Osmanlı ve Batı arşivleri gerçeği ortaya koyuyor: 'Kobani' diye bir yer var mı?

Mahmud Hüdayi Uysal
Mahmud Hüdayi Uysal
16:3123/01/2026, Cuma
Yeni Şafak
Osmanlı ve Batı arşivleri, Ayn el-Arab hakkındaki "Buranın adı Kobani'dir" iddialarını boşa çıkarıyor.
Osmanlı ve Batı arşivleri, Ayn el-Arab hakkındaki "Buranın adı Kobani'dir" iddialarını boşa çıkarıyor.

Türk ve Batı arşivleri, bir yerleşim olmasından bu yana bölge adının Arap Pınarı (Ayn el-Arab) olduğunu gösteriyor. İlk zamanlarında Türkler tarafından Arap Pınarı, Araplar tarafından ise bunun Arapça eş anlamlısı olan Neb'ul Arab ismiyle nitelendirilen konum, günümüzde aynı anlamı karşılayan Arapça Ayn el-Arab (Ayn'ül Arab) olarak belirtiliyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/b7886e0e-oohj808djp0myyv3ondxj.webp

Bir kesim, Suriye-Türkiye sınırındaki bu yerleşimi 'Kobani' olarak adlandırıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/7491e63f-tcv2fsc1ydb8gwpsnxx6dw.webp

Bölge birçok siyasi ve askeri tartışmanın odağı olmuş durumda.

/piri/upload/3/2026/1/23/d4453997-gdb262sftemqm0sndqbxk.webp

1880 öncesinde yerleşim bulunmayan bu kırsal alan, kervanların dinlenme noktası olmuş

/piri/upload/3/2026/1/23/93fb311c-qksw7yc0fx2q1vbp69db6.webp

Çevresindeki büyük şehirlere giden yolun orta noktasında kalınca, günümüzdeki dinlenme tesisleri gibi kullanılmış.

/piri/upload/3/2026/1/23/6d756f3d-0mxpexk5bcblxeo0njrg6zo.webp

Ayn el-Arab ya da Neb'ul Arab ifadesi, Arapçada "Arap Pınarı" anlamına geliyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/192edb3b-ctme8gsq22nu845m76cla.webp

İlk yer aldığı metinlere 1880-1890 yıllarında rastlanıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/e6989fe7-9lw55dmge6i2ze2aua11.webp

Yerleşim olmadığı bu zamanlarda Osmanlı'nın Cerablus ve Münbiç (Menbiç) kazalarına bağlıymış ve "kırsal alan" statüsündeymiş.

/piri/upload/3/2026/1/23/e6e9600b-i629s22wqbh8unn418b7i.webp

1907 tarihli bu haritada bütün yerleşimler isimlendirilmişken Ayn el-Arab (Neb'ul Arab) olarak adlandırılan bir yere rastlanmıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/3c66842e-fbdgi03n1ekbfhttg8kduj.webp

Osmanlı Sultanı ve İslam Halifesi II. Abdulhamid Han, Almanlarla anlaşarak bu bölgeden geçecek bir demiryolu inşaatına başlıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/09e8856f-lgq8ljkyw6cun6m97b6kt.webp

Berlin-İstanbul-Bağdat Demiryolu'nun bir durağı da Arap Pınarı İstasyonu oluyor

/piri/upload/3/2026/1/23/7e6cc6f3-lur5210ek8s99fv9wgcd8j.webp

Britanyalı bir diplomatın İmparatorluk Dışişleri Bakanlığı'na sunduğu 1915-1916 tarihli raporda da "Arap Pınarı" ismine rastlanıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/4e18ddeb-tkc98yzh2pfmhqncgz03b.webp

İstasyon inşaatı beraberinde istihdam ve pazar olanakları getiriyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/996113c2-879q1m3ybvcyz2byx16be.webp

Çevre bölgelerde yaşayan -çoğunluğu Arap olmak üzere- Arap ve Kürt aileler buraya yerleşiyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/fe9ead3e-g4gnxgaj5d8kt0bnwwa45m.webp

İstasyon yapımına gelen ve bölgede kamp kuran çalışanlara halk tarafından "şirket" ifadesinin karşılığı olarak "company/kompani" deniliyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/1e7c37fb-z1lmiphewhgvpjebv2pyr.webp

Tarihçilere göre bu ad zamanla "Kobani'ye" evriliyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/dcd95b76-d98yr5se1jpozlekxvqkil.webp

I. Dünya Savaşı sonrasında bölgeyi işgal eden Fransızlar, Türkler ve Araplar arasında "tampon" oluşturma ve üç kardeş milleti birbirine kırdırma niyetiyle Kürt aileleri buraya sürgün ediyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/9b321a19-t3siw4w5giq3umcc33ou9.webp

Suriye'de Fransız Mandası bitiyor, Baas Rejimi iktidara geldiğinde "Fırat'ın Doğusu'nu Araplaştırma" politikasıyla bu yerleşime Arap aileleri yolluyor ancak Kürt çoğunluk değişmiyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/b885c2aa-w6vhg1gglqck3qqpgb7vnh.webp

Günümüzde Ayn el-Arab denilen bu belde, eskiden Neb'ul Arab denilen beldenin birebir aynısı. İki isim de aynı anlamı yani Osmanlı'daki "Arap Pınarı" ifadesini karşılıyor.

/piri/upload/3/2026/1/23/507907ae-8u0zws0gz0dq7pizqno5k.webp

Terör örgütü PKK/YPG, bölge halkını birbirine kırdırma ve kendi terör ajandasını sürdürmek amacıyla bu tarihi gerçekliği görmezden geliyor.

#Ayn el-Arab
#Kobani
#Suriye
#Türkiye
#PKK/YPG