Milyonlarca emekli ve memurun Temmuz ayında alacağı maaş zammı için belirleyici veriler gelmeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan nisan ayı enflasyonunun yüzde 4,18 olarak gerçekleşmesiyle birlikte, 4 aylık enflasyon farkı da netleşti. Buna göre SSK ve Bağ-Kur emeklileri için yüzde 14,64, memur ve memur emeklileri için ise yüzde 10,51’lik artış şimdiden kesinleşmiş oldu. Ancak nihai zam oranı için gözler şimdi mayıs ve haziran verilerine çevrildi.
Temmuz zammı ne kadar olacak? Milyonlarca vatandaşın yanıtını merak ettiği bu sorunun ilk ipuçları nisan ayı enflasyon verisiyle birlikte ortaya çıktı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre açıklanan yüzde 4,18’lik artış, emekli ve memurların 4 aylık zam oranını büyük ölçüde şekillendirdi. Şimdi ise gözler, kesin oranı belirleyecek son iki veriye çevrilmiş durumda.
Emekli, memur ve memur emeklisi Temmuz'da ne kadar zam alacak? Eşitleme söz konusu olacak mı? En düşük emekli maaşı ne kadar olacak? Milyonların merak ettiği soruları SGK Uzmanı Murat Göktaş yanıtladı. İşte ayrıntılar...
"BUNU BİR HAYLİ AŞACAK"
Habertürk canlı yayınında konuşan SGK Uzmanı Murat Göktaş şu ifadeleri kullandı:
"SSK Bağkur emeklileri 6 ayda bir gerçekleşen enflasyon oranında zam alıyor. Yani bu önümüzdeki Temmuz'da Ocakla Temmuz arasında gerçekleşen enflasyon kadar alıyorlar. Memur ve memur emeklileri için durum biraz farklı. Memur ve memur emeklileri önce bir toplu sözleşme yapıyorlar hükümetle. Toplu sözleşme eğer enflasyonun altında kalır ise toplu sözleşme kadar alıyor ama enflasyon yüksek çıkarsa aradaki farkı da zam olarak alıyorlar. Buradaki kritik eşik yüzde 7 2. dönem için belirtilen. Şu anda gerçekleşen enflasyon, 11 ilk dönem için vermişlerdi, şu anda gerçekleşen enflasyon 14 olduğu için toplamda şu anda 10.51 civarında memurlar ilk 4 ayda hak ettiler, memur ve memur emeklileri. Şu andaki gerçekleşen 2 son ay da gerçekleştikten sonra memurlar da şu anlaşılıyor, toplu sözleşme enflasyonun altında kalacağı için bir enflasyon farkı alacaklar. Çünkü onlara ikinci dönem yani Temmuz ayında %7 zam verilecek toplu sözleşmeye göre. Bunu bir hayli aşacak. Aşağı yukarı iki katından fazla aşacağı için muhtemeldir ki 14-15 bandını aşarak bir zam alacaklarını söyleyebiliriz şimdiden.
BU ORANLAR DEĞİŞİR Mİ?
Şu anda biraz şeye bağlı... Enerji fiyatlarında... Neticede durağan da olsa bir savaş devam ediyor. Hem enerji hem de tedarik zincirindeki aksamalar nedeniyle bütün ürünlere yansıyor. Yani tedarik zinciri enerji bütün üretim alanlarını etkilediği için, dolayısıyla tedarik zinciri de beraberinde olduğu için, sadece enflasyon Türkiye'deki iç yapı ve ekonomik duruma bağlı değil, dünya piyasalarına da bağlı olduğu için. Çünkü enflasyon aşağı yukarı 2'nin altına düşmüştü geçen aylarda. Birden 4.18'e çıktı. Şimdi önümüzdeki aylarda dünyadaki gelişme, bu savaşın seyri de enflasyonu belirleyecek. Benim kişisel tahminim en kötü ihtimal SSK Bağ-Kur emeklileri şu anda 14.64 hak ettiler ilk 4 aya baktığımız zaman, 2 ay daha enflasyon gelecek, savaş durağan bile devam etse veya sona erse bile muhtemeldir ki 2 aylık enflasyon daha eklendiği zaman 19-20 bandında bir zam alacaklar. Memur ve memur emeklileri de şu anda 10.51 civarında hak ettiler. Onlar da 15-16 bandında muhtemelen Temmuz ayında bir zam alacaklarını söyleyebiliriz.
EMEKLİ VE MEMURUN ZAM ORANI ARASINDAKİ FARK
Zaman zaman hesaplama sistemi farklı olması nedeniyle bazen SSK ve Bağ-Kur emeklileri daha yüksek alıyor, bazen de memur memur emeklileri. Geçen Ocak ayında memur ve memur emeklileri SSK Bağkur emeklilerine göre daha yüksek almışlardı. Çünkü orada toplu sözleşme var. Bu durumlarda bazen enflasyonun üzerinde kaldığı için memur ve memur emeklileri daha yüksek almışlardı. Ama bu dönem 2. Temmuz ayında toplu sözleşmede %7 verileceği için aradaki enflasyon eklenecek, 11'in üzerinde kalan enflasyon, muhtemeldir ki bu dönem SSK Bağkur emeklileri daha yüksek zam alacak. Ama bu çok eleştiri konusu olmaya başladığı için muhtemelen önümüzdeki dönem de hükümetin de bununla ilgili bir çalışma olduğuna ilişkin çeşitli haberler var. Bu emeklilerin tamamını hem memur hem SSK hem Bağkur emeklilerinin aynı zam oranına birleştirilmesine ilişkin bir düşüncede olduğunu söyleyebiliriz. Memurlar ayrı bir yönetime tabi olabilir ama memur emeklilerin de muhtemelen SSK Bağkur emeklilerle zam oranlarını eşitleyecekler gibi geliyor. Çünkü bununla ilgili sürekli dönemsel fark oluyor. Bazen SSK altta kaldığı için SSK'lılar neden memur emeklisi yüksek alıyor diyor veya bu dönem muhtemelen memur emeklileri daha altında kalacak SSK'ya Bağkur'a göre oran olarak, bu defa da memur emeklileri dert yanacakları için süreç içerisinde muhtemelen bu zamlar eşitlenecek diye söyleyebilirim.
TOPLU SÖZLEŞME ZAMMI
İlk dönem ocakla temmuz arasında %11 almışlardı memurlar. Dolayısıyla enflasyon %11'in üzerinde çıkarsa temmuz itibarıyla, hem %7'yi alacaklar hem ilk dönem olan 11'den fazla çıktığı için enflasyon aradaki makası alacaklar. Diyelim enflasyon 15 çıktıysa ilk dönem 11 aldıkları için o 4 puanlık bir alacakları çıkıyor. Üzerine de 7 puan eklediğiniz zaman şu anda 11 puan civarında. Muhtemelen 15-16'ya kadar da çıkacak diye söyleyebiliriz.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI
Ancak burada en çok konuşulacak konulardan bir tanesi de şu... Yaklaşık 3 milyon 3,5 milyona yakın şu anda en düşük emekli aylığı alan SSK'lılar var. Bunlara aynı oranda zam yapılıp yapılmayacağı her dönem tartışılıyor. Tabii burada yasal bir zorunluluk yok. Şu anda kanun gereği son 6 ayda gerçekleşen enflasyon oranında Bağkur ve SSK emeklerine zam yapmak yasal zorunluluk. Ancak en düşük emekli aylığını bu oranda arttırmaya ilişkin yasal bir zorunluluk olmadığı için bu biraz hükümetin tasarrufuna kalmış. Geçen dönem arttırıldı ama mesela ikramiyeler arttırılmamıştı bu dönem. Göreceğiz, önümüzdeki süreç içerisinde son birkaç dönemdir en düşük emekli aylığı da SSK Bağkur zammı oranında arttırılıyor ama bununla ilgili mutlaka yasal bir düzenleme yapılması gerekiyor. Eğer yasal düzenleme yapılmaz ise bazı SSK ve Bağkur emeklileri kök aylıklarından dolayı zam almamış sayılacaklar.
