Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, Yeni Şafak'ın döviz işlemlerinin vergilendirilmesine yönelik önerisinin yalnızca bir vergi düzenlemesi olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirtti. Soylu, önerinin Türk lirasını güçlendirmeyi, dolarizasyonu azaltmayı ve kur şoklarının enflasyon üzerindeki etkisini sınırlandırmayı hedefleyen çok boyutlu bir yaklaşım sunduğuna dikkat çekerek faiz ve enflasyonun düşürülmesinde anahtar rol üstlenebileceğini böylelikle doların spekülatif bir yatırım aracı olmaktan çıkacağını dile getirdi.
TVNET'te Semra Karabaş'ın sunduğu Makroskop programına konuk olan Kocaeli Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, Yeni Şafak'ın döviz işlemlerinin vergilendirilmesine ilişkin manşetlerini değerlendirdi. Soylu, önerinin yalnızca vergi düzenlemesi olarak okunmaması gerektiğini belirterek, amacın Türk lirasını güçlendirmek, dolarizasyonu azaltmak ve kur şoklarının enflasyona etkisini sınırlandırmak olduğunu söyledi.
"Döviz kurunu baskılama faiz yükü oluşturuyor"
Programda ekonomi gündemine ilişkin değerlendirmelerde bulunan Doç. Dr. Özgür Bayram Soylu, "36 ayı aşkındır izlenen sıkı para politikası ve vadedilen dezenflasyon sürecinin maalesef bir sonuca ulaşamaması, üç yılın sonunda enflasyonun yüzde 38'lerden ancak yüzde 32'lere gerilemesi, faizin yüzde 40'larda, enflasyonun ise yüzde 30'larda yapışkan kalması ve fiyatlama davranışlarının normalleşememesi dikkat çekiyor. Bununla birlikte, dövizin enflasyon üzerindeki yayılımını da dikkate aldığımız zaman, Merkez Bankası'nın izlediği sıkı para politikası neticesinde döviz kurunu baskılamasının önemli bir faiz yükü oluşturduğu da ortada.
"Yeni Şafak'ın önerisi sadece vergi değil"
Yeni Şafak'ın döviz işlemlerinin vergilendirilmesine yönelik manşetlerinin kamuoyunda yalnızca "vergi önerisi" olarak değerlendirilmesini doğru bulmadığını ifade eden Soylu, söz konusu yaklaşımın çok daha kapsamlı bir ekonomik perspektif içerdiğini söyledi.
Burada Yeni Şafak Gazetesi'nin ortaya koymaya çalıştığı önerinin aslında çok farklı katmanları olduğunu net bir şekilde görüyoruz. Bir tarafta gazete, dış ticaret gerçekleştiren 2 milyonu aşkın firmanın kur kazançlarından vergi ödediğini, buna karşın herhangi bir katma değer üretmediği, herhangi bir emek ortaya koymadığı halde oturduğu yerden manipülasyon ve spekülasyon üzerinden kazanç elde eden bir aktör grubuna neden müdahale edilmediğini sorguluyor.
Soylu, "Yeni Şafak gazetesi sadece bir vergi reformu ya da vergi politikası önermiyor. Çok katmanlı bir şekilde ele alınması gereken bir meseleye dikkat çekiyor." ifadelerini kullandı.
"Emek ve üretim vergilendiriliyor, spekülatif kazanç tartışılmalı"
Soylu, dış ticaret yapan milyonlarca firmanın kur kazançları üzerinden vergi ödediğini, ücretli çalışanların da gelirlerinden yüzde 15 ila yüzde 40 arasında vergi kesildiğini hatırlatarak, buna karşılık dövizden elde edilen spekülatif kazançların da tartışılması gerektiğini savundu.
Yeni Şafak'ın bu noktada önemli bir tartışma başlattığını söyleyen Soylu, "Katma değer üreten, emek veren kesim vergi öderken, herhangi bir emek ortaya koymadan manipülasyon ve spekülasyon yoluyla kazanç sağlayan aktörler açısından caydırıcı bir mekanizmanın bulunmaması sorgulanıyor." değerlendirmesinde bulundu.
"Amaç Türk lirasını güçlendirmek"
Bireylerin dövize yönelmesinin temel nedeninin yüksek enflasyona karşı tasarruflarını koruma isteği olduğunu belirten Soylu, dövizin zaman içerisinde yatırım ve korunma aracına dönüştüğünü söyledi. Bu durumun dolarizasyonu artırdığına işaret eden Soylu, Yeni Şafak'ın önerisinin temel hedeflerinden birinin Türk lirasını yeniden cazip hâle getirmek olduğunu ifade etti.
Soylu, önerinin aynı zamanda TL cinsinden enflasyona duyarlı yeni finansal enstrümanların geliştirilmesini de içerdiğini belirterek, bu yaklaşımın yalnızca vergi boyutuyla değerlendirilmemesi gerektiğini kaydetti.
"2021 tecrübesi unutulmamalı"
2021 yılında yaşanan sert kur hareketlerini hatırlatan Soylu, dövizdeki yükselişin yalnızca ekonomik göstergelerle açıklanamayacağını dile getirdi.
Dolarizasyonun aynı zamanda güven ve beklenti meselesi olduğunu söyleyen Soylu, kur artışlarının enflasyona hızlı şekilde yansıdığına dikkat çekti.
Kur şoklarının tüm harcama gruplarını etkilediğini belirten Soylu, döviz piyasasında caydırıcı mekanizmaların oluşturulmasının bu nedenle tartışılması gerektiğini ifade etti.
"Dünya örnekleri incelenmeli"
Yeni Şafak'ın önerilerini uluslararası uygulamalarla birlikte değerlendirdiğini söyleyen Soylu, gazetenin haberlerinde farklı ülke örneklerine de yer verdiğini belirtti.
Vergi tartışmasının yalnızca yeni bir yük getirmek olarak görülmemesi gerektiğini savunan Soylu, önerinin temel amacının kur şoklarının önüne geçmek, dolarizasyonu azaltmak ve vatandaşın satın alma gücünü koruyacak politikaların geliştirilmesine katkı sunmak olduğunu ifade etti.
Programda değerlendirmelerini sürdüren Soylu, döviz işlemlerine ilişkin düzenlemelerin kapsamlı biçimde ele alınmasının, enflasyonla mücadelede yeni araçların tartışılmasına da zemin hazırlayacağını söyledi.
