Mahmut Ay Yazıları – Mahmut Ay Kimdir?

29.05.2026, Cuma
17:52

Mahmut Ay

188 yazı listeleniyor

Kurban: En sevdiğinden “En Sevgili” için vazgeçebilmek

29 Mayıs 2026, Cuma

İslam’da tüm ibadetlerin iki boyutu vardır: Zâhirî/yatay boyut ve bâtınî/dikey boyut. Birincisi “Bu ibadeti en doğru nasıl yaparım?” sorusunun cevabına, ibadetlerin şekline ve hükümlerine ilişkindir; toplumsal faydalarına dairdir. İkincisi ise “Bu ibadeti niçin yapıyorum?” sorusunun cevabına, ibadetlerin hikmetlerine ve ruhuna ilişkindir; Allah ile ilişkimizde bize sağladığı manevî gelişime dairdir. Birinci boyutla fakihler; ikincisiyle ârifler ilgilenmişlerdir. Tarih boyunca teşekkül eden dinî

Nerede hata yaptık? Nasıl toparlanabiliriz?

22 Mayıs 2026, Cuma

Müslümanlar, İslam’ın ikinci yüzyılı olan 8. yüzyıldan itibaren 16. yüzyılın sonuna kadar düşünce ve bilimden kültür ve sanata kadar yüksek bir medeniyet kurup Batılılar dahil dünyanın dört bir tarafındaki insanlara kendi ürettikleri ilim, düşünce, teknoloji ve sanatı götürüp paylaştılar. Bu, tüm insaflı tarihçilerin ittifakla tespit ettikleri bir husustur. Ancak 17. yüzyıldan 21. yüzyıla kadar bir gerileme ve zayıflama dönemi yaşandı. “Çöküş” değil “zayıflama” tabirini bilerek kullandık. Zira İslam

Hata neredeydi? (2)

15 Mayıs 2026, Cuma

Nietzche, tarihi objektif bir şekilde yazmaya çalışan vakanüvistler için “tarihin şehvetli hadımları” ifadesini kullanır. Vakanüvistler için objektif tarih yazımı imkânsız olsa da her tarih yazımı için bu imkânsızlıktan söz edemeyiz. Tarih yazımında imkânsız olan “makul objektiflik” değil “saf objektiflik”tir. Filhakika, yazarından bağımsız bir tarih yazımı düşünülemez. Tarih yazarı, ne kadar nesnel ve tarafsız kalmaya çalışsa da belirli oranda yazdığı konudaki şahsi fikirlerinin etkisi altında

Hata neredeydi? (1)

08 Mayıs 2026, Cuma

Medeniyetlerin yükseliş ve çöküş süreçleri birbirine benzer. Siyasî, askerî, ekonomik, kültürel ve sanatsal güç nerede toplanırsa, “medeniyet” denen şey orayı kendisine merkez edinir; bu hususlarda zayıflık gördüğü yerlerden de uzaklaşır. İslam medeniyeti Haçlı seferleri, Sicilya’nın kaybı, Moğol istilası, Endülüs’ün düşmesi gibi çok ciddi siyasî ve askerî badireler atlattı ancak bunların etkisi tüm İslam dünyasını ve medeniyetini etkileyecek boyutta değildi. Müslümanlar bir şekilde bu badireleri

Selahattin Eyyûbî’nin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanlar arasında birliği sağlaması

01 Mayıs 2026, Cuma

Son iki yazımızda Haçlıların başarılı olmasının en önemli sebebinin, o dönemdeki Müslümanların bölünmüşlüğü olduğunu göstermeye çalıştık. Bugünkü yazımızda da Haçlıları mağlup eden Selahattin’in başarısının en önemli sebebi üzerinde duracağız. Akif’in ifadesiyle “Şarkın en sevgili sultanı”, Fransız tarihçisi Champdor’un ifadesiyle “İslâm’ın en saf kahramanı” olan Selahattin Eyyûbî denince akla Kudüs’ün fethi geliyor. Selahattin, seksen sekiz yıl boyunca Haçlıların işgalinde kalan Kudüs’ü yeniden

Haçlı Seferlerinin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanların bölünmüşlüğü (2)

24 Nisan 2026, Cuma

Haçlı seferlerinin başında Müslüman devlet adamlarının, Haçlıların niyetini tam olarak fark edemedikleri anlaşılmaktadır. Zira görünen manzara şudur: Haçlılar, kendi aralarındaki güç çatışmalarına rağmen bir şekilde birleşmeyi başarıp Kudüs ve çevresini kalıcı olarak işgal edip Anadolu’dan Müslüman Türkleri atma ve ekonomik menfaat elde etme hedefine odaklanmışlardır. Müslüman devlet adamları ise kendi aralarındaki güç kavgalarından, Haçlılarla mücadele etmeye fırsat bulamamıştır. Bu duruma dair

Haçlı seferlerinin başarılı olmasının en önemli sebebi: Müslümanların bölünmüşlüğü (1)

17 Nisan 2026, Cuma

Tarih, günümüze rehberlik edebilecek ibretlik hadiseler hazinesi. Dünün hatalarını, bugün tekrar etmemek için o hazineden istifade etmeli. Bu ve bir sonraki yazımızda, İslam tarihi açısından dünün en büyük hatalarından birini kısaca hatırlatıp bugün aynı hataya düşmemek için ders çıkarmak gerektiğini vurgulamak istiyoruz. Bilindiği üzere XI. yüzyılın sonlarında Avrupalılar “Kudüs’ü kurtarma” sloganı ile, Türkleri Anadolu’dan atmak ve bütün Ortadoğu’yu ele geçirmek için “Haçlı seferleri” başlatmıştır.

Ehl-i Sünnet’in büyük imtihanı (2)

10 Nisan 2026, Cuma

Çoğu kimsenin gözünden kaçan bir gerçeğe dikkatinizi çekmek isterim. Dünya genelinde yaygın dinlere ait mezheplerin, kendi dinlerindeki nüfus oranlarına baktığımızda şöyle bir tablo ile karşılaşıyoruz: Hristiyanların yaklaşık %48-50’si Katolik, %35-40’ı Protestan, %10-12’si Ortodoks, %2-3’ü de diğer mezheplere mensup. Yahudilerin yaklaşık %40’ı Reformist, %20’si Muhafazakâr, %15’i Ortodoks, %2’si Rekonstrüksiyonist. Geri kalan yaklaşık %25 de herhangi bir mezhebe aidiyet hissetmeyen Yahudilerden

Ehl-i sünnetin büyük imtihanı

03 Nisan 2026, Cuma

Trumpgiller familyasının zihin yapısını anlayabilmek için bu familyanın üyelerinden İngiliz şair Rudyard Kipling’i (1865-1936) iyi okumalı. Bir şiirinde şöyle diyor Kipling: “Bu yol Beyaz Adamların aştıkları yol/Bir diyarı arıtmaya giderken arşınladıkları yol… Adımladık bu yolu, bu ıslak, fırtınalı yolu/Ey dünya! Ne mutlu sana, Beyaz adamlar omuz omuza/Yollarını arşınladıklarında” (E. Said, Şarkiyatçılık, Metis Yay., s. 238). Kipling, bu şiirinde “seçkin Batı ırkı”nı temsil eden “beyaz adam”ların

Kur’an’da konular neden dağınık?

27 Mart 2026, Cuma

Kur’ân-ı Hakîm’i başından sonuna ya da herhangi bir sayfasını okuyan kişi şunu fark eder: Bazı istisnalar dışında Kur’an’daki âyetler, belirli bir konu bütünlüğü içinde verilmemiştir. Kısa sûreler dışındaki sûrelerde de odaklanılan tek bir konu yoktur. Hatta sûre bir yana bazı âyetlerde bile birden fazla konunun ele alındığı görülür. Kur’an’da çok farklı alanlardaki konuların iç içe zikredildiği kolayca fark edilir. Kur’an’ın bu hususiyetini oryantalistler bir eksiklik ve problem olarak görmüş,