İstanbul Ticaret Odası (İTO) Meclis Başkanı Erhan Erken, “Etimoloji” adlı Instagram hesabında İstanbul’un unutulmuş tarihine ışık tutmaya devam ediyor. Erken’in son içeriği, Sirkeci’de binlerce kişinin her gün önünden geçtiği ancak hikayesini neredeyse kimsenin bilmediği Aşir Efendi Caddesi üzerine oldu. Erhan Erken, İstanbul’un ara sokaklarında gizli kalmış bu hazinenin hikayesinin 18. yüzyıla uzandığını belirterek, dönemin önemli devlet adamlarından Reisülküttab Mustafa Efendi’nin hayaliyle sürecin başladığını anlattı. Mustafa Efendi’nin, ömrü boyunca biriktirdiği kitapları yaşatacağı bir kütüphane kurmak istediğini ancak bu hayaline kavuşamadan vefat ettiğini ifade etti.
İSTANBUL’UN İLİM VE HAFIZA MERKEZİ
Babası Mustafa Efendi’nin vefatının ardından bu kültürel mirası devralan Şeyhülislam Aşir Efendi, Bahçekapı’daki o meşhur köşeyi tutarak babasından kalan kitapları buraya taşıdı. Bununla da yetinmeyen Aşir Efendi, çocukluğundan itibaren büyük bir titizlikle biriktirdiği kendi kitaplarını da bu koleksiyona ekledi. Kurulan vakıf sayesinde söz konusu köşe, kısa sürede İstanbul’un en önemli ilim ve hafıza merkezlerinden biri haline geldi.
Zamanla bu kültür mirası kuşaktan kuşağa aktarıldı. Aşir Efendi’nin oğlu Hafid Efendi de kendi kitaplarını bu raflara ekleyerek koleksiyonu daha da zenginleştirdi. Böylece küçük bir bina, üç neslin biriktirdiği devasa bir ilim dünyasına dönüştü.
Ancak Erhan Erken’in anlatımıyla, zaman bu yapıya da acımasız davrandı. 1914 yılında, savaşın gölgesinde kütüphane boşaltıldı. Kitaplar başka bir yere taşınırken, Aşir Efendi ve ailesinin mezarları da farklı bir hazireye nakledildi.
Bugün Aşir Efendi Caddesi’nin köşesinde, o büyük kütüphaneden geriye yalnızca bir bina ve bir dükkan kaldı. Erken, kitapların ise hala Süleymaniye Kütüphanesi’nde, Aşir Efendi ve ailesinin isimleriyle yaşamaya devam ettiğini vurguladı.
