ayında Ankara’da yapılacak NATO Zirvesi öncesinde bazı müttefik ülkelerin savunma harcamalarında hedeflerin gerisinde kaldığını ortaya koydu. Politico'nun haberine göre NATO üyeleri 2035 yılına kadar savunma ve güvenlik harcamalarını GSYH’nin yüzde 5’ine çıkarma sözü vermiş olsa da birçok ülke bu hedefe ulaşmakta zorlanıyor. Özellikle İspanya, İngiltere, Macaristan, Çekya, Slovenya ve İtalya’nın mevcut harcama düzeyleri ABD Başkanı Donald Trump’ın baskısıyla kabul edilen yeni hedeflerin oldukça altında bulunuyor. Rapora göre Ankara Zirvesi’nde savunma harcamaları en önemli gündem maddelerinden biri olacak. Trump yönetimi, NATO üyelerinin yüzde 5’lik taahhütlerini yerine getirmelerini beklediğini açıkça ortaya koyarken, hedeflerin gerisinde kalan ülkelerin zirvede yoğun baskıyla karşılaşabileceği değerlendiriliyor.
