Samed Karagöz Yazıları – Samed Karagöz Kimdir?

02.01.2026, Cuma
01:27

Samed Karagöz

265 yazı listeleniyor

Z Raporu: 2025 - Hafıza, sessizlik, pozisyon ve kültürel inkâr

31 Aralık 2025, Çarşamba

2025, kültür-sanat alanı açısından bir üretim yılı olmaktan çok, bir ifşa yılı olarak kayda geçti. Sergilerin, bienallerin, kitapların, yazıların ve panellerin arka planında dönen asıl mesele estetikten ziyade şuydu: Kim, hangi anda, neye karşı sustu? Bu yıl yazdığım metinlerin hemen hepsi, dolaylı ya da doğrudan bu sorunun etrafında dolaştı. Çünkü artık sanat konuşurken yalnızca “ne söylendiği” değil, ne söylenmediği de metnin asli parçası hâline geldi. Uzun zamandır kültür dünyasında dolaşımda

İngiltere’de bir Shafak

24 Aralık 2025, Çarşamba

Elif Shafak’ın -evet artık özellikle böyle yazmak gerekiyor- İngiliz Kraliyet Edebiyat Cemiyeti’nin yeni başkanı olması, edebiyat dünyasında alkışla karşılanan ama üzerinde yeterince durulmayan bir gelişme. Çünkü bu tür atamalar, çoğu zaman edebiyatın kendisinden çok, edebiyatın nasıl temsil edildiğiyle ilgilidir. Kim konuşur, kim susar, kim görünür kılınır, kim sistem dışına itilir… Asıl mesele tam da burada başlar. Kraliyet Edebiyat Cemiyeti, yalnızca bir prestij kurumu değildir; ifade özgürlüğü,

Londra’da İbraaz: Merkezin hâlâ neresi olduğunu hatırlatan bir girişim

17 Aralık 2025, Çarşamba

Sanat dünyasında eksenin Doğu’ya kaydığına dair tespitler artık neredeyse klişe hâline geldi. Körfez ülkeleri, Afrika ve Güney Asya, hem üretim hem de dolaşım açısından giderek daha görünür halde. Ancak bütün bu kaymaya rağmen, Londra’nın hâlâ belirleyici bir merkez oluşu; bu şehirde konumlanan bazı nitelikli ve iddialı kültürel girişimlerle açık biçimde hissediliyor. Yakın zamanda önce açılan İbraaz, bu girişimlerden biri olmaya aday. Sadece bir sergi mekânı değil; düşünce, arşiv ve eleştirel üretim

Açık Anıtlar Londra Tasarım Müzesi’nde

10 Aralık 2025, Çarşamba

Londra’da bir müzenin avlusunda yürürken, insan bazen bir sergiden çok bir düşüncenin içine girdiğini hisseder. The Design Museum’da Melek Zeynep Bulut’un Açık Anıtlar serisini gördüğümde, tam olarak böyle bir eşikten geçtiğimi düşündüm. Açılıştan birkaç gün sonra, kalabalığın ilk dalgası çekilmişken, eserlerle baş başa kalmak; Bulut’un kurduğu mekansal dili daha sakin, daha derin bir okumayla deneyimleme imkanı sundu. The Design Museum, yalnızca bir sergi mekanı değil; tasarımın dünyayı nasıl dönüştürdüğünü

Harflerin sessiz koreografisi

03 Aralık 2025, Çarşamba

Bazı sergiler vardır; kapısından içeri girdiğiniz anda sizi yalnızca bir sanatçının dünyasına değil, daha derin bir tefekküre, kelimelerin ötesine geçen bir sessizliğe davet eder. Abu Dabi’de Saadiyat Adası’nda yer alan Bassam Freiha Art Foundation’da açılan “Nja Mahdaoui: The Choreographer of Letters” tam da böyle bir sergi. Harfin mimarisini, yazının ritmini, boşluğun sesini yeniden düşünmeye çağırıyor izleyiciyi. İnsanın belleğinde, dilden önce başlayan bir hareket yankılanıyor burada. Saadiyat

1900’den günümüze Orta Doğu sanatı

26 Kasım 2025, Çarşamba

Sanat tarihinin büyük anlatıları çoğu zaman merkezden yazılır. Bu merkezin neresi olduğu bellidir: Paris, New York, Londra, Berlin. Buralardan bakınca dünyanın geri kalanındaki üretimler ya geç kalmış, ya taklitçi, ya da egzotik kategorilerine sıkıştırılır. Oysa dünyayı gerçekten anlamak için merkezin ışığını biraz kısmak, bakışı çevirmek gerekir. İşte Saeb Eigner’in uzun yıllara yayılan emeği tam olarak bunu yapmaya çalışıyor: Orta Doğu sanatını Batı’nın çeperlerine sürülmüş bir dipnot olmaktan

Eksik Olanın Dengesinde: 18. İstanbul Bienali Üzerine (4)

23 Kasım 2025, Pazar

İstanbul Bienali bu yıl, yalnızca sanatın değil, kavramların da yavaşladığı bir döneme denk geldi. “Üç Ayaklı Kedi” başlığıyla açılan 18. edisyon, bir tür kırılganlık manifestosu. Eksik ama yürüyen; dengesiz ama varlığını sürdüren bir figürün etrafında kurulmuş bir düşünce bu. Küratör Christine Tohmé, direnişi bir gürültü değil, bir nefes biçimi olarak yeniden tarif ediyor. Bütün bienali baştan sona izlerken hissedilen şey tam da bu: görünür olmanın değil, dayanmanın sanatı. Bu edisyonu özel kılan,

Ala Younis’in sessiz arşivi

19 Kasım 2025, Çarşamba

Sanatçı Ala Younis’le ilk karşılaşmamı hatırlıyorum: 2018 yılı, Dubai’de Jameel Art Center’ın açılış sergisi. O gün, sergide yer alan işler sadece gözümü değil, belleğimi de yokladı. Arşiv ile mimariyi, popüler kültür ile politik hafızayı birbirine bağlayan o sessiz ama ısrarcı dil; sanki yıllardır bekleyen bir kapıyı aralıyordu. O günden sonra Younis’in işlerini takip etmeye başladım. İzledikçe, onun sanatının yalnızca bir sergi deneyimi değil, araştırmanın sabrı ve belleğin ağırlığıyla örülen

Eksik Olanın Dengesinde: 18. İstanbul Bienali Üzerine (3)

16 Kasım 2025, Pazar

Bir önceki pazar yazımda İstanbul Bienali’nden dikkatimi çeken eserlerden bahsetmiştim. Bu yazıda da bu eserlere devam edeceğim. İlk durağım Külah Fabrikası. Giriş katındaki Claudia Pages Rabal’ın Beş Savunma Kalesi isimli eseri 34 dakikalık bir videonun etrafında şekillenen bir yerleştirme. Tavanda bir kubbe şekilde asılı olan LED ekranlar sanatçının memleketi Katalan bölgesindeki İslami mimarileri andırıyor. Eseri tam olarak izleyebilmek için yatak pozisyonda olmanız gerekiyor. Bunu yaparken de

Dubai ve tasarım

12 Kasım 2025, Çarşamba

Şöyle bir sahne hayal edin: Çölün ortasından – ama bir çölün klişesinden değil, çıplak kumun ötesinde, teknolojinin, estetiğin ve sermayenin kırılgan birlikteliğinden yükselen bir şehir. O şehirde, bir haftalık ışık oyunları, zihin esnetmeleri, tasarım deneyleri ve koleksiyonerlere yönelik cazip fısıltılar. Bu sahne bir kurgudan ziyade gerçek oldu: Dubai Design Week ve Art Dubai Editions beraberce sanatseverlere farklı bir yaklaşım sundu. Dubai’nin yaratıcı merkezi sayılan Dubai Design District