Bir zamanlar İstanbul’un dışıydı: Erhan Erken’in anlatımıyla Kariye Camii’nin yüzyıllara uzanan hikayesi

09:399/01/2026, Cuma
Yeni Şafak

İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclis Başkanı Erhan Erken, sosyal medyada paylaştığı video ile Kariye Camii’nin pek bilinmeyen tarihine ışık tuttu. Erken, bugün İstanbul’un merkezinde yer alan Kariye’nin, bir zamanlar şehrin dışında kalan “taşra” bir yapı olduğunu anlattı. ‘Etimoloji’ adlı Instagram hesabında yayımlanan videoda tarihe ışık tutan Erhan Erken, Fatih’te Edirnekapı istikametine doğru ilerlerken Karagümrük Stadı’nı geçince yolun sağında, hafifçe aşağıda kalan Kariye Camii’nin aslında Bizans döneminde “şehir harici” olarak tanımlanan bir bölgede inşa edildiğini söyledi.

KARİYE’NİN ADI NEREDEN GELİYOR?

Erken, Theodosius Surları yapılmadan önce bu bölgenin Bizanslılar tarafından
“Khora”
olarak adlandırıldığını belirterek,
“Khora kelimesi şehir dışı, taşra anlamına geliyor. Zamanla bu kelime Kariye’ye dönüştü. İlginçtir, Kariye kelimesi aynı zamanda çukur ve dip anlamlarını da taşır”
ifadelerini kullandı.

Kariye’nin ilk olarak 4. yüzyılda, İmparator Konstantin döneminde doğayla iç içe bir manastır olarak inşa edildiğini anlatan Erken, şehrin zamanla büyümesiyle surların genişlediğini ve yapının surların içinde kaldığını aktardı. Buna rağmen yapının adının hiç değişmediğine dikkat çekti.

MOZAİKLER YOK EDİLMEDİ SESSİZCE KORUNDU

Fetihten sonra Kariye’nin 58 yıl boyunca kilise olarak kaldığını belirten Erken, yapının 1511 yılında II. Bayezid’in sadrazamlarından Hadım Ali Paşa tarafından camiye çevrildiğini söyledi. Bu süreçte mozaik ve fresklerin yok edilmediğini vurgulayan Erken,
“Yüzyıllar boyunca sessizce korundu”
dedi.

Kariye’nin tam 434 yıl boyunca cami olarak kullanıldığını aktaran Erhan Erken, 1945 yılında müzeye dönüştürüldüğünü, 6 Mayıs 2024 itibarıyla ise yeniden cami statüsüne kavuştuğunu hatırlattı.

Bugün hem ibadete hem de ziyarete açık olan Kariye Camii’nin, İstanbul’un tam ortasında yer almasına rağmen hala sakin ve mütevazı bir atmosfer sunduğunu belirten Erken, yapının
“bir kelimenin, bir şehrin ve bir medeniyetin hafızası”
olarak yaşamaya devam ettiğini ifade etti.
#Erhan Erken
#İstanbul
#Fatih
#Edirnekapı
#Kariye Camii
#Etimoloji
#Hadım Ali Paşa