Hükümet, yaşlı nüfusun ihtiyaçlarına yanıt verebilmek ve bakıma muhtaç bireylerin doğayla iç içe bir rehabilitasyon süreci geçirmesini sağlamak amacıyla kritik bir yasa teklifini Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sundu. Kurban Bayramı'nın ardından Meclis Plan ve Bütçe Komisyonu'nda görüşülmesi planlanan bu düzenlemeyle birlikte, ormanlık alanların yaşlı ve engelli bakım ile rehabilitasyon merkezlerinin inşasına açılması hedefleniyor.
Hükümet, yepyeni bir sosyal devlet adımını hayata geçirmeye hazırlanıyor. TBMM'ye sunulan kritik yasa teklifiyle birlikte, ormanlık alanlar yaşlı ve engelli vatandaşlar için doğa temelli ekoterapi merkezlerine dönüşürken; yıl sonunda devreye alınacak 'Yaşlı Bakım Sigortası' ile 60 yaş üstü bireylerin bakım masrafları güvence altına alınacak. Hem ailelerin üzerindeki maddi yükü hafifletecek hem de bekleme listelerindeki yatılı bakım krizine doğayla iç içe bir çözüm sunacak bu düzenlemenin detayları netleşmeye başladı.
Orman Kanunu'nda kritik Değişiklik ve artan talebe çözüm
Hazırlanan yasa tasarısı, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 17'nci maddesine engelli ve yaşlı bireylere yönelik bakım ve rehabilitasyon merkezleri ibaresinin eklenmesini içeriyor. Bu hamleyle hem hukuki altyapının güçlendirilmesi hem de izin süreçlerinin hızlandırılması planlanıyor. Türkiye genelinde 65 yaş ve üzerinde 10 milyonu aşkın vatandaş bulunurken, değişen aile yapısı ve demografik koşullar yatılı bakım talebini hızla artırıyor.
Mevcut durumda Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı'na bağlı 176 resmi huzurevinde yaklaşık 18 bin, 107 engelli yatılı bakım kuruluşunda ise 8 bini aşkın kapasite ile hizmet veriliyor. Buna karşılık, 25 bini aşkın yaşlı ile 5 binden fazla engelli vatandaşın bekleme listelerinde yer alması, mevcut kapasitenin artırılmasını zorunlu kılıyor. Düzenlemenin getirdiği kolay arazi temini sayesinde, yüksek kamulaştırma bedellerinden tasarruf edilerek sosyal hizmet yatırımlarının çok daha hızlı ve düşük maliyetlerle hayata geçirilmesi öngörülüyor. Çevresel etkilerin titizlikle denetleneceği bu süreçte, kurumlar arası etkin iş birliğiyle güvenlik ve fiziksel erişilebilirlik standartlarının da en üst düzeyde tutulması amaçlanıyor.
İskandinav modeli
Ormanlık alanların tercih edilmesinin temelinde, uluslararası alanda etkinliği kanıtlanmış doğa temelli rehabilitasyon yaklaşımları yatıyor. Ekoterapi, orman terapisi, yeşil egzersiz ve tarımsal rehabilitasyon gibi uygulamalar, bireylerin psikolojik ve fiziksel sağlığı üzerinde kalıcı faydalar sağlıyor. Dünya Sağlık Örgütü başta olmak üzere pek çok uluslararası kuruluş tarafından da desteklenen ve özellikle İskandinav ülkelerinde kamu hizmetlerinin ayrılmaz bir parçası olan bu model sayesinde hastaların stres, anksiyete ve depresyon seviyelerinde belirgin bir düşüş yaşanması bekleniyor. Ayrıca kontrollü doğa yürüyüşleri ve bitki yetiştirme gibi açık hava etkinlikleri aracılığıyla bireylerin bilişsel işlevlerinin iyileşmesi, odaklanma sürelerinin artması ve sosyal aidiyet duygularının güçlenmesi hedefleniyor.
Gönüllülük esasına dayalı yaşlı bakım sigortası
Fiziksel ve zihinsel bakım hizmetlerine erişimi kolaylaştırmak adına yıl sonunda uygulamaya konulacak yaşlı bakım sigortası, bakım maliyetlerinin aileler üzerindeki yükünü kalıcı olarak hafifletmeyi amaçlıyor. Bireysel Emeklilik Sistemi'ne (BES) benzer bir yapıyla kurgulanan bu modelde, en az 10 yıl boyunca prim ödenmesi şartı aranacak. Gönüllülük esasına dayalı olarak işleyecek sisteme, vatandaşlar hem kendileri hem de ebeveynleri için katılım sağlayabilecek. Devletin de ek prim desteği sunacağı bu modelde, kriterleri karşılayan vatandaşlar altmış yaşından itibaren evlerinde veya kurumsal bakımevlerinde profesyonel hizmet alma hakkı kazanacak. İsteyen sigortalılar, bu sistemi mevcut özel sağlık sigortalarıyla entegre ederek çok daha geniş kapsamlı bir sağlık ve bakım güvencesine sahip olabilecek.
