Mahmut Ay Yazıları – Mahmut Ay Kimdir?

07.02.2026, Cumartesi
08:33

Mahmut Ay

147 yazı listeleniyor

Âriflerin miracı (4)

06 Şubat 2026, Cuma

Geçtiğimiz haftalarda Bâyezid’in ve İbn Arabî’nin miraçlarını özetle aktarmıştık. Onların miracı hakkında kısa bir değerlendirme yapmak faydalı olacaktır. Bâyezid’in miracında şu hususlar dikkat çekmektedir: 1 . Bâyezid, her bir semada peygamberlerle değil meleklerle karşılaşmıştır. 2 . Bâyezid’in miracında en dikkat çeken özellik, onun bu miracın imtihan olduğunu düşünmesidir. Kendisine sunulan manevî makam ve mertebelerin de aslında bir imtihan olduğunun farkındadır ve bu makamlara iltifat etmenin

Âriflerin miracı (3) İbn Arabî’nin Miracı

30 Ocak 2026, Cuma

Muhyiddîn İbn Arabî, kitaplarında kendi miraç tecrübesinden beş defa bahseder. Mahmûd Ğurâb, bunları “el-Hayâl” isimli kitabında bir araya getirmiştir. Bir miracını anlatırken, bunun önceki miracından seneler sonra gerçekleştiğini söylemesinden (Bk. Mahmud Ğurâb, el-Hayal, s.152) anlaşılıyor ki İbn Arabî, birden fazla miraç tecrübesi yaşamış ve bunları farklı metinlerde farklı üsluplarla anlatmıştır. “Kitâbu’l-İsrâ ilâ’l-Makâmi’l-Esrâ” isimli eserini 594/1198’de Fas’ta yaşadığı bir miraç tecrübesini

Âriflerin Miracı (2) -Bâyezîd-i Bistâmî'nin Miracı-

23 Ocak 2026, Cuma

Bâyezîd-i Bistâmî (ö. 234/848 veya 261/874), kişisel miracından bahseden ya da en azından miracı kayıtlara geçen ilk sûfîdir. Serrâc (ö. 378/988) Lüma’da ve Hucvirî (ö. 465/1072 [?]) Keşfu’l-Mahcûb’da onun miracını özet olarak zikretmiştir. Sehlegî (ö. 476/1083), Bâyezîd’e dair yazdığı menâkıbnâmede ve Attâr (ö. 618/1221) Tezkiratu’l-Evliyâ’da bu miracı detaylı bir şekilde aktarmıştır. Başka eserlerde de bu miraca yer verilmiştir. Kaynaklarda, Bâyezîd’in miracı hakkında özet veya detaylı çeşitli

Âriflerin miracı (1)

16 Ocak 2026, Cuma

Dün gece, muhtemelen Efendimiz’in (sav) yaşadığı en büyük manevî tecrübe olan miraç tecrübesinin yıldönümünü idrak ettik. Acaba miraç tecrübesi yalnızca Efendimiz’e (sav) mahsus bir tecrübe mi; yoksa O’nun yolundan giden her müminin, özellikle de âriflerin kendi istidadına göre miraç tecrübe(leri) yaşaması mümkün mü? Mümkünse bu yakaza hâlinde mi uykuda mı, bedenen mi ruhen mi gerçekleşir? Sûfîler, miraç tecrübesini, istidat ve kabiliyeti nispetinde salih müminlerin, tarikat yolcularının (sâliklerin)

Mevlânâ kimdir, kim değildir? (2) -Batı’nın Rûmî’si Bizim Mevlânâ’mız Değildir-

09 Ocak 2026, Cuma

Mevlânâ, yaklaşık iki asırdır Batı’da “Rûmî” olarak tanınmaktadır. Ancak Rûmî olarak tanınan/tanıtılan hayâlî şahıs, gerçek Mevlânâ’dan çok farklıdır; onun İslam’dan olabildiğince soyutlanmış, filtrelenmiş ve çarpıtılmış hâlidir. Batı’da “Rûmî” olarak tanıtılan şairin Batı dillerine çevrilen şiirleri o ülkelerde en çok satılan şiir kitapları arasında yer almaktadır. Ancak o Rûmî bizim Mevlânâ’mıza pek benzememektedir. Batılılar, âdeta Mevlânâ’dan, Batılılaştırılmış bir Rûmî üretmişlerdir. Onların

Mevlânâ kimdir, kim Değildir? (1)

02 Ocak 2026, Cuma

Bir 17 Aralık gününde vuslata ermiş Hazret-i Mevlânâ Muhammed Celâleddîn Rûmî. “Öldüğüm gün, Sevgili’ye kavuştuğum ve nihâî vuslata erdiğim gündür. Sakın ardımdan ağlayıp yas tutmayın. O gün benim için şeb-i arûstur (düğün gecesidir).” buyurmuş Hazret. Her yıl olduğu gibi bu yıl da aralık ayında Konya’da şeb-i arûsun yıldönümü münasebetiyle çeşitli programlar ve ihtifaller yapıldı. Fakir, gençliğimde fırsat buldukça katılmaya çalışırdım. En son 2018’de katılmıştım ve “Bir Müfessir Olarak Hz. Mevlânâ”

Ramazanın habercisi olarak üç aylar ve Regâib Gecesi

26 Aralık 2025, Cuma

Geçtiğimiz pazar günü itibarıyla Müslümanlarca kutsal sayılan üç ayların ilki olan receb-i şerif ayına girmiş bulunuyoruz. Dün akşam da Regâib gecesini idrak ettik. Bu vesileyle, bu yazımızda hem üç aylar hem de Regâib gecesini ele alacağız. “Üç aylar” olarak bilinen aylar, sırasıyla receb, şaban ve ramazan aylarıdır. Müslümanların çoğunluğunun kutladığı ve Türk kültüründe “kandil gecesi” olarak bilinen beş geceden mevlid hariç diğer dördü bu üç aylardadır. Receb ayının ilk cuma gecesi Regâib, 27.

İslam'da din adamı var mıdır? (3)

19 Aralık 2025, Cuma

Bazen şöyle bir söylemle karşılaşabiliyoruz: “İslam’da din adamı yoktur. Herkes din adamıdır; zira her Müslüman dininin adamı olmak zorundadır.” Bu tarz beylik lafların pratikte hiçbir karşılığı yoktur. Benzer durum başka dinlerde de mevcuttur. Mesela teorik olarak her Yahudi hahamdır. (Bk. F. Kaufmann-J. Eisenberg, “Yahudi Kaynaklarına Göre Yahudilik”, Din Fenomeni, çev. ve der: Mehmet Aydın, s. 94). Ancak pratikte böyle değildir. Zira dinin de bir bilgi boyutu vardır. Herkes din bilgini olamaz.

İslâm’da din adamı var mıdır? (2)

12 Aralık 2025, Cuma

İslam tarihi boyunca dinî bilgisini dünyevî menfaat uğruna kullanan pek çok zavallı insan çıkmıştır. Mesela ilmiye sınıfından özellikle resmî makam ve mevkilere talip olan, bu uğurda çok lüzumsuz tartışmalara, yarışlara ve kavgalara girenler olmuştur. Yine bu sınıf içinden halkın beğenisini, takdirini toplama ve böylece popülaritesini artırma amacıyla dinî ve millî konularda belirli bir ajanda çerçevesinde fikirlerini açıklayanlar çıkmıştır. İlmini dünya menfaati için kullanmaktan haya eden hakikî

Papa’nın İznik âyini ve düşlerim

05 Aralık 2025, Cuma

Dün gece, geçen haftaki yazımızın devamı olan “İslam’da Din Adamı Var mıdır? (2)” başlıklı yazıyı hazırlamıştık. Bugün aslında gazeteye o yazıyı gönderecektik. Ancak yazıyı yazdıktan sonra günlerdir hepimizin gündeminde olan bir mesele dolayısıyla bazı düşüncelere ve hayallere daldık. Bu sebeple uzun bir süre uyuyamadık. Sabahleyin de şu kelimeleri yazmak mukadder oldu: İki-üç haftadır “Lâ rahbâniyyete fi’l-İslam (İslam’da rahbâniyet yoktur)” sözü ne anlama gelir? İslam’da din adamı var mıdır?