Yargıtay, 2026 yılına yönelik stratejik hedeflerini “şeffaflık” ve “öngörülebilirlik” olarak belirledi. Yargıtay tarafından yayınlanan kararlara, erişimi kolaylaştıracak kullanıcı dostu ekranlar için ilk adım atıldı. Kişisel verilerin yapay zekâ ile ayıklanmasına paralel olarak, anonimleştirmeye ilişkin mevzuat altyapısının hazırlanması da hedefler arasında yer aldı.
Yargıtay, 2026 yılına yönelik stratejik hedeflerini “şeffaflık” ve “öngörülebilirlik” olarak belirledi. Buna göre, kişisel veriler korunarak tüm Yargıtay kararlarına erişim sağlanması hedefleniyor. Bu amaçla kararlardaki kişisel bilgileri temizleyen birimin personel, donanım ve teknoloji yönünden güçlendirilmesi planlandı. Ayrıca yapay zekâ destekli anonimleştirme yöntemlerinin devreye alınması da gündemde.
KARAR ARAMAYA “KULLANICI DOSTU” EKRAN
Yeni yıla ilişkin stratejide, Yargıtayca yayınlanan kararlara erişimi kolaylaştıracak kullanıcı dostu ekranlar için çalışma yapılacağı belirtildi. Kişisel verilerin yapay zekâ ile ayıklanmasına paralel olarak, anonimleştirmeye ilişkin mevzuat altyapısının hazırlanması da hedefler arasında yer aldı.
EMSAL KARARLAR İÇİN “İÇTİHAT MERKEZİ”NE TAKVİYE
Yargıtay’ın emsal ve güncel kararlarını yaygınlaştırmak amacıyla kurulan Yargıtay İçtihat Merkezi için mali, insan kaynağı ve teknoloji desteği sağlanacak. Merkezin özellikle yapay zekâ bileşenlerinin, biriken kaliteli verilerle düzenli biçimde eğitilmesi ve zaman içinde çeşitlendirilmesi planlanıyor. Yapay zekâ tarafında üniversiteler ve diğer kurumlarla iş birliği ve proje geliştirme başlığı da bu strateji içinde yer aldı.
ARADIĞIN KARAR YOKSA, SİSTEM YÖNLENDİRECEK
Plana göre, Yargıtay İçtihat Merkezi ile Yargıtay Karar Arama bileşenleri entegre edilecek. İçtihat Merkezinde sorgu kriterlerine uygun karar bulunmaması halinde, kullanıcı bilgilendirilecek ve Karar Arama üzerinden ilgili karara yönlendirilecek.
DOSYA SÜRELERİ KAMUOYUNA AÇIKLANACAK
Yargıtay, tarafların dosyalarının kanun yolu inceleme süreleri hakkında bilgilendirilmesi için yeni adımlar planladı. Buna göre ortalama yargılama süreleri her yıl kamuoyuna duyurulacak. Ayrıca web ve mobil uygulamalar üzerinden, tarafların dosyası hakkında detaylı ve güvenli biçimde anlık bilgi alabilmesine imkân sağlanması hedeflendi. Daireler arasındaki ortalama süre farklılıklarının azaltılması ve iş bölümü yapılırken bu uyumun gözetilmesi de plan başlıkları arasında.
“ŞEFFAFLIK HUKUK KLİNİĞİ” VE MEMNUNİYET ANKETLERİ
Yargıtay, şeffaflık ve iletişim stratejisini güçlendirmek için “Yargıtay Şeffaflık Hukuk Kliniği”, öğrenci programları ve benzeri yöntemlerle toplumun hukuk bilincini artırmayı hedefliyor. Kurum çalışanları ile taraflara ve avukatlara yılda en az bir kez memnuniyet anketi uygulanması da planlandı.
ETİK EĞİTİMİ YAYGINLAŞACAK, “ETİK KOLAYLAŞTIRICI” SAYISI ARTACAK
Stratejik planın ikinci ana ekseni yargı etiği oldu. Yargıtay Etik İlkeleri’nin hukuk klinikleri yoluyla öğrencilere, hukukçulara ve topluma anlatılması, üniversiteler, Türkiye Barolar Birliği, barolar ve diğer adalet aktörleriyle iş birliğinin geliştirilmesi hedeflendi. Yargıtay’da görev yapanların düzenli etik eğitim alması ve her unvanda etik kolaylaştırıcı sayısının artırılması planlandı. Etik eğitimi, yeni göreve başlayanların oryantasyon sürecine de dahil edilecek.
KANUN VE ÇALIŞMA USULLERİNE YENİ DÜZEN
Bu yılın gündemine alınan kararlardan biri de Yargıtay’ın hukuki çerçevesinin çağın ihtiyaçlarına göre yeniden ele alınması kapsamında, bilişim, proje yöneticisi, iş analisti, programcı, uluslararası ilişkiler, Ar-Ge, eğitim uzmanlığı, ölçme-değerlendirme, bütçe ve halkla ilişkiler gibi uzmanlık kadrolarının ihdası konusu. Yargıtay Kanunu ve ikincil mevzuatın yeniden düzenlenmesi başlığında ise, ön eleme (filtraj), “kabul edilemezlik” kararları, bir veya üç hâkimle karar gibi yeni karar türleri ve çalışma mekanizmaları için mevzuat çalışması öngörüldü. Her dairede “kıdemli hâkim” unvanı oluşturulması da hedefler arasında yer aldı.
TEMYİZ SİSTEMİNDE ETKİNLİK: “KÖTÜ NİYETLİ BAŞVURUYA” CAYDIRICI ÖNLEM
Adli mahkemelere ilişkin kanun yolu sisteminin daha etkin hale getirilmesi için, atlamalı temyiz, temyizde izin sistemi ve istinaf mahkemeleri arasındaki içtihat farklılıklarının azaltılmasına yönelik mevzuat çalışması planlandı. Kötü niyetli ve açıkça haksız temyiz istemlerine karşı, gerekçe şartı ve gecikmeye sebep olan tarafa ilave harç gibi caydırıcı önlemler de strateji başlıkları arasında sıralandı.
KURUMSAL KAPASİTE: E-POSTA, ALTYAPI, ULUSLARARASI PROJELER
Ulusal veri güvenliği açısından alınan tedbirler kapsamında, yargitay.gov.tr uzantılı e-posta altyapısının güçlendirilmesi, ekranların kullanıcı dostu hale getirilmesi ve Yargıtay’la ilgili işlerde kurum personelinin yalnızca bu adresleri kullanmasının zorunlu tutulması hedeflendi. Avrupa Birliği ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı gibi kuruluşlarla uluslararası projeler geliştirilmesi, yabancı yüksek mahkemelerle iş birliği ve bilişim altyapısının güçlendirilmesi de planlandı.
YAPAY ZEKÂ İLE RAPOR VE GEREKÇELİ KARAR DÖNEMİ
“Adli kalite” başlığında en dikkat çeken hedeflerden biri, yapay zekâ destekli rapor hazırlama ve gerekçeli karar yazma usullerinin uygulanması oldu. Bu alanda Cumhurbaşkanlığı Dijital Dönüşüm Ofisi, üniversiteler, TÜBİTAK ve diğer kurumlarla iş birliği ve proje üretimi hedeflendi. Temyiz dilekçelerine standart getirilmesi, UYAP’ta kullanıcı dostu elektronik formlar oluşturulması, bazı alanların zorunlu tutulması da planlandı. Stratejik planın hazırlanmasında “yargının bağımsızlığı, tarafsızlığı ve şeffaflığının güçlendirilmesi”, adalete erişimde dijital teknolojilerin artırılması, makul sürede yargılanma hakkının güçlendirilmesi ve yapay zekâ uygulamalarının etik-hukuki çerçevesinin oluşturulması gibi politika başlıklarının dikkate alındığı belirtildi.
