Hantavirüs nedeniyle bir yolcu gemisinde peş peşe yaşanan ölümler dünya gündemine oturdu. Dünya Sağlık Örgütü’nün doğruladığı vakalarda Andes virüsü şüphesi öne çıkarken, “Hantavirüs nedir, nasıl bulaşır, belirtileri neler?” soruları yeniden araştırılmaya başlandı. Türkiye’nin de aralarında bulunduğu 12 ülkenin bilgilendirildiği olay sonrası gözler kemirgen kaynaklı ölümcül virüse çevrildi. Özellikle ateş, kas ağrısı, nefes darlığı ve böbrek yetmezliği gibi belirtilerle ortaya çıkabilen hantavirüsün insandan insana bulaşıp bulaşmadığı merak konusu oldu.
Hantavirüs vakaları, Atlas Okyanusu’nda sefer yapan Hollanda bayraklı “MV Hondius” isimli gemide yaşanan ölümler sonrası yeniden gündeme geldi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), Arjantin’den Cabo Verde’ye giden gemide görülen vakaların bir bölümünde Andes virüsünün doğrulandığını açıkladı. DSÖ verilerine göre şu ana kadar 3 kişi hayatını kaybetti, 8 kişide enfeksiyon tespit edildi.
DSÖ: 5 vaka doğrulandı
DSÖ Genel Direktörü Tedros Adhanom Ghebreyesus, Birleşik Krallık sağlık makamlarının 2 Mayıs’ta örgütü bilgilendirdiğini söyledi. Açıklamaya göre gemide ciddi solunum rahatsızlığı yaşayan yolcular üzerinde yapılan incelemelerde 5 kişide hantavirüs doğrulandı, 3 vaka ise şüpheli olarak değerlendiriliyor.
Virüsün, Latin Amerika’da görülen Andes türü olduğu belirtildi. DSÖ, bu türün insanlar arasında sınırlı bulaşma gösterebildiğini ancak yakın ve uzun süreli temas gerektirdiğini vurguladı. Sağlık otoriteleri, mevcut olayda bulaş zincirinin yakın temas kaynaklı olduğunu değerlendiriyor.
Gemide karantina önlemleri uygulandı
DSÖ’nün aktardığı bilgilere göre ilk hasta 6 Nisan’da semptom göstermeye başladı ve 11 Nisan’da gemide hayatını kaybetti. Daha sonra eşinde de belirtiler ortaya çıktı ve ikinci ölüm kaydedildi. Üçüncü ölümün ise 2 Mayıs’ta gerçekleştiği bildirildi.
Gemide semptom gösteren diğer yolcular için izolasyon önlemleri devreye alındı. Yolcuların kabinlerinde kalmaları istendi, odalar dezenfekte edildi ve sağlık ekipleri tarafından düzenli takip başlatıldı. DSÖ uzmanları ile Avrupa Hastalık Önleme ve Kontrol Merkezi’nden görevlilerin gemide inceleme yürüttüğü açıklandı.
Türkiye de bilgilendirilen ülkeler arasında
DSÖ, Saint Helena Adası’nda gemiden ayrılan yolcular nedeniyle 12 ülkeye resmi bildirim yapıldığını duyurdu. Türkiye’nin yanı sıra ABD, Birleşik Krallık, Almanya, Hollanda, Kanada ve İsviçre’nin de bilgilendirilen ülkeler arasında olduğu kaydedildi.
Öte yandan YouTube içerikleriyle tanınan Ruhi Çenet de aynı gemide seyahat ettiğini açıkladı. Çenet, sosyal medya paylaşımında gerekli sağlık kontrollerini yaptırdığını ve durumunun iyi olduğunu duyurdu.
Hantavirüs nasıl bulaşıyor?
ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri’ne (CDC) göre hantavirüs, çoğunlukla fare ve sıçan gibi kemirgenlerin idrarı, dışkısı veya salyasıyla temas sonucu bulaşıyor. Virüsün en yaygın bulaş yolu, enfekte kemirgen atıklarının kuruyup havaya karışmasının ardından solunum yoluyla alınması olarak gösteriliyor.
Uzman kurumlar, hantavirüslerin büyük bölümünün insandan insana yayılmadığını belirtiyor. Ancak Andes virüsünde sınırlı insan bulaşı ihtimali nedeniyle yakın temaslı kişilerin izlenmesi gerekiyor.
Belirtiler arasında ateş ve nefes darlığı var
Hantavirüs enfeksiyonunda ilk belirtiler genellikle ateş, halsizlik, kas ağrısı ve baş dönmesi şeklinde ortaya çıkıyor. İlerleyen süreçte öksürük, nefes darlığı, akciğer ödemi ve böbrek yetmezliği gibi ağır tablolar gelişebiliyor.
Sağlık otoriteleri, erken teşhisin kritik olduğunu vurgularken, ağır vakaların yoğun bakım desteğine ihtiyaç duyabildiğini belirtiyor. Hastalık için doğrudan etkili özel bir tedavi veya onaylı aşı ise henüz bulunmuyor.
Hantavirüs Türkiye’de görüldü mü?
Hantavirüs daha önce Türkiye’de de sınırlı vakalarla gündeme geldi. İlk kez 1997 yılında İzmir'de böbrek yetmezliği şikayetiyle hastaneye başvuran hastalarda tespit edilen virüs, 2009 yılında da Zonguldak ve çevresinde görülmüştü. O dönemde sekiz kişide rastlanan virüs, bir vatandaşın hayatını kaybetmesine neden olmuştu.
Sağlık kaynakları, özellikle Karadeniz Bölgesi’nde geçmiş yıllarda bazı hantavirüs vakalarının kayıtlara geçtiğini belirtmişti.
Virüs; Arjantin, Şili, Brezilya, ABD, Kanada, Çin ve Rusya gibi farklı ülkelerde de görülebiliyor.
