FETÖ, Batı sisteminin bir ürünüdür

“NATO’culuk bir düşünme biçimiydi” başlıklı son köşe yazısında FETÖ’cülüğü kültür tarihimizin ürettiği derin kodlarla analiz etmenin büyük bir yanılgıya sebep olduğunu ifade etmek istedim. Çünkü FETÖ Batı sistemi içinde yer almamızdan kaynaklanan bir sorundu. Bu sorunun bağlamını da Batı sistemi oluşturuyordu. Bu tespit, bakışlarımızı karanlık ve gizemli ilişkilere çevirmemizi gerektirmez. Yaklaşık iki yüz yıl boyunca aynı topraklarda yaşadığımız birbirinden farklı geleneklere sahip etnik ve dinî grupların yol açtığı sorunlarla FETÖ’cülerin 15 Temmuz’daki darbe girişimi birbirinden farklı değildir. Hâlbuki FETÖ’cülerin ilk başlarda dâhil oldukları kültürel geleneklerle geçmişte aynı yabancılaşmayı yaşayan etnik ve dinî grupların kültürel kodları, birbirlerine göre oldukça farklıdır. Hatta onları birbirinden ayrıştıracak zıt niteliklere sahip olduklarını bile söyleyebiliriz. Fakat bu nitelikler, onların Batı sistemi içinde yer almalarından kaynaklanan sorunlarını izah etmez. Çünkü Batı sistemi içinde yer almaktan kaynaklanan sorunlar kültürel tarihin derin kodları ile izah edilemeyecek kadar yeni ve moderndi.

Türkiye NATO sistemine dâhil olduktan sonra, geçmişte farklı etnik ve dinî grupların yol açtığı sorunların benzerleri bu sefer çok daha dar ölçekte yaşandı. FETÖ de yeni bir yapı olarak ortaya çıktı. Fakat FETÖ geçmiştekilerden farklı olarak ırk, din, mezhep ve dil bakımından “öteki” olarak kategorize edilebilecek herhangi bir niteliğe sahip değildi. Dolayısıyla bu yeni sorunda da kültür tarihinin derin kodları değil, ilişki ağları içinde kurulan temaslar belirleyici oldu. Örneğin çok erken bir tarihte Kasım Gülek ile FETÖ elebaşını bir araya getiren bağlam NATO çerçevesinde dâhil olduğumuz Batı sistemiydi. Bu yeni yapının çok kısa bir zaman içinde uluslararası istihbarat örgütleriyle, elçiliklerle, küresel sivil toplum ağlarıyla kurduğu derin ilişkiler yeni bir kimliğin ortaya çıkmasında çok büyük bir faktördür. FETÖ gibi yapıları kültür tarihinin ürettiği derin kodlar içinde analiz etmeye çalışanlar, ilişki ağları içinde yeni bir kimliğin ortaya çıkma sürecini göz ardı etti. Dolayısıyla yeni bir kimliğin hangi koşullara bağlı kalınarak inşa edildiği sorusuna cevap veremediler. Graham Fuller, Henri Barkey, Rahip Brunson ve daha niceleri bu yeni kimliğin inşa edilmesinde büyük rollere sahip yapı taşlarıydı. Bu kadar mühim unsurların görmezden gelinmesi hâlâ şaşırtıcıdır. Bu yapı taşları, açıklayıcı bir bağlam olarak Batı sisteminin unsurlarıdır.

FETÖ, Batı sistemi içine dâhil olmaktan kaynaklanan bir sorun olduğu için Siyonistlerin bu sorunun büyümesine yardımcı olması gayet tabiî bir durumdu. FETÖ’cüler 1990’ların başlarından itibaren gözle görülür bir şekilde İsrail’le temas kurdu. Hâlbuki çok kısa bir zaman önce Sabra ve Şatilla’da Türkiye’yi ve İslam dünyasını derinden sarsan katliamlar, bütün bir coğrafyanın tehdit altında olduğunu gösteriyordu. Fakat FETÖ elebaşı, tam da bu olaylar yaşanırken, derin ilişki ağları içinde Siyonistlerle temasını derinleştirdi. Kuşkusuz yeni bir kimlik inşasında bu temaslar çok büyük bir role sahipti. FETÖ elebaşının 1991’in sonunda sarf ettiği İsrailli çocuklar için sabahlara kadar gözyaşı döktüğü yönündeki cümlesi, örgüt içinde herhangi bir kimse tarafından yadırganmadı. Bu, yeni kimliğin yaygın bir şekilde kabullenildiği anlamına gelir. Görebildiğim kadarıyla sonradan pişmanlık gösterenler de inşa edilen bu kimliği değerlendirmeye yanaşmadı. Hem örgüt kendi içinde yeni bir kimlik inşa ediliyor hem de bu yeni yapıya dâhil olanlar büyük bir dönüşüm geçiriyordu. Bu değişimi kültür tarihinin ürettiği derin kodlara bağlı kalarak izah etmek neredeyse imkânsızdır.

FETÖ, bir tarihten sonra ihanet şebekesi olarak görüldü. Burada ihanet kavramına da dikkat çekmemiz gerekiyor. Yukarıda ifade etmeye çalıştığım gibi “öteki” kategorisine girmeyen örgüt üyelerinin hain olarak görülmesi söylemek istediklerimiz açısından oldukça önemlidir. Nitekim 2012’den sonra FETÖ’nün dâhil olduğu ilişki ağları içinde temas kurduğu kişi ve çevreler açığa çıktığında ihanet kavramının niçin yaygın bir kabul gördüğü sorusu da cevabını buldu. FETÖ’cülerin hem Batı sistemi içinde büyüyüp gelişen çevrelere dâhil olduğu hem de dışarıya bağlandığı anlaşıldı. FETÖ’yü tanımlamak için “bağımlı yapı” kavramını tercih etmemizin sebebi de buydu. Anglosakson sistemi içinde yer alan bütün devletlerin aynı anda FETÖ’ye sahip çıkması oldukça önemliydi. Bütün bunlar FETÖ’nün, kültür tarihimizin derin kodlarının deşifre edilmesiyle anlaşılamayacak bir yapı olduğunu gösterir.