Raydan kent: İstanbul

Yapımına 1992 yılında başlanan ve Taksim-4.Levent arasında hizmet veren metro, 16 Eylül 2000 tarihinde hizmete girdi. 31 Ocak 2009'da hattın kuzeyinde Atatürk Oto Sanayi ve güneyinde Şişhane uzantıları hizmet vermeye başladı. İstanbul Metrosu'nda yaşanabilecek her türlü olumsuz duruma karşı senaryolar hazırlanarak ilgili simülasyonlarla çözüm planları oluşturuldu. İstanbul Metrosu'nda istasyonların her bölgesinde bulunan kameralarla sistem sürekli gözetleniyor. Ayrıca sivil ve üniformalı güvenlik görevlileriyle kontrol sağlanıyor. En son teknolojiyle inşa edilen İstanbul Metrosu'nda güvenilir bir yangın emniyet sistemi bulunuyor. Sistemin her yerinde yangın ihbar dedektörleri mevcut. Kullanılan tüm ekipmanlar yüksek derecede ısıya dayanıklı ve zehirli gaz çıkarmayan malzemelerden seçilmiş.

1989 yılından bu güne yolcu taşımaya devam eden Aksaray-Atatürk Havalimanı Hafif Metro hattı, hizmet verdiği bölge ve güzergah üzerinde günlük 220 bin yolcuyla taşıyıcı aks konumuna geldi. Birinci etabında Aksaray-Kartaltepe arasında hizmet veren metro, 18 Aralık 1989 tarihinde Esenler, 31 Ocak 1994 tarihinde Otogar ve daha sonrasında 2'nci etabı oluşturan Terazidere, Davutpaşa, Merter, Zeytinburnu ve Bakırköy istasyonlarının da açılmasıyla potansiyelini artırdı. Zaman içinde yapılan yatırımlarla yeni istasyonlar sisteme dahil edilerek son olarak 13 Aralık 2002 tarihinde Dünya Ticaret Merkezi ve Atatürk Havalimanı istasyonları açıldı. Aksaray-Atatürk Havalimanı güzergahında toplam 18 istasyon bulunuyor. 6 tanesi ortak kullanılan orta peron, 11 tanesi ikili peron, Otogar'da bulunan bir tanesi ise 3 hattın geçiş yapabildiği ikili ortak peron şeklinde inşa edildi. Tüm istasyonlarda kapalı oturma alanları bulunuyor. 9 istasyonda toplam 28 yürüyen merdiven, 4 istasyonda 7 asansör ayrıca Aksaray istasyonunda merdivenlerin kullanılarak inilmesini sağlayan özel yapımın dışında bir de engelli aracı bulunuyor. Halen Aksaray ve Zeytinburnu bölgelerinde tramvaya aktarma yapılabilen metro hattındaki istasyonlar 24 saat kapalı devre kamerayla izleniyor.

İlk bölümü olan Sirkeci-Aksaray arası 1992 yılında açılan hat, önce Topkapı ve Zeytinburnu'na daha sonra Eminönü' ne bağlandı. Son olarak 29 Haziran 2006 tarihinde Kabataş bağlantısıyla Taksim-Kabataş fünikülerine dolayısıyla Taksim-4. Levent metrosuna bağlanarak 4. Levent'ten Atatürk Havalimanı'na kesintisiz raylı ulaşım sağlanıyor. T1 Hattı 2006 yılında hizmete alınan T2 Zeytinburnu-Bağcılar hattıyla 3 Şubat 2011'de birleşerek Kabataş'tan Bağcılara kesintisiz ulaşım sağlandı. Zeytinburnu-Kabataş tramvay hattı 2003 yılında işletmeye alınan alçak tabanlı tramvay araçlarına hizmet verebilmesi için aynı tarihte 2 gün süreyle işletmeye kapatılarak, tüm istasyonları yıkılarak yeni tramvaylara göre yeniden inşa edildi. Peron kotlarının düşmesiyle birlikte istasyonlara engelli rampaları ve turnikeleri sayesinde yaşlılarla engellilerin rahat erişimi sağlandı. Tarihi yarımadayı boydan boya kat eden hat yolcu yoğunluğunun en fazla olduğu bir aksta hizmet veriyor.

17 Eylül 2007 tarihinde hizmete giren ve Şehitlik-Mescid-i Selam arasında hizmet veren T4 tramvayı 18 Mart 2009 tarihinde Edirnekapı-Topkapı etabının hizmete alınmasıyla birlikte 15,3 kilometrelik hatta yolcuların rahat ve kaliteli ulaşımını sağlıyor. T4 hattında 7'si yeraltı olmak üzere toplam 22 istasyon bulunuyor. T4 Topkapı-Habibler tramvay hattı Şehitlik istasyonunda Avcılar-Söğütlüçeşme metrobüs hattıyla, Vatan istasyonunda M1 Aksaray-Atatürk Havalimanı metro hattıyla, Topkapı istasyonunda ise T1 Zeyinburnu-Kabataş ktramvay hattı ve Avcılar-Söğütlüçeşme metrobüs hattıyla entegre durumda. Hattın son aşamasında kuzey yönünde Mescid-i Selam sonrasında Habibler istasyonu planlanıyor. Yüksek tabanlı tramvay araçlarının kullanıldığı hat Sultangazi, Gaziosmanpaşa, Bayrampaşa ve Eyüp ilçelerinin arasından geçiyor. Saatte tek yönde 25 bin yolcu kapasitesi hesaplanan hattın istasyonları 3'lü dizi çalıştırılacak şekilde tasarlandı. Ayrıca engelli ve yaşlı yolcuların erişimi için rampalarla yeraltı istasyonlarında asansör ve yürüyen merdivenler var.

Günümüzde İstanbul kent içi ulaşımının entegre edilebilmesi, şehir içi ulaşımın hızlandırılarak modernize edilmesi amacıyla raylı sistem proje ve inşaatlarına hız verildi. Bu çalışmalar kapsamında deniz ulaşımıyla raylı sistemleri entegre edecek proje olan Taksim-Kabataş funiküleri üzerinde yoğunlaşıldı ve 29 Haziran 2006 tarihinde sistemin açılışı yapıldı. Taksim-Kabataş funiküler sistemi, Taksim-4. Levent (Ayazağa-Yenikapı) metrosu, Taksim-Tünel Nostaljik Tramvayı, Taksim otobüs ve dolmuş duraklarıyla Zeytinburnu-Fındıklı (Kabataş-Bağcılar) tramvayı, Kabataş İDO vapur, feribot ve denizotobüsü iskeleleri arasında entegrasyon sağlayarak İstanbulluların Atatürk Havalimanı'ndan sadece raylı sistemle Taksim metrosuna, Kabataş ve Beşiktaş gibi deniz ulaşımı araçlarının yoğun kullanıldığı bölgelere erişimi sağlanıyor. Hattın uzunluğu 0.6 kilometre ve saatte 9 bin yolcu taşıma kapasitesine sahip. Taksim ve Kabataş olmak üzere 2 istasyondan oluşuyor. Taksim istasyonu M2 Taksim-4. Levent metrosu Taksim istasyonu girişinden erişime sahip. Kabataş istasyonu deniz seviyesinin 11 metre altında yer alıyor, her iki istasyona da asansörle erişim var.

Marmaray projesinin 2013 yılının Ekim ayında tamamlanmasıyla İstanbul trafiği tam anlamıyla rahatlayacak ve İstanbullular rahat bir nefes alacak. Sona doğru yaklaşılan Madqrmaray ulaşımda asrın projesi olarak tanımlanıyor.